پر وینزویلا د امریکا د بریدونو او د ولسمشر مادورو د 'نیول کېدو' په اړه د نړۍ غبرګونونه
امریکا وايي چې په وینزویلا کې یې "پراخ برید" کړی، چې په پایله کې یې ولسمشر نیکولاس مادورو او مېرمن یې سیلیا فلورس "نیول شوي" دي. د امریکا د بریدونو په اړه غبرګونونه په لاندې ډول دي.

د وینزویلا پر پوځي بریدونو د نړیوالې غندنې یوه څپه راپورته شوې، چې د نړۍ په ګوټ ګوټ کې مشرانو او قانون جوړونکو خبرداری ورکړی چې پر دغه لاتیني امریکايي هېواد د امریکا بریدونه له نړیوال قانون څخه سرغړونه ده او د پراخې بې ثباتۍ د رامنځته کېدو خطر لري.

دلته د مهمو غبرګونونو لنډیز وړاندې کیږي:

چین

چین په وینزویلا کې د امریکا اقدام غندلی او ویلي یې دي چې دا له نړیوال قانون څخه سرغړونه ده.

د چین د بهرنیو چارو وزارت وویل: "چین د یوه خپلواک هېواد پر وړاندې د امریکا له لوري د ځواک کارولو او د یوه هېواد د ولسمشر پر وړاندې د ځواک کارولو له امله ژوره خواشیني شوې او په کلکه یې غندي."

"چین د امریکا دا ډول سلطه غوښتونکي چلند په کلکه ردوي، چې له نړیوال قانون څخه جدي سرغړونه ده، د وینزویلا حاکمیت تر پښو لاندې کوي او په لاتیني امریکا او کارابین کې سوله او امنیت له ګواښ سره مخ کوي. موږ له امریکا غواړو چې نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو د منشور موخو او اصولو ته درناوی وکړي او د نورو هېوادونو د حاکمیت او امنیت له سرغړونې لاس واخلي."

روسیه

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د وینزویلا له مرستیالې ولسمشرې ډلسي روډریګز سره په ټلیفوني خبرو کې "د وسله وال تېري په وړاندې د وینزویلا له خلکو سره خپل کلک پیوستون" څرګند کړ.

وزارت وویل: "دواړو خواوو د لا زیات کړکېچ د مخنیوي او د خبرو اترو له لارې له وضعیت څخه د وتلو د لارې موندلو ملاتړ وکړ."

ټاس خبري اژانس راپور ورکړی چې دغه وزارت هغه راپور "جعلي" بللی چې ګواکې روډریګز په روسیه کې ده.

تر دې مخکې، د روسیې د بهرنیو چارو وزارت دا بریدونه د "وسله وال تېري" یو عمل بللی او غندلي یې و، او ویلي یې وو چې د واشنګټن له خوا وړاندې شوي جوازونه "بې بنسټه" دي.

وزارت د لا زیات کړکېچ په اړه خبرداری ورکړ او ویې ویل چې مسکو چمتو دی چې "د خبرو اترو له لارې" د حل لارو ملاتړ وکړي، او د وړاندوینې وړتیا او نړیوالو نورمونو ته د درناوي پر اړتیا یې ټینګار وکړ.

تورکیه

د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې انقره پرمختګونه "له نږدې څاري" او "د وینزویلا ثبات او د وینزویلا د خلکو هوساینې ته اهمیت ورکوي."

د وزارت په اعلامیه کې راغلي: "موږ له ټولو خواوو غواړو چې د سیمه ییز او نړیوال امنیت لپاره د هر ډول منفي پایلو د مخنیوي لپاره له زغم څخه کار واخلي."

د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دا هېواد چمتو دی چې د نړیوال قانون سره سم په وینزویلا کې د بحران په حل کې رغنده ونډه واخلي.

"د دې ټول بهیر په اوږدو کې، په کاراکاس کې زموږ سفارت په هېواد کې له خپلو اتباعو سره پرله پسې اړیکه ساتي."

