منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
د نړیوال بانک د سوریې د برښنا سکتور د بیا رغونې لپاره د ۱۴۶ میلیون ډالرو مرسته تصویب کړه
بانک ویلي چې دغه مرسته به د برېښنا زیربناوو بیا رغونې لپاره ولګول شي، کومې چې د ۱۴ کلنې جګړې له امله سختې زیانمنې شوې دي. دغه جګړه د سون موادو د کمښت او پرله‌پسې د برېښنا پرې کېدو سبب شوې ده.
د نړیوال بانک د سوریې د برښنا سکتور د بیا رغونې لپاره د ۱۴۶ میلیون ډالرو مرسته تصویب کړه
/ Reuters
26 جون 2025

نړیوال بانک د سوریې لپاره د ۱۴۶ میلیونه ډالرو مرسته منظوره کړې ترڅو د باور وړ او ارزانه برېښنا بېرته راژوندۍ کړي. دا ګام د سوریې لپاره د جګړې له اوږدې مودې وروسته د بنسټیزو زیربناوو د بیا رغونې په هڅو کې یو مهم پرمختګ ګڼل کېږي.

بانک ویلي چې دغه مرسته به د برېښنا زیربناوو بیا رغونې لپاره ولګول شي، کومې چې د ۱۴ کلنې جګړې له امله سختې زیانمنې شوې دي. دغه جګړه د سون موادو د کمښت او پرله‌پسې د برېښنا پرې کېدو سبب شوې ده.

د سوریې د انرژۍ وزیر محمد البشیر د دې پرېکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي چې دغه مالي مرسته به د "ستراتیژیکو پروژو" ملاتړ وکړي، په ځانګړې توګه د سوریې د برېښنا شبکې د ګاونډیو هېوادونو تورکیې او اردن سره د بیا نښلولو په برخه کې.

البشیر په یوه پوسټ کې چې په ایکس کې یې خپور کړی، ویلي: "دا د سوریې د انرژۍ امنیت او اقتصادي بیا رغونې لپاره یو مهم ګام دی." هغه د نړیوال بانک څخه د دې ملاتړ مننه هم وکړه.

د تورکیې پراخېدونکی رول

دغه اعلان په داسې حال کې شوی چې تورکیه په سوریه کې د جګړې وروسته د بیا رغونې په برخه کې خپل ملاتړ زیاتوي.

د مې په میاشت کې د تورکیې د انرژۍ وزیر الپ ارسلان بایراکتار د یوې لویې دوه اړخیزې انرژۍ تړون اعلان وکړ چې له مخې به يې انقره هر کال سوریې ته دوه میلیارده مکعب متره طبیعي ګاز ورکړي. دغه تړون تمه کېږي چې تر ۱۳۰۰ میګاواټه پورې برېښنا تولید کړي او د سوریې د برېښنا دایمي کمښت ستونزه هواره کړي.

بایراکتار د دمشق د سفر پر مهال وویل چې تورکیه به په مستقیم ډول سوریې ته ۱۰۰۰ میګاواټه اضافي برېښنا هم ورکړي ترڅو د بیړنیو اړتیاوو لپاره مرسته وکړي. د ګاز او برېښنا تړون د انقرې د اوږدمهاله ستراتیژیکې ژمنتیا نښه ګڼل کېږي چې د سوریې د ثبات او بیا رغونې لپاره یې کړې ده.

یوازې څو ورځې وروسته، د تورکیې د ولسمشر مرستیال جودت یلماز د سوریې ولسمشر احمد الشراع سره په انقره کې د لوړې کچې خبرو اترو کوربه و. دواړو خواوو د مالي او جوړښتي اصلاحاتو لپاره یوه نقشه وڅېړله چې موخه یې د پانګونې جلب، د عامه خدماتو بیا رغونه، او د بندیزونو وروسته د پراخې بیا رغونې لپاره بنسټ ایښودل وو.

نازک پرمختګ، اوږده لاره مخکې

د نړیوالې او سیمه‌ییزې ښکېلتیا د زیاتېدو سره سره، د سوریې د بیا رغونې لاره لا هم پېچلې او نازکه ده.

د هېواد د انرژۍ زیربناوو لویې برخې ویجاړې شوې یا د خرابېدو په حال کې دي، او نړیوال مرسته کوونکي د سیاسي بې‌ثباتۍ او نه حل شویو بشري اندېښنو له امله د بیا رغونې لپاره د مالي مرستو ورکولو په اړه احتياط کوي.

سره له دې، د پنجشنبې د ورځې اعلان ښيي چې ځینې پرمختګونه روان دي. د نړیوال بانک مرسته او د تورکیې د سیمه‌ییز تضمین کوونکي او انرژۍ شریک په توګه پراخېدونکی رول ښايي د سوریې د بیړنیو پرمختیایي اړتیاوو د حل لپاره د نړیوالو همغږو هڅو لوري ته د بدلون نښه وي.

وپلټۍ
اوکرایني چارواکي: د روسیې په بریدونو کې د یوه ماشوم په ګډون اوه کسان وژل شوي
سعودي عربستان پاکستان ته اماراتو د پور د خلاصولو په خاطر ۳ ملیارده ډالره ورکوي.
د چین ولسمشر شي جين پينګ په بیجینګ کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف سره وکتل
ټرمپ له ایران سره د اوربند غځولو ته اړتیا نشته ځکه چې د یو ډیر مهم پړاو په درشل کې قرار لرو
اسپانیا نږدې ۵۰۰،۰۰۰ بې اسناده کډوالو ته د قانوني کېدو لاره هواروي
د ایټالیا لومړۍ وزیرې  د سې شنبې په ورځ وویل چې ایټالیا له اسرائیلو سره خپل دفاعي تړون وځنډاوه
سعودي عربستان له امریکا غوښتي چې د پراخې شخړې د زیاتېدو د اندېښنو له امله د هرمز تنګي بندیز لرې کړي.
ایران پر پنځو عربي هېوادونو  امریکا او اسرائیلو په بریدونو کې د ګډون تور پورې کړ،د تاوان غوښتنه وکړه
چین او اسپانیا د نړۍ د «ماتېدونکي» نظم په درشل کې د اړیکو د پیاوړتیا ژمنه وکړه
ملګري ملتونه: ټولې خواوې باید په هرمز تنګي کې د کښتۍ چلولو ازادۍ ته درناوی وکړي
شمالي کوریا له یوې جنګي کښتۍ څخه کروز او د کښتیو ضد توغندي وازمویل
ایران د هرمز تنګي د کنټرول شریکولو لپاره د امریکا غوښتنه رد کړه
د جرمني لومړي وزیر ميرز نتانیاهو ته د اشغال شوې لویدیځې غاړې د «جزوي الحاق» په اړه خبرداری ورکړ
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
امریکا په اسلام‌اباد کې له ایرانه د ۲۰ کلونو لپاره د یورانیمو د غني کولو د بندولو غوښتنه کړې وه