تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
ولسمشر اردوغان د لومړۍ نړیوالې جګړې د چناق‌قلعه د ستر بري د کلیزې په اړه د مبارکۍ پیغام خپور کړ.
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د چهارشنبې په ورځ د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال د عثماني امپراتورۍ د ګالیپولي (Gallipoli) په عملیاتو کې د چناق‌قلعه  د بریا یادونه وکړه.
ولسمشر اردوغان د لومړۍ نړیوالې جګړې د چناق‌قلعه د ستر بري د کلیزې په اړه د مبارکۍ پیغام خپور کړ.
ولسمشر اردوغان د لومړۍ نړیوالې جګړې د چناق‌قلعه د ستر بري د کلیزې په اړه د مبارکۍ پیغام خپور کړ. / AA
7 ساعته مخکې

د تورکیې ولسمشر وویل: "چناق‌قلعه یوه بې سارې حماسه ده چې په کې نه یوازې جګړه، بلکې ایمان، قرباني، د وطن مینه او د یو ملت په توګه د بیدارۍ شعور ټولې نړۍ ته اعلان شو."

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د چهارشنبې په ورځ د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال د عثماني امپراتورۍ د ګالیپولي (Gallipoli) په عملیاتو کې د چناق‌قلعه  د بریا یادونه وکړه.

اردوغان د مارچ د ۱۸مې د شهیدانو د یادګار او د چناق‌قلعه د سمندري بریا د ۱۱۱مې کلیزې په مناسبت په خپل پیغام کې وویل: "چناق‌قلعه یوه بې سارې حماسه ده چې په کې نه یوازې جګړه، بلکې ایمان، قرباني، د وطن مینه او د یو ملت په توګه د بیدارۍ شعور ټولې نړۍ ته اعلان شو."

په دغه پیغام کې چې د عامه اړیکو ریاست لخوا خپور شوی، اردوغان یادونه کړې چې دا کلیزه په ډېر ویاړ او جذبې سره لمانځل کېږي.

اردوغان د هغو اتلانو په یادولو سره چې "چناق‌قلعه یې نه تېرېدونکې کړه" وویل: "په چناق‌قلعه کې د هغو زړونو لخوا شوې مبارزه چې له ایمان څخه ډک وو، په یو تاریخي بدلون بدل شوه او دا یوه نښه وه چې زموږ ملت به هیڅکله له خپلې ازادۍ او خپلواکۍ څخه تېر نه شي."

هغه په یادولو سره چې "د اناتولیا له ټولو ګوټونو څخه اتلان" د وطن د دفاع لپاره جبهو ته ورغلل او ملت  که سړی و که ښځه، ځوان که بوډا  "یو زړه شو او په خپل ژوند یې له خپلې خاورې دفاع وکړه،" زیاته کړه: "زموږ د پلرونو لخوا ښودل شوي دغه ستر مقاومت نه یوازې زموږ د وطن برخلیک بدل کړ، بلکې د نړۍ په نورو برخو کې یې د محکومو او تر فشار لاندې ملتونو برخلیک هم بدل کړ. په چناق‌قلعه کې ښودل شوې میړانه زموږ د ملت د ورورولۍ، پیوستون او ګډ برخلیک یو له پیاوړو سمبولونو څخه دی."

د چناق‌قلعه جګړه

۱۱۰ کاله وړاندې د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال په عثماني امپراتورۍ کې د چناق‌قلعه په جګړه کې، چې د نړۍ یوه له خورا سختو جګړو څخه وه، لسګونه زره سرتېري ووژل شول. دا جګړه د ۱۹۱۵ کال د اپرېل له ۲۵مې څخه د ۱۹۱۶ کال د جنوري تر ۹مې پورې روانه وه.

برتانیا او فرانسې غوښتل چې د خپل متحد هیواد روسیې ملاتړ وکړي، ځکه چې د ګالیپولي ټاپووزمه د هغه وخت د روسیې امپراتورۍ ته د سمندري لارې زمینه برابروي. د هغوی هدف د عثماني امپراتورۍ د پلازمینې، استانبول نیول وو.

تورکي ځواکونو سمندري برید په شا وتمباوه او په اتو میاشتو عملیاتو کې دواړو خواوو ته درنه مرګ‌ژوبله واوښته. کله چې ځمکنۍ جګړه هم ناکامه شوه، بریدګر ځواکونه وتلو ته اړ شول.

د متحدینو پر وړاندې دې بریا د تورکي لوري روحیه پیاوړې کړه، چې وروسته یې په ۱۹۱۹-۱۹۲۲ کلونو کې د تورکیې د خپلواکۍ جګړه پیل کړه او په پای کې یې په ۱۹۲۳ کال کې د پخوانۍ امپراتورۍ له ایرو څخه یو جمهوریت (د تورکیې جمهوریت) جوړ کړ.

 

وپلټۍ
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
چین له پاکستان او افغانستان څخه د کړکېچ د پای ته رسولو لپاره د خبرو اترو غوښتنه وکړه
د قزاقستان نوی اساسي قانون تصویب شو: د ټاکنو کمیسیون وايي، ۸۷.۱۵٪ خلکو د اساسي قانون ملاتړ وکړ
اوکراین د روسیې د تیلو په یو ستر ډیپو د بې پیلوته الوتکو سره ستر برید وکړ
د هند په ختیځ کې په روغتون کې اورلګېدنې لږترلږه لس ناروغان وژلي دي
ایران د امریکا او اسرائيلو د جګړې له پیل راهیسې ۵۰۰ کسان د جاسوسۍ په تور نیولي دي
په غزه کې د اسرائيلو په هوايي برید کې د ماشوم او امیندوارې میرمنې په ګډون څلور کسان وژل شوي دي
عربي ټولنې د اسرائيلو لخوا د روژې په مبارکه میاشت کې د الاقصی جومات تړل وغندل
۴۱ کلن افغان کډوال د امریکا د کډوالۍ ادارې په توقیف خونه کې ژوند د لاسه ورکړ
د اوکراین په بېلابېلو برخو کې د روسیې بریدونو شپږ کسان وژلي او لسګونه نور یې ټپیان کړي دي
اردوغان 'د وینو تږې شبکه' وغندله چې په ایران او لبنان کې ښوونځي او روغتونونه په نښه کوي
فیدان وویل چې ایران ښایي د پردې تر شا ډیپلوماسۍ ته چمتو وي
ټرمپ وايي پر ایران د جګړې پای ته رسولو لپاره معاملې ته چمتو نه دی
د ایران پر دریو امریکایي هوایي اډو د توغندیو او ډرون بریدونو ادعا کړې او نتنیاهو ته یې ګواښ کړی
د ایران په ځوابي برید کې د امریکا  پنځه د ټانکر الوتکو ته زیان اوښتی