ایران

د ایران ستر مذهبي مشر علي خامنه يي وویل: "مهمه دا ده چې کله یو څوک پوه شي چې دښمن په غرور سره هڅه کوي چې پر هېواد، چارواکو، حکومت او ملت یو څه وتپي، باید د دښمن پر وړاندې ټینګ ودریږي او د مقاومت لپاره خپله سینه سپر کړي. موږ به دښمن ته تسلیم نه شو."

برازیل

د برازیل ولسمشر لویز ایناسیو لولا دا سیلوا د امریکا بریدونه د وینزویلا د حاکمیت "جدي سپکاوی" بللی دی.

لولا وویل: "د وینزویلا پر خاوره بمباري او د هغه د ولسمشر نیول د نه منلو وړ کرښه ده. دا کړنې د وینزویلا د حاکمیت لپاره یو جدي سپکاوی او د ټولې نړیوالې ټولنې لپاره یو بل خورا خطرناک مثال دی."

"له نړیوال قانون څخه په ښکاره سرغړونې سره پر هېوادونو برید کول د تاوتریخوالي، ګډوډۍ او بې ثباتۍ نړۍ ته لومړی ګام دی، چېرې چې د زورواکو قانون پر څو اړخیز پالنې غالب شي."

سویلي افریقا

د سویلي افریقا د نړیوالو اړیکو د څانګې په یوه بیان کې راغلي: "سویلي افریقا د ملګرو ملتونو له امنیت شورا، هغه اداره چې د نړیوالې سولې او امنیت د ساتنې مسؤلیت لري، غوښتنه کوي چې د دې وضعیت د حل لپاره بېړنۍ غونډه راوبولي."

کاناډا

د بهرنیو چارو وزیرې انیتا انند وویل: "کاناډا له ټولو خواوو غواړي چې نړیوال قانون ته درناوی وکړي او موږ د وینزویلا د خلکو او په سوله ییزه او دیموکراتیکه ټولنه کې د ژوند کولو د هغوی د غوښتنې ترڅنګ ولاړ یو. کاناډا له خپلو نړیوالو شریکانو سره په اړیکه کې ده او پرمختګونه له نږدې څاري."

انځور: په وینزویلا کې د امریکا له بریدونو وروسته د لا کارلوټا په پوځي هوايي اډه کې یو اور وژونکی د ویجاړ شوي هوايي مدافعې واحد ترڅنګ اشاره کوي.

ایټالیا

د یوه لوی اروپايي هېواد له خوا د امریکا د بریدونو د ملاتړ په یوه نادره څرګندونه کې، د ایټالیا ښي اړخې لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني - چې د ټرمپ متحد ده - استدلال وکړ چې په وینزویلا کې د امریکا پوځي اقدام "قانوني" او "دفاعي" و.

اسرائیل

د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزیر د امریکا د بریدونو هرکلی وکړ او ویې ویل چې واشنګټن د "ازادې نړۍ د مشر" په توګه عمل کړی دی.

د بهرنیو چارو وزیر ګیډیون سار پر X ولیکل: "اسرائیل د ازادۍ غوښتونکو وینزویلا خلکو ترڅنګ ولاړ دی، چې د مادورو له غیرقانوني استبداد څخه یې کړاوونه ګاللي دي. اسرائیل د هغه دیکتاتور له لرې کولو هرکلی کوي چې د نشه یي توکو او ترهګرۍ شبکه یې رهبري کوله او په هېواد کې د ډیموکراسۍ د بېرته راتګ او د دواړو دولتونو ترمنځ د دوستانه اړیکو هیله لري."

فرانسه

فرانسې ویلي چې په وینزویلا کې هېڅ داسې حل لاره نشي کېدای چې "له بهر څخه وتپل شي."

د بهرنیو چارو وزیر ژان نوئل باروټ پر X ولیکل: "هغه پوځي عملیات چې د نیکولاس مادورو د نیولو لامل شول، د ځواک نه کارولو له اصل څخه سرغړونه ده، کوم چې د نړیوال قانون بنسټ جوړوي. فرانسه بیا ټینګار کوي چې هېڅ تلپاتې سیاسي حل له بهر څخه نشي تپل کیدای او یوازې خپلواک خلک پخپله کولی شي د خپل راتلونکي په اړه پرېکړه وکړي."

