کلتور
3 د لوستلو دقیقې
یونسکو د تورکیې قهرمان‌ماراش  ښار د ادبیاتو په برخه کې د نوښتګرو ښارونو په نوملړ کې شامل کړ
د قهرمان ماراش ښاروال، فرات ګورګل، په خپله یوه لیکلې خبرپاڼه کې اعلان وکړ چې د یونسکو د نوښتګرو ښارونو شبکې نوي غړي د اکتوبر په ۳۱مه، د ښارونو له نړیوالې ورځې سره هم‌مهاله په پاریس کې وټاکل شول.
یونسکو د تورکیې قهرمان‌ماراش  ښار د ادبیاتو په برخه کې د نوښتګرو ښارونو په نوملړ کې شامل کړ
قهرمان ماراش موزیم / TRT
27 نومبر 2025

یونسکو د تورکیې قهرمان‌ماراش  ښار د ادبیاتو په برخه کې د نوښتګرو ښارونو په نوملړ کې شامل کړ

د ملګرو ملتونو علمي، ښوونیزې او کلتوري ادارې (یونسکو) د قهرمان‌ ماراش ښار د بډایه ادبي تاریخ او پراخو کلتوري فعالیتونو له امله د ادبیاتو په برخه کې د نوښتګرو ښارونو په نوملړ کې شامل کړ. دا پرېکړه د ښارونو له نړیوالې ورځې سره په یو وخت اعلان شوه.

قهرمانن ماراش په رسمي توګه د ادبیاتو په برخه کې د یونسکو د نوښتګرو ښارونو له شبکې سره یوځای شو. د ملګرو ملتونو علمي، ښوونیزې او کلتوري ادارې (یونسکو) د قهرمان ماراش بډایه ادبي تاریخ او کلتوري تحرک ته په اشارې، دا ښار د نړۍ د نوښتګرو ښارونو په کتار کې د ادبیاتو په برخه کې ځای کړ؛ دا ټاکنه د ښارونو له نړیوالې ورځې سره هم‌مهاله اعلان شوه.

د قهرمان ماراش ښاروال، فرات ګورګل، په خپله یوه لیکلې خبرپاڼه کې اعلان وکړ چې د یونسکو د نوښتګرو ښارونو شبکې نوي غړي د اکتوبر په ۳۱مه، د ښارونو له نړیوالې ورځې سره هم‌مهاله په پاریس کې وټاکل شول.

ګورګل دې ته په اشارې چې دا بریا د ښاروالۍ له لوري پر ادبیاتو متمرکز کلتوري چلند او ستراتیژیکو فعالیتونو پایله ده، وویل: "قهرمانماراش د نوښتګرو ښارونو شبکې ته په ورګډېدو سره په دې برخه کې د تورکیې لومړنی ښار شو. د یونسکو له لوري دا ټاکنه د قهرمانماراش د کلتوري پرمختګ په لاره کې یو مهم ګام دی."

د یونسکو عمومي مشرې، اودري ازولې، د دوامداره پرمختګ لپاره د کلتور او نوښتګرو صنعتونو مهم رول ته په اشارې وویل: "د یونسکو نوښتګر ښارونه ښیي چې کلتور کولی شي د پرمختګ، پانګونې جذبولو او ټولنیز یووالي لپاره یو اساسي محرک وي."

یونسکو سږکال ۵۸ نوي ښارونه د نوښتګرو ښارونو په شبکه کې شامل کړل، چې په دې سره د دې شبکې د غړو شمېر د ۱۰۰ څخه د زیاتو هېوادونو ۴۰۸ ښارونو ته ورسېد. د لومړي ځل لپاره، یونسکو د معمارۍ څانګه هم په اوو موجوده برخو لکه لاسي صنایع او ځايي هنرونه، ډیزاین، فلم، خوراک‌پوهنه، ادبیات، رسنیز هنرونه او موسیقۍ ورزیاته کړه.

