اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
د امریکا د سویل ختیځ آسیا څخه د لمریرې انرژۍ پر وسایلو تعرفې نهایي کړې
د امریکا د سوداګرۍ چارواکو د سویل ختیځې آسیا څخه د واردېدونکو لمریزو شیشو لپاره د لوړو تعرفو کچه وروستۍ کړه.
د امریکا د سویل ختیځ آسیا څخه د لمریرې انرژۍ پر وسایلو تعرفې نهایي کړې
Sheep graze under solar panels on a farm run by Chad Raines in Texas / Reuters

 دا د هغه یو کلن قضیې د پای ته رسولو لپاره مهم ګام دی چې په کې د امریکا تولیدوونکو چینایي شرکتونه تورن کړي وو چې بازار ته په ناعادلانه ډول ارزانه توکي وړاندې کړي دي.

دغه قضیه تېر کال د کوریا د هانوا کیو سیلز، د اریزونا میشته د فرسټ سولر ان کارپوریشن او څو کوچنیو تولیدوونکو له خوا وړاندې شوې وه، چې د امریکا د لمریزې انرژۍ په تولید کې د میلیاردونو ډالرو پانګونې د ساتنې غوښتنه یې کوله.

د عریضه کوونکو ډلې، چې د امریکا د لمریزې انرژۍ د  تولید سوداګرۍ کمیټه ده، لویو چینایي لمریز شیشو جوړونکو باندې  تور پورې کړ چې په مالیزیا، کمبودیا، تایلینډ او ویتنام کې یې فابریکې لري، او لمریزې شیشې یې د تولید له لګښت څخه په ټیټه بیه پلورلي او ناعادلانه سبسایډۍ یې ترلاسه کړي، چې د امریکا توکي یې غیر سیال ګرځولي دي.

د دوشنبې په ورځ اعلان شوې تعرفې د شرکت او هېواد په اساس توپیر لري، خو په عمومي ډول د تېر کال په وروستیو کې د اعلان شویو لومړنیو تعرفو په پرتله لوړې وې.

د مالیزیا څخه د جینکو سولر محصولاتو لپاره د ډمپینګ او ضد سبسایډۍ ګډې تعرفې د ټولو څخه ټیټې وې، چې ۴۱.۵۶ سلنه وې. په ورته وخت کې، د تایلینډ څخه د ټرینا سولر محصولاتو لپاره تعرفې ۳۷۵.۱۹ سلنه وې.

د کمبودیا څخه واردېدونکي محصولات به د ۳۵۰۰ سلنې څخه زیات تعرفې سره مخ شي، ځکه چې د دې هېواد تولیدوونکو د امریکا د څېړنې سره همکاري ونه کړه.

ټیم برایټبل، چې د امریکا د تولیدوونکو ډلې وکیل دی، خبریالانو ته په ټیلیفوني مرکه کې وویل: "دا ډېر قوي پایلې دي. موږ ډاډه یو چې دا به د هغو چینایي شرکتونو ناعادلانه سوداګریز کړنې حل کړي چې د امریکا د لمریزې انرژۍ د  تولید صنعت ته یې د اوږدې مودې لپاره زیان رسولی دی."

د هغو هېوادونو پر وړاندې د تعرفو ګواښ چې تېر کال یې امریکا ته د ۱۰ میلیارد ډالرو څخه زیات لمریز محصولات ورکړي وو، چې د کورني عرضه کولو لویه برخه یې جوړوله، د نړیوال لمریز سوداګرۍ په جریان کې یو ډراماتیک بدلون راوستی دی. د څلورو هدف شویو هېوادونو څخه واردات سږ کال د تېر کال په پرتله ډېر کم شوي، په داسې حال کې چې د لاوس او انډونیزیا په څېر هېوادونو څخه د پینلونو لېږد زیات شوی دی.

د دې هڅې منتقدین، چې په کې د لمریزې انرژۍ د صنعتونو اتحادیه (SEIA) شامل دی، ویلي چې تعرفې به د امریکا لمریز تولیدوونکو ته زیان ورسوي، ځکه چې دا به د واردېدونکو شیشو بیې لوړې کړي، کوم چې د امریکا په فابریکو کې په پینلونو کې راټولیږي. دغه فابریکې له هغه وخت راهیسې په زیاتېدو دي چې په ۲۰۲۲ کال کې د پاکې انرژۍ تولید لپاره نوی سبسایډي رامنځته شوه.

د دې لپاره چې تعرفې وروستۍ شي، نړیوال سوداګریز کمیسیون باید په جون میاشت کې رایه ورکړي چې آیا صنعت د ډمپ شویو او سبسایډي شویو وارداتو له امله مادي زیان لیدلی دی که نه.

وپلټۍ
په لوېدیځ بنګال کې د هند د واکمن ګوند (بي جي پي) یو مهم غړی او همکار د وسله والو له خوا ووژل شو
راپور :  واشنګټن باور لري له ایران سره یوې هوکړې ته نږدې دی
د اسرائیل لومړی وزیر نتنیاهو د فساد په قضیه کې د ۸۴م ځل لپاره محکمې ته وړاندې شو
تورکیه د اقلیم په سرمشریزه   COP31 کې د عمل پر لور پر لاره ټینګار کوي
اسرائیل په سویلي لبنان په تازه بریدونو کې ۵ کسان وژلي.
امریکايي ځواکونو په ختیځ آرام سمندر کې د مخدره توکو په لیږدونکې یوې کښتۍ برید وکړ
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي: ایران به یوازې له امریکا سره 'عادلانه او جامع تړون' ومني.
امریکا ویلي چې د پاکستان په پیښور ښار کې به خپله قونسلګري وتړي
اوکراین روسیه د کییف د اوربند له پیلېدو وړاندې  په نویو بریدونو ترسره کولو تورنه کړه.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر روبیو وایي د ایران پر وړاندې (د غضب عملیات) پای ته ورسېدل
ټرمپ په هرمز تنګي کې د ایران سره د خبرو د پرمختګ له امله  (د ازادۍ پروژه) په نامه عملیات وځنډول
د تورکیې د دفاعي او هوايي چلند نندارتون «SAHA 2026» په استانبول کې پیل شو
روسیه وايي په یو پراخ شپني برید کې یې نږدې ۳۰۰ اوکرایني ډرون الوتکې رانسکورې کړې دي
اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې د تورکیې د «رغنده دریځ» له کمزوري کولو ډډه وکړي
د ایران د پارلمان مشر: 'په هرمز تنګي کې یوه نوې معادله بڼه نیسي'