نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د سه شنبې په ورځ وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې په ټوله نړۍ کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال د امنیت موندلو یا د ښه راتلونکي په لټه کې د هڅو پر مهال مړه یا لادرکه شوي دي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي / AP

په جینوا کې د دغه سازمان د بشري غبرګون او بیارغونې د څانګې مشرې، ماریا مویتا، خبریالانو ته وویل چې دا شمیرې په نړیواله کچه د وضعیت خرابوالی ښیي. هغې زیاته کړه: "په اسیا کې تر بل هر وخت ډېرې مړینې ثبت شوي، چې په اغېزمنو شویو کسانو کې په سلګونو روهینګیايي او افغان کډوال شامل دي."

مویتا وویل چې د کډوالۍ فشارونه نه دي کم شوي، خو د جګړو، اقلیمي بدلونونو، د کاري ځواک اړتیاو او د پالیسیو د بدلون له امله لارې بدلې شوې دي. هغې وویل: "هغه څه چې موږ یې ګورو دا دي چې لارې په بدلېدو دي. په ځینو پیژندل شویو لارو کې د کډوالو ورتګ کم شوی، خو سفرونه ډیری وختونه اوږده، پاشلي او په زیاتیدونکي ډول خطرناک شوي دي."

له بلې خوا، د د کډوالۍ نړیوال سازمان استازې انډریا ګارسیا وویل چې د ۲۰۲۴ کال په پرتله په شمیرو کې کمښت راغلی دی؛ په ۲۰۲۴ کال کې په ټوله نړۍ کې ۹۱۹۷ کډوال مړه شوي وو. هغې وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې دا کمه شمیره حتماً د دې مانا نه لري چې لږ خلک مړه شوي، بلکه دا معلوماتو ته د لاسرسي د نشتوالي او د ډیرو پیښو د تاییدولو د ستونزو ښکارندويي کوي.

ګارسیا زیاته کړه چې شاوخوا ۱۵۰۰ نورې مړینې یا ورکېدنې هم شتون لري چې دغه اداره یې پر پېښېدو باوري ده، خو د کافي ثبوتونو د نشتوالي له امله یې په رسمي شمیرو کې نه شي شاملولی.

د کډوالۍ نړیوال سازمان په وینا، د مدیترانې منځنۍ برخه لا هم د کډوالۍ تر ټولو خونړۍ لاره ده، په داسې حال کې چې د بنګال په خلیج کې د مړینې کچه د پرله پسې دریم کال لپاره مخ په لوړیدو ده. دغې ادارې دا هم ویلي چې هغه ځمکنۍ لارې چې افغان کډوال ترې د تېښتې لپاره کار اخلي، هم د نړۍ د تر ټولو خطرناکو او خونړیو لارو په ډله کې دي.

 

وپلټۍ
د هنګري نوی لومړی وزیر د نتنیاهو د نیولو ژمنه کوي
ټرمپ: د ایران د غني شویو یورانیمو بیرته ترلاسه کول به 'اوږد او ستونزمن بهیر' وي
ایران د عمان خلیج کې د امریکا لخوا د بار وړونکې کښتۍ نیول وغندل  او دا يي سمندري داړه ماري وبلله.
امریکايي رسنۍ :وینس د ایران په اړه د لوړې کچې خبرو اترو لپاره د سه شنبې په ورځ پاکستان ته سفر کوي
ټرمپ له سټارمر سره موافقه وښوده چې له اېپسټین سره د تړلي منډلسن ټاکنه ناسمه پریکړه وه
د طالبانو چارواکي له اروپایي ټولنې څخه د افغانانو د اخراج په اړه د خبرو لپاره بروکسل ته ځي
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په لبنان کې پر سوله ساتو ځواکونو خونړی برید وغانده
چین پر امریکا غږ وکړ چې پر سوله ییزو اټومي تاسیساتو بریدونه ودروي
په جاپان کې د ۷.۴ درجې زورورې زلزلې سونامي راوپاروله او د 'بولټ' اورګاډو تګ راتګ یې ودراوه
د اسرائیلو محکمې وویل، د امنیتي لاملونو له امله د نتنیاهو د محاکمې اورېدنه وځنډول شوه
د ایران ولسمشر: جګړه د هیڅ چا په ګټه نه ده؛ د تاوتریخوالي کمولو لپاره یې د ډیپلوماسۍ غوښتنه وکړه
د فیلیپین پوځ وايي چې ۱۹ مشکوک د حکومت ضد جنګیالي یې وژلي دي
اوکراین د روسیې په توپس بندر د بې پیلوټه الوتکې مرګونی برید کړی.
د اسرائیلو پوځ د جنوبي لبنان اوسیدونکو ته خبرداری ورکړی چې د پولې سیمو ته له تګ څخه ډډه وکړي
د فلسطین پلوه ډلې ژمنه وکړه چې د کوینزلېنډ د نفرت ضد وینا قوانینو پر ضد به قانوني اقدام وکړي