منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
اسرائیل په غزه کې د نسل وژنې د بیا پیلولو د پلانونو په ترڅ کې F-35 او F-15IA جنګي الوتکې ترلاسه کوي
اسرائیل له لاکهید مارټین او بوینګ څخه د F-35 او F-15IA الوتکو د دوو نویو جنګي سکواډرنونو د اخیستلو لپاره یوه پلان ته وروستۍ منظوري ورکړې، په داسې حال کې چې د تل ابیب جنګي کابینه ټاکل شوې چې په غزه کې د نسل وژنې په بیا پیلولو غور وکړي
اسرائیل په غزه کې د نسل وژنې د بیا پیلولو د پلانونو په ترڅ کې F-35 او F-15IA جنګي الوتکې ترلاسه کوي
اسرائیل په غزه کې د نسل وژنې د بیا پیلولو د پلانونو په ترڅ کې F-35 او F-15IA جنګي الوتکې ترلاسه کوي / AP


د دې معاملې له مخې، اسرائیل به له لاکهید مارټین څخه د F-35 څلورم سکواډرن او له بوینګ څخه د F-15IA جنګي الوتکو دویم سکواډرن واخلي.

اسرائیل له لاکهید مارټین او بوینګ څخه د F-35 او F-15IA الوتکو د دوو نویو جنګي سکواډرنونو د اخیستلو لپاره یوه پلان ته وروستۍ منظوري ورکړې، په داسې حال کې چې د تل ابیب جنګي کابینه ټاکل شوې چې په غزه کې د نسل وژنې د بیا پیلولو د امکان په اړه د بحث لپاره غونډه وکړي.

دا منظوري پر پخوانیو تړونونو ولاړه ده، چې په کې د ۲۰۲۵ کال په وروستیو کې د F-15IA الوتکو لپاره د ۸.۶ میلیارد ډالرو امریکايي قرارداد هم شامل و، چې د الوتکو د شمېر د لا پراخولو اختیارونه هم پکې وو.

دا معامله، چې د اسرائیل د تدارکاتو لپاره د وزیرانو کمیټې له خوا تصویب شوې، د ۱۱۹ میلیارد ډالرو پوځي پراختیا پلان لومړی ګام دی چې د تل ابیب د دفاع وزارت په وینا "د اسرائیل د امنیت لپاره د یوې ننګونکې لسیزې په درشل کې به چمتووالی پیاوړی کړي."

د دې معاملې له مخې، اسرائیل به له لاکهید مارټین څخه د F-35 څلورم سکواډرن او له بوینګ څخه د F-15IA جنګي الوتکو دویم سکواډرن واخلي.

په ډسمبر کې، بوینګ ته د اسرائیل لپاره د ۸.۶ میلیارد ډالرو قرارداد ورکړل شو، چې په کې ۲۵ نوې F-15IA الوتکې او د ۲۵ نورو د اخیستلو اختیار شامل و.

امریکا او اسرائیل د فبرورۍ په ۲۸مه پر ایران هوايي بریدونه پیل کړل، خو د اپرېل له ۸مې راهیسې اوربند نافذ دی. د امریکا سمندري ځواک د ایران پر بندرونو محاصره ساتلې ده.

امریکا له اسرائیل سره د وسلو د مرستې له امله له سختو نیوکو سره مخ شوې ده.

اسرائیل د ۲۰۲۳ کال له اکتوبر راهیسې په غزه کې په خپله نسل وژنه کې له ۷۲،۵۰۰ ډېر فلسطینیان، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي، وژلي او له ۱۷۲،۰۰۰ ډېر نور یې ټپیان کړي دي.

له داسې نیوکو سره سره، د امریکا د وسلو لېږد پراخ شوی دی.

د ۲۰۲۴ کال په اګست کې، واشنګټن د بوینګ شرکت څخه د ۵۰ نویو F-15IA جنګي الوتکو د پلور، د موجوده الوتکو د پرمختګ، او د زرګونو AIM-120 AMRAAM له هوا څخه هوا ته توغندیو د پلور منظوري ورکړه.

د هغه کال تر پایه، اسرائیل له ۳۲،۰۰۰ ډېر د ټانک مرمۍ، ۵۰،۰۰۰ د هاوان مرمۍ، او لسګونه درانه وسایط او د ټانک ټریلرونه هم ترلاسه کړل.

امریکا په غزه کې د کارول شویو JDAMs بمونو، هیل فایر توغندیو او د کټرپیلر D9 بلډوزرونو بېړنۍ لېږدونه هم منظور کړل.

که څه هم د ۲۰۲۵ کال له اکتوبر راهیسې اوربند نافذ دی، خو اسرائیل له اوربند څخه سرغړونې ته دوام ورکړی او تقریباً هره ورځ یې پر غزه مرګونو بریدونو ته مخه کړې ده.

 

وپلټۍ
امریکا له منځني ختیځ څخه خپله یوه له دریو الوتکو وړونکو کښتیو څخه بېرته باسي
ټرمپ: د امریکا او ایران روانې خبرې به د ټیلیفوني له لارې ترسره شي
برېتانیا د مسکو د پرېکړې په ځواب کې یو روسي ډیپلومات له هیواده د شړولو پریکړه وکړه.
مېرز د ټرمپ پر وړاندې لهجه نرمه کړه  او  خبرداری یې ورکړ چې د ایران جګړه اروپا ته زیان رسوي
غیرقانوني اسرائیلي مېشت‌ځای وال له خپلو ځمکو د فلسطینیانو د شړلو لپاره له جنسي تاوتریخوالي کار اخلي
د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ یو ځل بیا ایران وګواښه.
د امریکا د دفاع وزیر پیټ هیګست به د ایران د جګړې په اړه په کانګرس کې خپله لومړنۍ شاهدي ورکړي.
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د بندیزونو د غځولو لپاره چمتووالی ونیسي.
ټرمپ د انګلستان د  پاچا  دریم چارلس سره په دولتي میلمستیا کې وویل  چې ایران باید اټومي وسلې ونلري.
ملګري ملتونه: پر افغانستان د پاکستان د تېرې ورځې په بریدونو کې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې
جرمني ۲۵ محکوم شوي افغانان بېرته کابل ته ډیپورټ کړل.
د اسرائیلو پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې یو ماشوم ټپي کړی او یو بل یې نیولی دی
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.