نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د سه شنبې په ورځ وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې په ټوله نړۍ کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال د امنیت موندلو یا د ښه راتلونکي په لټه کې د هڅو پر مهال مړه یا لادرکه شوي دي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي / AP

په جینوا کې د دغه سازمان د بشري غبرګون او بیارغونې د څانګې مشرې، ماریا مویتا، خبریالانو ته وویل چې دا شمیرې په نړیواله کچه د وضعیت خرابوالی ښیي. هغې زیاته کړه: "په اسیا کې تر بل هر وخت ډېرې مړینې ثبت شوي، چې په اغېزمنو شویو کسانو کې په سلګونو روهینګیايي او افغان کډوال شامل دي."

مویتا وویل چې د کډوالۍ فشارونه نه دي کم شوي، خو د جګړو، اقلیمي بدلونونو، د کاري ځواک اړتیاو او د پالیسیو د بدلون له امله لارې بدلې شوې دي. هغې وویل: "هغه څه چې موږ یې ګورو دا دي چې لارې په بدلېدو دي. په ځینو پیژندل شویو لارو کې د کډوالو ورتګ کم شوی، خو سفرونه ډیری وختونه اوږده، پاشلي او په زیاتیدونکي ډول خطرناک شوي دي."

له بلې خوا، د د کډوالۍ نړیوال سازمان استازې انډریا ګارسیا وویل چې د ۲۰۲۴ کال په پرتله په شمیرو کې کمښت راغلی دی؛ په ۲۰۲۴ کال کې په ټوله نړۍ کې ۹۱۹۷ کډوال مړه شوي وو. هغې وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې دا کمه شمیره حتماً د دې مانا نه لري چې لږ خلک مړه شوي، بلکه دا معلوماتو ته د لاسرسي د نشتوالي او د ډیرو پیښو د تاییدولو د ستونزو ښکارندويي کوي.

ګارسیا زیاته کړه چې شاوخوا ۱۵۰۰ نورې مړینې یا ورکېدنې هم شتون لري چې دغه اداره یې پر پېښېدو باوري ده، خو د کافي ثبوتونو د نشتوالي له امله یې په رسمي شمیرو کې نه شي شاملولی.

د کډوالۍ نړیوال سازمان په وینا، د مدیترانې منځنۍ برخه لا هم د کډوالۍ تر ټولو خونړۍ لاره ده، په داسې حال کې چې د بنګال په خلیج کې د مړینې کچه د پرله پسې دریم کال لپاره مخ په لوړیدو ده. دغې ادارې دا هم ویلي چې هغه ځمکنۍ لارې چې افغان کډوال ترې د تېښتې لپاره کار اخلي، هم د نړۍ د تر ټولو خطرناکو او خونړیو لارو په ډله کې دي.

 

وپلټۍ
د نیپال او چین د سیلابونو له امله د مړو شمېر له ۱۳۰۰ څخه اوښتی او زرګونه کسان لا هم ورک دي
د بریتانیا حکومت پر لایپزیگ هوایي ډګر برید له امله روسي استازی احضار کړ
د امریکا د استازو جرګې د هغو پوهنتونونو لپاره د بندیزونو لایحه تصویب کړه چې پر اسرائیلو بایکاټ لګوي
پوتین وویل، د روسیې او اوکراین ترمنځ هوکړې ته د رسېدو لپاره چانس شته
د مونیخ د دفاعي صنایعو د یوه شرکت مخې ته د قصدي اور اچونې هڅه
د پاکستان پوځ: "په خېبر پښتونخوا کې ۱۵ وسله‌وال له منځه یوړل شول"
د امریکا پوځ په ختیځ ارام سمندر کې یوه کښتۍ د مخدره توکو د قاچاق په تور ډوبه کړه
ټرمپ د ایران جګړې د پای ته رسولو د اعلان په اړه غور کوي
روسیه وايي، د مسکو پر لور روانې ۳۷ بې پیلوټه الوتکې یې نسکورې کړې دي
روسیه: "موږ د اوکراین لوژستیکي مرکزونه او هغه کښتۍ چې د پوځي موخو لپاره کارول کېدې په نښه کړل."
د امریکا په مینیپولیس ښار کې وسله وال برید کې ۲ تنه وژل شوي
اوکراین ولسمشر زیلینسکي وویل چې د اوکراین پر وړاندې د روسیې د بریدونو په اړه د نړۍ غبرګون کافي نه دي
په جرمني کې د اورګاډي یو تمځای تر څېرمه چاودنه شوې
ټرمپ: "که زه د امریکا ولسمشر نه وای، اسرائیل به له منځه تللی وای."
د روسیې له خوا د انګلستان پر پوځي اډو د حملې ګواښ
د ایران بریدونو په منځني ختیځ کې د امریکا استخباراتي تاسیساتو ته پراخ زیان اړولی دی
د روسیې په کراسنودار سیمه کې د تېلو د تصفیې په یوه فابریکه کې د ډرون برید وروسته اور رامنځته شو
یوه ۱۰۱ کلنه ښځه د مخدره توکو د قاچاق په تور ونیول شوه
د روسي شرکت اوزون پر درې بېلا بېلا زېرمتونونو باندې د بې پیلوټه الوتکو حملې ترسره شوې
د ملګرو ملتونو سرمنشي ګوټریش په کیف او نورو اوکرایني ښارونو د روسیې بریدونه په کلکه وغندل