نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
په وینزویلا کې د غبرګو زلزلو له امله د مړو شمېر ۹۰۰ څخه واوښت؛ د ژغورنې عملیات لا هم روان دي
ملګرو ملتونو په وینزویلا کې د زلزلې د مړو شمېر ۹۲۰ ته د رسیدو سره د نړیوالو مرستو د پیل کیدو پخلی کړی، پداسې حال کې چې په لسګونو هیوادونه د ژغورنې او طبي ډلې سیمې ته استوي.
په وینزویلا کې د غبرګو زلزلو له امله د مړو شمېر ۹۰۰ څخه واوښت؛ د ژغورنې عملیات لا هم روان دي
په وینزویلا کې د غبرګو زلزلو له امله د مړو شمېر ۹۰۰ څخه واوښت؛ د ژغورنې عملیات لا هم روان دي

څو ساعته مخکې، سرپرستې ولسمشرې ډلسي روډریګز ویلي وو چې د مړو رسمي شمیره تر ۵۸۹ پورې دوه چنده شوې ده، ځکه چې د ژغورنې ډلې تر خاورو لاندې د ژوندي پاتې شویو کسانو لټون ته دوام ورکوي.

روډریګز له نظامي او ملکي چارواکو سره په یوه تلویزیوني غونډه کې وویل: "له بده مرغه، اوس موږ ۵۸۹ تنه مړه شوي کسان لرو."

د چهارشنبې په ورځ د ۷.۵ او ۷.۲ درجې زلزلو وروسته، د مړو رسمي شمیره مخکې ۲۳۵ ښودل شوې وه.

ملګرو ملتونو ویلي چې د لږترلږه ۱۷ هیوادونو څخه د لټون او ژغورنې نړیوالې ډلې وینزویلا ته استول کیږي ترڅو د دې ویجاړونکي زلزلې په ځواب کې مرسته وکړي.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ ادارې  ویلي چې اغیزمنو سیمو ته د دغو ډلو رسول اوس "لومړیتوب" دی.

د دې ادارې ویاند ینس لایرک په جینوا کې خبریالانو ته وویل: "زلزلې یو له خورا ویجاړونکو پیښو څخه دي چې په هر هیواد کې پیښیدلی شي. دا واقعیا یوه ویرونکې پیښه ده."
هغه زیاته کړه: "خو هغه څه چې موږ یې اوس وینو هغه په خپله غوره بڼه نړیواله همغږي او خوځښت دی. ټول بشري سیستم په ډیر سرعت او په لویه کچه په حرکت کې دی."

د نړیوالو ژغورونکو ډلو سمبالول
لایرک وویل چې ټولټال ۲۵ ډلې  په شمول د ښاري لټون او ژغورنې ۱۷ ملي واحدونه او د بیړني طبي غبرګون ډلې — استول کیږي، چې شاوخوا ۱۰۰۰ تنه د ژغورنې پرسونل پکې شامل دي. هغه زیاته کړه چې د نورو ډلو د لیږلو تمه هم شته.

هغه زیاته کړه چې د چیلي، کولمبیا، ایل سلوادور، ایټالیا، مکسیکو، سویس او متحده ایالاتو ډلې لا دمخه په وینزویلا کې په کار بوختې دي.

د تورکیې، بریتانیا، چک جمهوریت، اکوادور، فرانسې، جرمني، اردن، هالنډ، قطر او اسپانیې په ګډون د نورو هیوادونو ډلې هم د حرکت په حال کې دي.

ژغورنه لا هم لومړیتوب دی
د روغتیا نړیوال سازمان ویلي چې سمدستي اړتیاوې د ټپیانو مدیریت او د صدماتو (Trauma) پاملرنه ده، په ځانګړي ډول په هغو سیمو کې چې ودانۍ پکې نړیدلي دي.

