سیاست
3 د لوستلو دقیقې
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
که څه هم دا سیند له هند څخه سرچینه اخلي، خو د سیند د اوبو تړون له مخې دا د پاکستان تر کنټرول لاندې دریو سیندونو څخه یو دی.
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
/ Reuters

پاکستان د سه شنبې په ورځ هند تورن کړ چې د چناب سیند بهیر یې بدل کړی، چې دا د هغو درې سیندونو څخه یو دی چې د اوس مهال ځنډول شوي د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوي وو.

دا لوی سیند په هند کې سرچینه لري، خو د ۱۹۶۰ کال د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوی و، چې دا تړون د دواړو اټومي ځواک لرونکو هیوادونو ترمنځ لاسلیک شوی و. هند دغه تړون وروسته له هغې وځنډاوه چې د اپرېل په ۲۲مه نېټه په هند تر واک لاندې کشمیر کې په یوه مرګوني برید کې ۲۶ کسان ووژل شول.

اسلام آباد خبرداری ورکړی چې د دې سیندونو سره لاسوهنه به د "جګړې عمل" وګڼل شي. د پنجاب ایالت د اوبو د چارو وزیر کاظم پیرزاده د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "موږ د سیند (چناب) په بهیر کې داسې بدلونونه لیدلي چې هېڅ طبیعي نه دي."

پنجاب چې له هند سره پوله لري او د پاکستان د ۲۴۰ میلیونه وګړو نږدې نیمایي برخه پکې ژوند کوي، د هیواد کرنیز زړه ګڼل کېږي. پیرزاده خبرداری ورکړ: "ډېر اغېز به په هغو سیمو کې وي چې د اوبو بدیل لارې کمې لري." هغه زیاته کړه: "یوه ورځ د سیند بهیر عادي و، خو بله ورځ په ډېرې اندازې سره کم شو."

په پاکستان تر واک لاندې کشمیر کې د راپورونو له مخې، د اپرېل په ۲۶مه نېټه له هند څخه د اوبو لوی مقدار خوشې شوی و، د جناح انسټیټیوټ په وینا، چې د پاکستان د پخواني اقلیمي بدلون وزیر لخوا رهبري کېږي. پیرزاده زیاته کړه: "دا کار د دې لپاره کېږي چې موږ د اوبو څخه ګټه پورته نه کړو."

د هند یوه لوړپوړي چارواکي د انډین ایکسپریس ورځپاڼې ته ویلي دي، په هند تر واک لاندې کشمیر کې چې د پاکستاني پنجاب په پورته برخه کې پروت دی، د بګلیهار بند د اوبو د بندونو دروازې ښکته شوې دي ترڅو د اوبو بهیر محدود کړي... دا د لنډمهاله سزا په توګه ترسره کېږي.

د سند د اوبو تړون هند ته اجازه ورکوي چې د شریکه سیندونو څخه د بندونو یا اوبو لګولو لپاره ګټه پورته کړي، خو د اوبو د مسیرونو بدلول یا د لاندې بهیرونو حجم کمول منع دي.

د هند چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د هند د مرکزي اوبو کمېسیون پخواني مشر کوشویندر ووهرا د ټایمز آف انډیا ورځپاڼې ته ویلي: "څرنګه چې تړون په ځنډ کې دی... موږ کولای شو د هرې پروژې پرېښودنه ترسره کړو پرته له کومې ژمنې."  

کارپوهانو ویلي چې په اوږدمهاله توګه د اوبو بندول ممکن نه دي، او هند یوازې د اوبو د خوشې کولو وختونه تنظیمولی شي. خو د جناح انسټیټیوټ خبرداری ورکړی: "حتی د اوبو د خوشې کولو په وخت کې کوچني بدلونونه کولای شي د کرنې د کښت مهالویش ګډوډ کړي او د حاصلاتو کچه راټیټه کړي."

وپلټۍ
روسیه: اوکراین په لوهانسک کې پر کالج او لیلې برید کړی چې له امله يي په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې
د لبنان په جنوب کې د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې د دوو روغتیايي کارکوونکو په ګډون شپږ کسان وژل شوي
پاکستان  د امریکا او ایران د جګړې د پای ته په اړه نوي وړاندیزونه ایران سره تبادله کړي
د امریکا د استازو په جرګه کې جمهوري غوښتونکو د ټرمپ د ایران جنګي واکونو اړوند رایه اچونه لغوه کړه
روټه وايي چې 'پیاوړې اروپا، پیاوړې ناټو' به د وخت په تېرېدو سره پر یوه متحد باندې تکیه کمه کړي
روبیو د ایران سره د جګړې د پایته رسولو هیله وښوده
اسرائیلو د سوریې په جنوب کې د درعا ښار ته نږدې کرنیزې ځمکې په نښه کړې
د تورکیې د عامه اړیکو  رئیس: د تورکیې د خوړو اونۍ د تورکیې تمدن میراث څرګندوي
د ایران د فوټبال لوبډلې په تورکیه کې د فیفا نړیوال جام د ویزې پروسه پیل کړه
د پاریس ښاروال د فلسطیني ملکي وګړو لپاره د افتخاري تابعیت وړاندیز وکړ
ولسمشر اردوغان: تورکیه به د 'نسل وژنې شبکو' پر وړاندې له بشریت څخه دفاع ته دوام ورکړي
د ایران د هرمز ادارې د متحده عربي اماراتو له بندر څخه د جنوبي اوبو د کنټرول ادعا وکړه
حزب‌الله په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د لبنان په سویل کې پر اسرائیلي اشغالګرو ځواکونو د ۲۴ بریدونو خبر ورکړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د  سوډان د  لومړي وزیر ادریس سره په خبرو کې د سوډان د حاکمیت ملاتړ تکرار کړ
راپور: امریکا د ملګرو ملتونو د فلسطیني پلاوي د ویزو د لغوه کولو ګواښ کړی