ارجنټاین

ولسمشر خاویر میلی، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو پیاوړی سیمه ییز متحد دی، ولیکل: "ازادي مخ پر وړاندې ځي. ازادي دې ژوندۍ وي، لعنت پرې".

میلي پر X د خپلې وینا یوه ویډیو خپره کړه، چېرې چې هغه په یوه سرمشریزه کې خبرې کوي او مادورو د سیمې لپاره یو ګواښ بولي او پر کاراکاس د ټرمپ د فشار ملاتړ کوي.

د هغه پر X حساب د یوې ویډیو له مخې، میلی ویلي وو: "په دې موضوع کې د محتاط چلند وخت تېر شوی دی."

اسپانیا

د بهرنیو چارو وزارت په اعلامیه کې راغلي: "هسپانیه د کړکېچ د کمولو او زغم غوښتنه کوي، او دا چې تل باید د نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو د منشور له اصولو سره سم عمل وشي."

"په دې برخه کې، هسپانیه چمتو ده چې د اوسني بحران د سوله ییز او خبرو اترو له لارې د حل لپاره خپلې ښې هڅې وړاندې کړي."

اندونیزیا

د اندونیزیا د بهرنیو چارو وزارت ویاند وویل، اندونیزیا په وینزویلا کې پرمختګونه څاري ترڅو د خپلو اتباعو خوندیتوب ډاډمن کړي.

وزارت زیاته کړه: "اندونیزیا له ټولو اړوندو خواوو غواړي چې د کړکېچ د کمولو او خبرو اترو له لارې سوله ییز حل ته لومړیتوب ورکړي، او په ورته وخت کې د ملکي وګړو ساتنې ته لومړیتوب ورکړي."

"اندونیزیا د نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو د منشور د اصولو د درناوي پر اهمیت ټینګار کوي."

ټرینیډاډ او ټوباګو

د ټرینیډاډ او ټوباګو لومړۍ وزیرې کاملا پرساد-بیسسار وویل: "نن سهار، د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ ۳مه، شنبې، متحده ایالاتو د وینزویلا په خاوره کې پوځي عملیات پیل کړل."

"ټرینیډاډ او ټوباګو په دې روانو پوځي عملیاتو کې هېڅ ګډون نه لري. ټرینیډاډ او ټوباګو د وینزویلا له خلکو سره خپلو سوله ییزو اړیکو ته دوام ورکوي."

مکسیکو

د مکسیکو د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې راغلي: "د مکسیکو حکومت په کلکه هغه یو اړخیز پوځي اقدامات غندي او ردوي چې په وروستیو ساعتونو کې د امریکا د متحده ایالاتو د وسله والو ځواکونو لخوا د وینزویلا په خاوره کې د اهدافو پر وړاندې ترسره شوي، چې د ملګرو ملتونو د منشور د ۲مې مادې ښکاره سرغړونه ده."

"مکسیکو په ټینګار سره بیا وايي چې خبرې اترې او مذاکرات د موجوده اختلافاتو د حل یوازینۍ مشروع او اغېزمنه لار ده، او له همدې امله د هغو ټولو هڅو ملاتړ ته خپله ژمنتیا بیا تاییدوي چې د خبرو اترو، منځګړیتوب، یا ملاتړ اسانتیاوې برابروي او د سیمه ییزې سولې په ساتلو او د نښتې په مخنیوي کې مرسته کوي."

کیوبا

د کیوبا ولسمشر میګل ډیاز-کانل پر وینزویلا بریدونه "جنایتکارانه امریکايي برید" وباله او د بېړني نړیوال غبرګون غوښتنه یې وکړه.

هغه پر X په یوه پوسټ کې وویل: "زموږ پر سیمه وحشیانه برید شوی دی"، او دا عملیات یې "د زړورو وینزویلا خلکو او زموږ امریکا پر وړاندې دولتي ترهګري" وبلله.