د ادبیاتو په برخه کې، لس ښارونه لکه ابیریستویت (ویلز)، ابوجا (نایجیریا)، تسلیه (سلوانیا)، کوناکري (ګینیا)، دومګته (فیلیپین)، ګدانسک (پولنډ)، قهرمانماراش (ترکیه)، لوند (سویډن)، سن‌لوئیس‌پوتوسي (مکسیکو) او طنجه (مراکش) دې شبکې ته ورګډ شول. په دې ټاکنو سره، د یونسکو د "ادبیاتو ښارونو" شمېر ۶۳ ته ورسېد.

د قهرمان ماراش د سوچو امام پوهنتون رئیس، الپ‌تکین یاسیم، هم د دې ټاکنې په غبرګون کې وویل چې دا ښار د ترکي شعر د نامتو څېرو لکه "یدی ګوزل ادم" یا "اوو ښو سړیو" زېږنځای دی او زیاته یې کړه: "دا پیاوړی ادبي میراث اوس د یونسکو په تایید سره رسمیت وموند او په نړیواله کچه وپېژندل شو."

قهرمان ماراش چې د ۲۰۲۳ کال د فبرورۍ په ویجاړونکو زلزلو کې یې پراخ زیانونه لیدلي وو، اوس په دې نړیوال لقب سره یو ځل بیا د خپل کلتوري تحرک او ټولنیزې بیارغونې نښه ګرځېدلی دی.

 

وپلټۍ
په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې
د باسفورس  د فلمونو ۱۳م فستیوال په استانبول کې د فلسطین په رڼا کې پیل شو
'د تاج  کیسه' او د هند د مسلمانانو د تېر تاریخ د له منځه وړلو لپاره د هندو ښي اړخه سیاست
عراقي خطاط په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوی قرآن کریم بشپړ کړ
د غزې  نسل وژنه په ګلدوزۍ کې نقش کیږي: ګلدوزي د فلسطین د ډله ییز غم او استقامت سمبول هم دی
د بهر میشتو ترکانو او تورک تبارو ټولنو ریاست  لخوا نړیوال محصلینو ته د جایزو مراسم جوړ شول
غلو د فرانسې د نړۍ په کچه مشهور د لورو موزیم څخه ۸ پارچې تاریخي او قیمتي ګاڼې غلا کړې
ولې د ټولنیزو رسنیو پرېښودل ښايي د خوښۍ چابي وي
د منظرې په څېر ښکلی کاپادوکیا د تورکیې وروستۍ سیمه شوه چې د میشلین لارښودونو لېست ته ورزیاته شوه.
تورکیې د ملي راډیو تلویزیون نړۍوال تلویزیون  په نیویارک کې څلور غبرګې جایزې ترلاسه کړې
ټي آر ټي ورلډ ( د خپلو حقونو نه محروم امریکایان ) په نامه  د ډرامې سره د ۲۰۲۵ کال د ټیلي جایزه وګټله
د عثمان حمدي بې انځورګري د لندن په لیلام کې په ۱ ملیون پونډو وپلورل شوه
د اوبو د بحران په اړه نړۍواله ورځ
د هندوستان یو تاریخي سینمايي فلم په یو ښار کې د تاوتریخوالي او ګرځنبدیز لامل شو
د نړۍ ماشومانو لپاره د مرستو کمول یو اخلاقي او ستراتیژیک فاجعه ده
ګلابي اختر:  هولي د مغل امپراتوري د کثرت په رنګونو رنګ کړه.
د پاکستان لومړنۍ ښځینه انجینیرې د اسرائیلو جایزه رد کړه
د عطرو مینه والو لپاره د پاریس لارښود
د اسرائیلو پر وړاندې د فلسطین مبارزې بیانوونکي  مستند فلم د  آسکار جايزه وګټله.
امام غزالي مقبره د نړېدو له ګواښ سره مخ ده