منځنی ختیځ
4 د لوستلو دقیقې
ایران خپل هوايي دفاعي سیسټمونه فعال کړل،ټرمپ په کانګرس کې د جګړې د واکونو له ضرب الاجل سره مخ دی
د پنجشنبې په ورځ ناوخته، د تهران هوايي دفاعي سیسټمونه د کوچنیو الوتکو او ډرونونو د مخنیوي لپاره فعال شول. دا په داسې حال کې ده چې سپینې ماڼۍ ویلي، دوی به د ایران په جګړه کې د کانګرس له خوا د ټاکل شوي مهلت (ضرب الاجل) له امله محدود نه شي.
ایران خپل هوايي دفاعي سیسټمونه فعال کړل،ټرمپ په کانګرس کې د جګړې د واکونو له ضرب الاجل سره مخ دی
ایران خپل هوايي دفاعي سیسټمونه فعال کړل،ټرمپ په کانګرس کې د جګړې د واکونو له ضرب الاجل سره مخ دی / Reuters

تهران د لنډ وخت لپاره خپل هوايي دفاعي سیسټمونه فعال کړي دي. دا په داسې حال کې ده چې د امریکا او ایران ترمنځ کړکېچ په ژورېدو دی او واشنګټن اشاره ورکړې چې ښايي د جګړې د اجازې لپاره کانګرس له پامه وغورځوي.

د پنجشنبې په ورځ ناوخته، د تهران هوايي دفاعي سیسټمونه د کوچنیو الوتکو او ډرونونو د مخنیوي لپاره فعال شول. دا په داسې حال کې ده چې سپینې ماڼۍ ویلي، دوی به د ایران په جګړه کې د کانګرس له خوا د ټاکل شوي مهلت (ضرب الاجل) له امله محدود نه شي.

تسنیم او فارس خبري اژانسونو راپور ورکړی چې د پلازمینې په ځینو برخو کې د هوايي دفاعي سیسټمونو غږونه اورېدل شوي. د دغو اژانسونو په وینا، دغه سیسټمونه د شاوخوا ۲۰ دقیقو لپاره د "کوچنیو الوتکو او استخباراتي ډرونونو" د ویشتلو لپاره فعال شوي وو، خو وروسته وضعیت بېرته "عادي" حالت ته راغی.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره د شپې تر نیمایي پورې د هغه مهلت سره مخ وه چې باید د ایران پر وړاندې د جګړې لپاره د کانګرس تایید ترلاسه کړي. دغې چارې د سپینې ماڼۍ او کانګرس ترمنځ ټکر رامنځته کړی دی. د ټرمپ ادارې استدلال کړی چې د ۶۰ ورځو هغه موده چې باید له کانګرس څخه اجازه واخیستل شي، د تېرې میاشتې د اعلان شوي اوربند له امله په ټپه درېدلې (پاز شوې) ده.

د ادارې یوه لوړپوړي چارواکي د پنجشنبې په ورځ ناوخته 'اې اېف پي' (AFP) خبري اژانس ته وویل: "د جګړې د واکونو د پرېکړه لیک له مخې، هغه نښتې چې د شنبې په ورځ، د فبروري پر ۲۸مه پیل شوې وې، اوس پای ته رسېدلې دي." هغه زیاته کړه چې د اپریل د ۷مې له اوربند راهیسې د امریکا او ایران ترمنځ د ډزو تبادله نه ده شوې.

'شرموونکې ماتې' تر دې وړاندې د پنجشنبې په ورځ، د ایران ستر رهبر اعلان وکړ چې متحده ایالات له یوې "شرموونکې ماتې" سره مخ شوي دي. هغه د ټرمپ هغه ګواښ په کلکه رد کړ چې ویلي یې وو پر ایران به یو سخت اقتصادي سمندري کلابندي (Blockade) تر راتلونکو میاشتو پورې روانه وساتي.

د تېلو بیې په تېرو څلورو کلونو کې تر ټولو لوړې کچې ته ورسېدې، خو وروسته یو څه راښکته شوې. له دې وروسته مجتبی خامنهيي په یو لیکلي بیان کې چې د دولتي ټلویزیون له لارې ولوستل شو، اعلان وکړ چې اوس په دې بحران کې "ایران برلاسی" دی.

