د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې هر هغه هېواد چې د بریکس اقتصادي بلاک د "امریکا ضد سیاستونو" ملاتړ وکړي، د ۱۰ سلنه اضافي تعرفې سره به مخ شي.
هغه د یکشنبې په شپه په خپل ټروت سوشل پلیټ فارم کې لیکلي: "دې پالیسۍ ته به هېڅ استثنا نه وي."
ټرمپ په یوه بل پوسټ کې، اعلان وکړ چې د امریکا تعرفې لیکونه او/یا تړونونه به د نړۍ بېلابېلو هېوادونو د دوشنبې په ورځ، د جولای په ۷مه، د ماسپښین په ۴ بجو نافذ شي.
د جنورۍ په وروستیو کې، ټرمپ وویل: "هیڅ امکان نشته چې بریکس هېوادونه د نړیوال تجارت یا بل هر ځای لپاره د امریکا ډالر ځایناستی رامنځته کړي."
هغه زیاته کړه: "موږ به له دې ښکاره دښمنو هېوادونو څخه ژمنه وغواړو چې نه به نوې بریکس کرنسي جوړوي او نه به د بلې کرنسۍ ملاتړ کوي چې د ځواکمن امریکایي ډالر ځای ونیسي، که نه نو دوی به د ۱۰۰ سلنه تعرفو سره مخ شي."
د بریکس غړو په وروستیو کلونو کې د ډالر څخه د لرې کېدو په اړه خبرې کړې دي، چې دا خبرې هغه وخت زیاتې شوې کله چې امریکا په ۲۰۲۲ کې د روسیې پر وړاندې بندیزونه ولګول.
د امریکا ولسمشر ټرمپ د یکشنبې په ورځ دا څرګندونې پداسې حال کې وکړې چې د بریکس مشران او استازي د دې ډلې د ۱۷م کلني سرمشریزې لپاره په ریو ډي جنیرو کې راټول شوي وو.
د بریکس هېوادونو د ټرمپ تعرفې وغندلې
د یکشنبې په ورځ د بریکس مشرانو په سرمشریزه کې د ټرمپ د "بې توپیره" تعرفو او په ایران د وروستیو اسرائیلي-امریکایي بریدونو په اړه نیوکې وکړې.
یادې ډلې چې په کې برازیل، روسیه، هند، چین او سویلي افریقا شامل دي، د نړۍ د نفوس نیمایي برخه او د نړیوال اقتصادي تولید ۴۰ سلنه جوړوي.
که څه هم د دې بلاک غړي په ډېرو مسایلو کې اختلاف لري، خو د ټرمپ د تعرفو جګړو په اړه یې ګډ دریځ خپل کړی، که څه هم په مستقیم ډول یې د هغه نوم یاد نه کړ.
د سرمشریزې په ګډه اعلامیه کې د بریکس غړو د "یوه اړخیزو تعرفو" د زیاتوالي په اړه جدي اندېښنه څرګنده کړه او وویل چې دا تعرفې د نړیوال اقتصاد زیانمنولو خطر لري.
په ایران بریدونه وغندل شول
د بریکس غړو د ایران ملاتړ وکړ او د اسرائیل او امریکا لخوا د ایران پر اټومي او نورو اهدافو د پوځي بریدونو لړۍ وغندله.
په اپرېل کې، ټرمپ خپلو متحدینو او سیالانو ته د سختو تعرفو ګواښ وکړ، خو د بازار د سختې خرڅلاو په وړاندې یې څو میاشتې معافیت ورکړ.
ټرمپ خبرداری ورکړی که شریکان تر اګست لومړۍ نېټې پورې "تړونونه" ونه کړي، نو هغه به یو اړخیز تعرفې ولګوي.
د برازیل، هند او سعودي عربستان په څېر د امریکا متحدینو ته په ښکاره امتیاز ورکولو سره، د سرمشریزې اعلامیه په هېڅ ځای کې د امریکا یا د هغې د ولسمشر نوم یاد نه کړ.
د بریکس ډله چې شاوخوا دوه لسیزې وړاندې د چټک پرمختګ لرونکو اقتصادونو لپاره جوړه شوې وه، اوس د امریکا او لویدیځې اروپا د ځواک په وړاندې د چین په مشرۍ یوه مقابله ګڼل کېږي.
خو د دې ډلې د پراختیا سره، چې ایران، سعودي عربستان او نور هېوادونه یې شامل کړي، په دې کې د اسرائیلو د جګړې او د امریکا د نړیوال تسلط په وړاندې د جدي دریځ نیولو په څېر مسایلو کې د ګډې پرېکړې کولو لپاره ستونزې زیاتې شوې دي.
د بېلګې په توګه، د بریکس هېوادونو په ګډه د اسرائیلو-فلسطین شخړې د سوله ییز دوه دولت حل غوښتنه وکړه.
یوه ایراني ډیپلوماتیکې سرچینې وویل چې د دوی د حکومت "اندېښنې" برازیلي کوربه ته رسول شوې دي. بیا هم، ایران د اعلامیې په بشپړه توګه ردولو څخه ډډه وکړه.
د برازیلي حکومت د یوې سرچینې په وینا د ډیپلوماتیکو حساسیتونو د ښودلو په بله نښه کې، د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر د یکشنبې د خبرو اترو څخه په بشپړه توګه ډډه وکړه.
سعودي عربستان د نړۍ د لوړپوړو هېوادونو څخه دی چې د امریکا د پرمختللې پوځي ټکنالوژۍ صادراتو څخه ګټه اخلي او د امریکا اوږدمهاله شریک دی.
د دې کال د سرمشریزې سیاسي اغېز د چین د ولسمشر شي جینپینګ د نه ګډون له امله کم شوی، چې په تېرو ۱۲ کلونو کې د ولسمشر په توګه د لومړي ځل لپاره غونډه پرېښوده.
چینایي مشر یوازې نه دی چې ګډون یې ونه کړ. د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین، چې په اوکراین کې د "جګړې جرمونو" تور باندې تورن دی، هم د ګډون څخه ډډه وکړه او د ویډیو له لارې یې برخه واخیسته.
هغه خپلو همکارانو ته وویل چې بریکس د نړیوال حکومتدارۍ په برخه کې یو مهم لوبغاړی ګرځېدلی دی.
سرمشریزې د مصنوعي زیرکتیا لپاره د مقرراتو غوښتنه وکړه او وویل چې دا ټکنالوژي باید یوازې د شتمنو هېوادونو په واک کې پاتې نه شي.
د تجارتي مصنوعي زیرکتیا برخه اوس مهال د امریکا د ټکنالوژۍ لویو شرکتونو لخوا کنټرولېږي، که څه هم چین او نور هېوادونه په چټکۍ سره د دې وړتیا پراختیا کوي.