کولمبیا

د کولمبیا ولسمشر ګوستاوو پیټرو وویل: "د کولمبیا جمهوریت حکومت په وروستیو ساعتونو کې د وینزویلا په بولیواري جمهوریت کې د چاودنو او غیر معمولي هوايي فعالیتونو راپورونه، او همدارنګه په سیمه کې د کړکېچ زیاتوالی، په ژوره اندېښنه څاري."

"کولمبیا د ملګرو ملتونو په منشور کې د منل شویو اصولو، په ځانګړې توګه د دولتونو د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی، د ځواک د کارولو یا ګواښ د کارولو منع، او د نړیوالو شخړو سوله ییز حل ته خپله بې قید او شرطه ژمنتیا بیا تاییدوي. په دې برخه کې، د کولمبیا حکومت هر ډول یو اړخیز پوځي اقدام ردوي چې کولی شي وضعیت خراب کړي یا ملکي وګړي له خطر سره مخ کړي."

د امریکا دیموکرات قانون جوړونکي

په متحده ایالاتو کې، څو دیموکراتو قانون جوړونکو دا بریدونه غیرقانوني او غیرمجاز بللي او غندلي یې دي.

سناتور روبین ګالیګو وویل چې دا عملیات "زما په ژوند کې دویمه غیر عادلانه جګړه" ده، او واشنګټن یې په یوې غیر ضروري جګړې کې په ښکېلتیا تورن کړ. هغه ولیکل: "هېڅ دلیل نشته چې موږ له وینزویلا سره په جګړه کې واوسو."

استازي جیم مکګورن هم د کانګرس د تایید او د خلکو د ملاتړ د نشتوالي په اړه اندېښنې راپورته کړې، او پوښتنه یې وکړه چې ولې پیسې د کورنیو لومړیتوبونو پر ځای په بهر کې پر پوځي اقداماتو لګول کیږي.

بریتانیا

د بریتانیا لومړي وزیر کیر سټارمر په یوه بیان کې وویل: "زه غواړم لومړی حقایق معلوم کړم. زه غواړم له ولسمشر ټرمپ سره خبرې وکړم. زه غواړم له متحدینو سره خبرې وکړم. زه په بشپړ ډول واضح یم چې موږ په دې کې ښکېل نه وو... او زه تل وایم او باور لرم چې موږ ټول باید نړیوال قانون ته درناوی وکړو."

د بریتانیا د پارلمان غړي

په بریتانیا کې، د پارلمان څو غړیو له حکومت څخه وغوښتل چې هغه څه وغندي چې دوی یې پر یوه خپلواک ملت غیرقانوني برید بولي.

خپلواکې د پارلمان وکیلې زارا سلطانه وویل چې د وینزویلا د تیلو پراخې زېرمې د دې جګړې مرکزي ټکی دی، او دا بریدونه یې "د امریکا ښکاره امپریالیزم" وبلل چې موخه یې د یوه حکومت راپرځول او "د هغه د سرچینو لوټل" دي.

هغې د لومړي وزیر کیر سټارمر پر کارګر حکومت غږ وکړ چې دا اقدام په ښکاره توګه وغندي.

اوکراین

د اوکراین د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې راغلي: "اوکراین په پرله پسې توګه د ملتونو د ازاد ژوند کولو له حق څخه دفاع کړې، چې له دیکتاتورۍ، ظلم او د بشري حقونو له سرغړونو څخه ازاد وي. د مادورو رژیم له هر اړخه دا ټول اصول تر پښو لاندې کړي دي."

"موږ د نړیوال قانون د اصولو سره سم د نورو پرمختګونو ملاتړ کوو، چې ډیموکراسۍ، بشري حقونو او د وینزویلا خلکو ګټو ته لومړیتوب ورکوي."

بیلاروس

د بلټا خبري اژانس د ولسمشر الکساندر لوکاشینکو د ویاندې نتالیا ایسمونټ له قوله ویلي: "د بیلاروس ولسمشر د وینزویلا پر وړاندې د امریکا د تېري عمل په کلکه غندي. الکساندر لوکاشینکو یوازې څه موده وړاندې له امریکايي خبریالانو سره په مرکه کې د پایلو په اړه خبرې کړې وې. په ځانګړې توګه، هغه ویلي وو چې 'دا به دویم ویتنام وي. او امریکایان دې ته اړتیا نه لري'."