هغه وویل: "نن، په سیمه کې د نړۍ د زورواکو له تر ټولو ستر برید او د امریکا له شرموونکې ماتې دوه میاشتې وروسته، د فارس خلیج او هرمز تنګي لپاره یو نوی فصل پرانیستل کیږي." هغه په تنګي کې د کښتیو په تګ راتګ باندې د ایران د کنټرول ستاینه وکړه.

هغه د خلیج لپاره د امریکا پرته د یو روښانه راتلونکي وړاندوینه وکړه او ویې ویل، هغه څوک چې له لرې څخه د سیمې په چارو کې لاسوهنه کوي "هلته د اوبو له تل پرته بل ځای نه لري."

مجتبی خامنه يي په هغو لومړنیو امریکایي-اسراییلي بریدونو کې ټپي شوی و چې د هغه پلار، علي خامنهيي پکې ووژل شو. هغه د مارچ په میاشت کې د خپل پلار د ځای ناستي په توګه وټاکل شو، خو تر اوسه په عام محضر کې نه دی لیدل شوی.

امریکا دوه اونۍ وړاندې د ایران پر بندرونو کلابندي ولګوله، په داسې حال کې چې ایران د فبروري له پای راهیسې د هرمز پر ستراتیژیک تنګي خپله ولکه ساتلې ده.

واشنګټن اوس هڅه کوي چې د متحدو هیوادونو او بار وړونکو شرکتونو یو نړیوال ایتلاف جوړ کړي ترڅو د هرمز له لارې خوندي تګ راتګ همغږي کړي – خو په ورته وخت کې د هغو کښتیو کلابندي ته دوام ورکوي چې ایران ته خدمت کوي.

ټرمپ د پنجشنبې په ورځ ګواښ وکړ چې خپل ځواکونه به له ایټالیا او اسپانیا څخه وباسي. هغه تر دې وړاندې آلمان ته هم ورته خبرداری ورکړی و. ټرمپ پر خپلو ناټو متحدینو نیوکه وکړه چې د ایران او هرمز تنګي په معامله کې یې د امریکا او اسراییلو له پوځي عملیاتو څخه ملاتړ نه دی کړی.

وپلټۍ
ایران په اردن کې د امریکا پر یوې اډې د برید خبر ورکړی
د ایران سپاه پاسداران: "تر هغه چې د امریکا لاسوهنې دوام ولري، د هرمز تنګی به بېرته پرانه نیستل شي"
اېټالیا او سعودي عربستان په غزه کې د دایمي اوربند غوښتنه وکړه او د لوېدیځې غاړې  الحاق يي رد کړ
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د اسرائیل پوځ په غزه کې په یوه جومات د برید کولو او ویجاړولو باندې اعتراف وکړ
د امریکا او سعودي عربستان له بریدونو وروسته د عراق د لومړي وزیر لخوا د بیړنۍ امنیتي غونډې بلنه
په تهران کې په یوه مرکزي سیمه کې د ټرمپ یو انځور ځوړول شوی چې پر سر يي  "انتقام" حتمي دی لیکل شوي دي
عراقچي د عمان او سعودي عربستان  د بهرنیو چارو وزیرانو سره پر "سیمه ییزو مسایلو" خبرې وکړې
په غزه کې له یوې ودانۍ څخه، د دوو کورنیو ۹۹ مړي راوویستل شول
ایران د هرمز تنګي نه  د ۶ کښتیو د تیریدو مخه ونیوله
"د اسرائیل د اپوزیسیون مشر پر نتانیاهو سختې نیوکې وکړې او د سرتیرو د وژل کیدو مسئول وبایله
ایران خبرداری ورکړ چې  اوکراین به ډېر ژر پوه شي چې ایران هېڅ اقدام بې ځوابه نه پرېږدي
ایران په بحرین، اردن او کویټ کې د امریکا پر نظامي اهدافو بریدونه وکړل
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي له خپلو روسي او پاکستاني سیالانو سره وکتل
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
د یمن د حوثیانو لخوا په سره سمندرګي کې د سعودي عربستان پر ټانکرونو برید
د مهمو خبرونو غورچاڼ
په غزه کې د اوربند د پرله پسې سرغړونو په ترڅ کې د اسرائیلو په برید کې د یوې کورنۍ شپږ غړي وژل شوي