تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
تورکیه د ایران د جګړې پر مهال د خپل هوايي حریم د ساتنې لپاره د پاټریوټ دفاعي سیسټم چمتو کوي
د سې شنبې په ورځ د ملي دفاع وزارت په یوه اعلامیه کې وویل چې تورکي وسله وال ځواکونه د وروستیو سیمه ییزو پرمختګونو په ترڅ کې "زموږ د هېواد او اتباعو د امنیت ډاډمن کولو ته بشپړ ژمن دي."
تورکیه د ایران د جګړې پر مهال د خپل هوايي حریم د ساتنې لپاره د پاټریوټ دفاعي سیسټم چمتو کوي
تورکیه د ایران د جګړې پر مهال د خپل هوايي حریم د ساتنې لپاره د پاټریوټ دفاعي سیسټم چمتو کوي / AA

د تورکیې د ملي دفاع وزارت وايي، تورکي ځواکونه پر ایران د امریکا او اسرائیل د جګړې په غبرګون کې د هوايي او توغندیزې دفاع د پیاوړتیا لپاره له ناټو سره په همغږۍ بوخت دي.
تورکیې ویلي چې د هېواد په ختیځ کې د پاټریوټ (Patriot) یو هوايي دفاعي سیسټم د عملیاتي چمتووالي لپاره تيارېږي. دا ګام له ناټو سره په همغږۍ د روانو سیمه ییزو کړکېچونو پر مهال د هېواد د هوايي حریم د ساتنې په موخه پورته شوی دی.

د سې شنبې په ورځ د ملي دفاع وزارت په یوه اعلامیه کې وویل چې تورکي وسله وال ځواکونه د وروستیو سیمه ییزو پرمختګونو په ترڅ کې "زموږ د هېواد او اتباعو د امنیت ډاډمن کولو ته بشپړ ژمن دي."

په اعلامیه کې راغلي: "زموږ په سیمه کې د وروستیو پرمختګونو په رڼا کې، زموږ د پولو او هوايي حریم د خوندي کولو لپاره اړین تدابیر نیول کېږي او موږ له ناټو او خپلو متحدینو سره په مشوره بوخت یو."

وزارت زیاته کړه چې د ملي امنیتي اقداماتو ترڅنګ، ناټو اتحاد هم خپل سیمه ییز دفاعي حالت پیاوړی کړی دی. اعلامیه کاږي: "د هغو ملي اقداماتو سربېره چې موږ پلي کړي، ناټو هم د هوايي او توغندیزې دفاع تدابیر زیات کړي دي. په همدې چوکاټ کې، دا مهال په ملاطیه (Malatya) کې د پاټریوټ یو سیسټم شتون لري او زموږ د هوايي حریم د ساتنې لپاره عملیاتي چمتووالي ته چمتو کېږي."

ملاطیه د لومړني خبرداري د یو رادار سټیشن کوربه توب کوي چې په ۲۰۱۲ کال کې د ناټو لخوا د بالستیک توغندیو د کشف لپاره لګول شوی و. د ناټو هوايي دفاعي سیسټمونو د دوشنبې په ورځ یو بل توغندی چې له ایرانه توغول شوی و او د تورکیې په لور روان و، شنډ کړ. دا په تېره یوه اونۍ کې دویم ځل دی چې ایراني توغندي د تورکیې هوايي حریم ته ننوځي.

انقره خپل امنیت په لوړه کچه تامینوي

وزارت ویلي چې ترکیه به له ناټو سره د دفاعي او امنیتي مسایلو په اړه همغږۍ ته دوام ورکړي: "زموږ هېواد، چې خپل دفاعي او امنیتي ظرفیت په لوړه کچه ساتي، له ناټو او متحدینو سره په همکارۍ او مشوره به پرمختګونه ارزوي او د سیمه ییزې سولې او ثبات لپاره به هڅه کوي."

دا اعلان پر ایران د امریکا او اسراییل د روانو بریدونو له امله د رامنځته شوي کړکېچ په ترڅ کې شوی دی.

تاوتریخوالی وروسته له هغه اوج ته ورسېد چې اسراییل او امریکا د فبرورۍ په ۲۸مه پر ایران ګډ بریدونه پیل کړل، چې تر اوسه پکې د ستر مذهبي مشر علي خامنه‌يي په ګډون شاوخوا ۱۳۰۰ کسان وژل شوي دي. ایران هم د ډرون او توغندیو په واسطه د اسراییل، اردن، عراق او د خلیج د هغو هېوادونو په نښه کولو سره غبرګون ښودلی چې امریکايي پوځي اډې پکې دي.

ایران همداراز ویلي چې د مارچ په لومړۍ نېټه یې د هرمز تنګی تړلی دی. دا ستراتیژیکه لاره په نورمال ډول هره ورځ د شاوخوا ۲۰ ملیونه بېرله تېلو د لېږد او د نړۍ د مایع طبیعي ګازو (LNG) د سوداګرۍ ۲۰ سلنه اداره کوي.

 

وپلټۍ
د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ یو ځل بیا ایران وګواښه.
د امریکا د دفاع وزیر پیټ هیګست به د ایران د جګړې په اړه په کانګرس کې خپله لومړنۍ شاهدي ورکړي.
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د بندیزونو د غځولو لپاره چمتووالی ونیسي.
ټرمپ د انګلستان د  پاچا  دریم چارلس سره په دولتي میلمستیا کې وویل  چې ایران باید اټومي وسلې ونلري.
ملګري ملتونه: پر افغانستان د پاکستان د تېرې ورځې په بریدونو کې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې
جرمني ۲۵ محکوم شوي افغانان بېرته کابل ته ډیپورټ کړل.
د اسرائیلو پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې یو ماشوم ټپي کړی او یو بل یې نیولی دی
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .