نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د سه شنبې په ورځ وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې په ټوله نړۍ کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال د امنیت موندلو یا د ښه راتلونکي په لټه کې د هڅو پر مهال مړه یا لادرکه شوي دي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي
د کډوالۍ نړیوال سازمان : په ۲۰۲۵ کال کې نږدې ۸۰۰۰ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي / AP

په جینوا کې د دغه سازمان د بشري غبرګون او بیارغونې د څانګې مشرې، ماریا مویتا، خبریالانو ته وویل چې دا شمیرې په نړیواله کچه د وضعیت خرابوالی ښیي. هغې زیاته کړه: "په اسیا کې تر بل هر وخت ډېرې مړینې ثبت شوي، چې په اغېزمنو شویو کسانو کې په سلګونو روهینګیايي او افغان کډوال شامل دي."

مویتا وویل چې د کډوالۍ فشارونه نه دي کم شوي، خو د جګړو، اقلیمي بدلونونو، د کاري ځواک اړتیاو او د پالیسیو د بدلون له امله لارې بدلې شوې دي. هغې وویل: "هغه څه چې موږ یې ګورو دا دي چې لارې په بدلېدو دي. په ځینو پیژندل شویو لارو کې د کډوالو ورتګ کم شوی، خو سفرونه ډیری وختونه اوږده، پاشلي او په زیاتیدونکي ډول خطرناک شوي دي."

له بلې خوا، د د کډوالۍ نړیوال سازمان استازې انډریا ګارسیا وویل چې د ۲۰۲۴ کال په پرتله په شمیرو کې کمښت راغلی دی؛ په ۲۰۲۴ کال کې په ټوله نړۍ کې ۹۱۹۷ کډوال مړه شوي وو. هغې وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې دا کمه شمیره حتماً د دې مانا نه لري چې لږ خلک مړه شوي، بلکه دا معلوماتو ته د لاسرسي د نشتوالي او د ډیرو پیښو د تاییدولو د ستونزو ښکارندويي کوي.

ګارسیا زیاته کړه چې شاوخوا ۱۵۰۰ نورې مړینې یا ورکېدنې هم شتون لري چې دغه اداره یې پر پېښېدو باوري ده، خو د کافي ثبوتونو د نشتوالي له امله یې په رسمي شمیرو کې نه شي شاملولی.

د کډوالۍ نړیوال سازمان په وینا، د مدیترانې منځنۍ برخه لا هم د کډوالۍ تر ټولو خونړۍ لاره ده، په داسې حال کې چې د بنګال په خلیج کې د مړینې کچه د پرله پسې دریم کال لپاره مخ په لوړیدو ده. دغې ادارې دا هم ویلي چې هغه ځمکنۍ لارې چې افغان کډوال ترې د تېښتې لپاره کار اخلي، هم د نړۍ د تر ټولو خطرناکو او خونړیو لارو په ډله کې دي.

 

وپلټۍ
د ملګرو ملتونو د غړو هېوادونو مشران د ۸۱مې عمومي غونډې لپاره په نیویارک کې سره راټول شوي.
د سوریې د حلب په جنوبي کلیوالي سیمو کې د مهماتو په ډیپو کې چاودنې وشوې
ایران د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې څخه مخکې د غزې د اقداماتو په اړه د اسرائیل غندنه وکړه
ادعا شوې ترمپ  چې لومړی یې «د حوثیانو پر وړاندې د عملیاتو» امر ورکړی و  له خپلې دې پرېکړې په شا شوی
د ایران سپاه پاسداران: «د هرمز په تنګي کې مو د MQ-1 ډوله بې پیلوټه الوتکه راپرزولې
ترامپ: «کولی شم ټول ایران ته انفجار ورکړم او له منځه یي یوسم»
په کانادا کې د کنیسې (سیناګوګ) مخې ته په وسله وال برید کې د یوه پولیس په ګډون دوه کسان ټپیان شول
د فرانسې ولسمشر ماکرون د کاناډا له لومړي وزیر کارني سره لیدنه کوي
امریکا د منځني ختیځ لپاره امنیتی خبرداری خپور کړ
د سعودي عربستان هوايي ځواکونو پر ریاض د حوثیانو توغندي توغولو هڅه شنډه کړه
د تورکیې ولسمشر اردوغان د ملګرو ملتونو ۸۱مې عمومي اسمبلۍ لپاره امریکا ته سفر کوي
د اندونیزیا ولسمشر په یوه غونډه کې د «ازاد فلسطین» شعارونه ورکړل
په پاکستان کې د جومات ترڅنګ چاودنه کې د وژل شویو کسانو شمېر ۲۳ ته لوړ شو
تورکیې له برازیل سره لاسلیک کړی د دفاعي صنایعو د همکارۍ هوکړه لیک تصویب کړ
ولسمشر اردوغان به د ملګرو ملتونو له تریبون څخه نړۍ ته وینا وکړي