اکوادور

ولسمشر ګابریل نوبوا پر X ولیکل: "د ټولو نارکو-چاویستا جنایتکارانو وخت رارسېدلی دی. د هغوی جوړښت به بالاخره په ټوله لویه وچه کې ړنګ شي."

"کورینا مچادو، اډمونډو ګونزالیز، او د وینزویلا خلکو ته: دا ستاسو د هېواد د بېرته ترلاسه کولو وخت دی. تاسو په اکوادور کې یو متحد لرئ."

یوراګوای

د یوراګوای د بهرنیو چارو وزارت وویل: "د یوراګوای د ختیځ جمهوریت حکومت په وروستیو ساعتونو کې له وینزویلا څخه راپور شوي پیښې، د وینزویلا د پوځي تاسیساتو او ملکي زیربناوو پر وړاندې د امریکا هوايي بریدونو په ګډون، له نږدې پاملرنې او جدي اندېښنې سره څاري."

"یوراګوای، لکه څنګه چې یې تل کړي، د یوه هېواد له خوا د بل هېواد په خاوره کې پوځي مداخله ردوي او د نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو د منشور د درناوي پر اهمیت بیا ټینګار کوي، په ځانګړې توګه پر هغه بنسټیز اصل چې دولتونه باید د هر دولت د ځمکنۍ بشپړتیا یا سیاسي خپلواکۍ پر وړاندې د ځواک د ګواښ یا کارولو څخه، یا په هر ډول چې د ملګرو ملتونو له موخو سره په ټکر کې وي، ډډه وکړي."

چیلي

ولسمشر ګابریل بوریک وویل: "د چیلي د حکومت په توګه، موږ په وینزویلا کې د متحده ایالاتو د پوځي اقداماتو په اړه خپله اندېښنه او غندنه څرګندوو او د هغه جدي بحران د سوله ییز حل غوښتنه کوو چې هېواد ورسره مخ دی."

"چیلي د نړیوال قانون له بنسټیزو اصولو لکه د ځواک د کارولو منع، نه مداخله، د نړیوالو شخړو سوله ییز حل، او د دولتونو د ځمکنۍ بشپړتیا ته خپله ژمنتیا بیا تاییدوي."

اروپايي ټولنه

اروپايي ټولنې هم د زغم غوښتنه کړې. د اروپايي ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ مشرې کاجا کلاس وویل چې هغې د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره خبرې کړې او دا چې ټولنه پرمختګونه له نږدې څاري.

کلاس په داسې حال کې چې د اروپايي ټولنې دریځ یې بیا تکرار کړ چې مادورو "مشروعیت نه لري" او په وینزویلا کې یې د سوله ییز انتقال ملاتړ وکړ، ټینګار یې وکړ چې "په هر حالت کې، د نړیوال قانون اصول او د ملګرو ملتونو منشور باید درناوی وشي."

ډنمارک

د ډنمارک د بهرنیو چارو وزیر لارس لوک راسموسن وویل چې نړیوال قانون ته باید درناوی وشي.

راسموسن پر ټولنیزه شبکه X ولیکل: "په وینزویلا کې ډراماټیک پرمختګ، چې موږ یې له نږدې څارو. موږ باید بېرته د کړکېچ د کمولو او خبرو اترو لارې ته راوګرځو."

د ملګرو ملتونو سرمنشي

د ملګرو ملتونو ویاند په یوه بیان کې وویل، د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش پر وینزویلا د امریکا د بریدونو له امله چې "یو خطرناک مثال" جوړوي، ژوره اندېښنه لري.

د ملګرو ملتونو ویاند سټیفن دوجاریک وویل: "سرمنشي د نړیوال قانون، د ملګرو ملتونو د منشور په ګډون، د ټولو له خوا د بشپړ درناوي پر اهمیت ټینګار ته دوام ورکوي. هغه ژوره اندېښنه لري چې د نړیوال قانون قواعد نه دي مراعت شوي."