د ملګرو ملتونو د روغتیايي ادارې د امریکا د څانګې (PAHO) د بیړنیو چارو رئیس سیرو یوګارټ وویل: "تر ټولو مهم لومړیتوب دا دی چې د امکان تر حده ډیر خلک وژغورل شي او ټپیانو ته په بیړني ډول د ژوند ژغورونکي روغتیایی خدمتونه وړاندې شي."

هغه له واشنګټن څخه د خبرو پر مهال وویل: "لومړني ۷۲ ساعتونه د ژوند ژغورلو لپاره خورا مهم دي، او هڅې تر ډیره پر دې متمرکزې دي چې اغیزمنو کسانو ته پر وخت طبي پاملرنه وشي. د مړو او ټپیانو شمیر به په راتلونکو ساعتونو او ورځو کې د پام وړ زیات شي."

هغه وویل چې زلزلو داسې روغتیايي سیستم ځپلی چې لا دمخه کمزوری و، مګر په سیمه کې تر ۱۵ ډیرو د روغتیا وزارتونو د ملاتړ ژمنه کړې او د ډلو لیږلو ته چمتو دي.

یوګارټ وویل چې د د ملګرو ملتونو د روغتیايي ادارې کارپوهان د اغیزمنو روغتیایی تاسیساتو په نقشه کولو کار کوي. دوی تر ۹۰ ډیر روغتونونه په نښه کړي چې د زلزلې سختو ټکانونو سره مخ شوي دي.

هغه زیاته کړه: "موږ دغو تاسیساتو ته لومړیتوب ورکوو، پشمول د هغوی د جوړښت د خوندیتوب ارزونه، د بیړني وارډونو ظرفیت، عملیاتي خونې، بسترونه، د وینې ذخیره او اکسیجن."

نوموړي په پای کې وویل: "روغتونونه د هډوکو د ماتیدو او د سر د ټپونو درملنه کوي، خو موږ د سوځیدنې او نورو داسې ټپونو شاهدان هم یو چې د ودانیو د نړیدو له امله رامینځته شوي دي."

 

وپلټۍ
د امریکا ولسمشر ټرمپ وايي چې د ناټو په سرمشریزه کې د تورکیې د ولسمشر اردوغان په خاطر ګډون کوي.
افغان پلاوي په بروکسل کې د اروپايي ټولنې له چارواکو سره لیدنه وکړه
د تورکیې ولسمشر: د اسرائیلو له پاروونکو اقداماتو سره سره به په سیمه کې سوله بریا ومومي
قطر: د ایران د بیارغونې لپاره وړاندیز شوی ۳۰۰ ملیارده ډالري فنډ لاهم یو "لوړ هدف" دی
په ۲۰۲۵ کال کې تورکیې ته د راغلو کډوالو شمېر د تیر کال په پرتله ۲۵.۲ سلنه زیات شوی دی
ملګري ملتونه: په غزه کې نږدې ۱.۷ میلیونه بې ځایه شوي فلسطینیان له ناورین سره مخ دي
ایران دا ادعا رد کړه چې ګواکې ازادې شوې پیسې باید پر امریکايي توکو مصرف شي
مارکو روبیو منځني ختیځ ته خپل سفر پیل کړ؛ خلیجي متحدین د ایران په اړه د لازمو ځوابونو په تمه دي
روسیه وايي تېره شپه یې د اوکراین ۳۲۳ ډرون الوتکې نسکورې کړې دي
د امریکا سنا مجلس د جګړې د واکونو پریکړه لیک تصویب کړ
ملګرو ملتونو څېړنه:ماشومانو په قصدي ډول په نښه کول په غزه کې د اسرائیلو د روانې نسل وژنې یوه برخه ده
ولسمشر اردوغان د  پزشکیان سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمه ییزې سولې لپاره د مرستې ژمنه وکړه
د اوکراین لخوا د روسیې په ورونژ ښار په توغندیز برید کې ۵ کسان وژل شوي دي.
ایران وايي چې له امریکا سره په سویس کې تخنیکي خبرې اترې پای ته ورسیدې
د کاناډا په مونټریال کې په ډزو کې یو پولیس او یو ملکي وګړی وژل شوي