روسیې د قزاقستان د لومړۍ اټومي  برېښنا بټۍ د جوړولو کار پیل کړ

د قزاقستان چارواکو راپور ورکړی چې چین به په دې شتمن هېواد کې دوه نورې برېښناګاوې  جوړوي، او د دغو پروژو جزییات به د روان کال تر پایه روښانه شي .

روسیې د جمعې په ورځ د قزاقستان د لومړۍ اټومي برېښنا بټۍ د جوړولو کار پیل کړ. قزاقستان د یورانیمو تر ټولو ستر تولیدوونکی هېواد او یو پراخ مرکزي آسیایي دولت دی، چیرې چې مسکو، بیجېنګ او اروپا ټول د نفوذ لپاره سیالي کوي.

روسیه په تاریخي ډول په دغه سیمه کې یوازینی غالب لوبغاړی پاتې شوی، او هڅه کوي چې خپله مشري وساتي، په داسې حال کې چې چین د خپل "یو کمربند، یوه لار" نوښت له لارې په قزاقستان کې میلیارډونه ډالر پانګونه کړې ده.

د قزاقستان او روسیې د اټومي ادارو په یوه ګډه اعلامیه کې ویل شوي چې دوی د "یوې لوړې ظرفيت لرونکې اټومي برېښنا  بټۍ د جوړولو لپاره د مناسب ځای د ټاکلو او د پروژې د اسنادو د چمتو کولو په موخه انجنیري سروې ګانې پیل کړې دي."

د قزاقستان د اټومي ادارې مشر، الماسادام ستکالییف، وویل: "دا پروژه د قزاقستان یو ستراتیژیک انتخاب دی، او د سیمې او د ټول هېواد لپاره د اوږدمهاله اقتصادي ودې محرک ګڼل کېږي."

د قزاقستان د چارواکو په وینا، ټاکل شوې چې چین هم په دې له طبیعي سرچینو بډایه هېواد کې دوه نورې اټومي برېښناګاوې جوړې کړي، او د دغو پروژو نور جزییات به د روان کال تر پایه اعلان شي.

قزاقستان د نړۍ ۴۳ سلنه یورانیم برابروي او د اروپايي ټولنې درېیم ستر یورانیم رسوونکی هېواد دی.

خو سره له دې، دا هېواد له دې سره مبارزه کوي چې د خپل کورني مصرف لپاره کافي برېښنا تولید کړي. اټومي برېښنا په قزاقستان کې یوه حساسې موضوع ده، ځکه چې د شوروي دورې د اټومي ازموینو له امله شاوخوا ۱.۵ میلیونه خلک د وړانګو له خطر سره مخ شوي وو.

لومړۍ اټومي برېښناګاه به د بالخاش جهیل ترڅنګ د نیمه پرېښودل شوي اولکېن کلی ته نږدې جوړه شي، چې تمه ده د جوړېدو چارې به یې څو کاله ونیسي.

د روسیې روساتوم "Rosatom" شرکت ویلي چې د دې برېښناګاه رېاکتور به ۶۰ کاله عمر ولري، او امکان شته چې دا موده ۲۰ کاله نوره هم وغځول شي.