سیاست
3 د لوستلو موده (...) دقیقې
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
که څه هم دا سیند له هند څخه سرچینه اخلي، خو د سیند د اوبو تړون له مخې دا د پاکستان تر کنټرول لاندې دریو سیندونو څخه یو دی.
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
/ Reuters
6 می 2025

پاکستان د سه شنبې په ورځ هند تورن کړ چې د چناب سیند بهیر یې بدل کړی، چې دا د هغو درې سیندونو څخه یو دی چې د اوس مهال ځنډول شوي د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوي وو.

دا لوی سیند په هند کې سرچینه لري، خو د ۱۹۶۰ کال د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوی و، چې دا تړون د دواړو اټومي ځواک لرونکو هیوادونو ترمنځ لاسلیک شوی و. هند دغه تړون وروسته له هغې وځنډاوه چې د اپرېل په ۲۲مه نېټه په هند تر واک لاندې کشمیر کې په یوه مرګوني برید کې ۲۶ کسان ووژل شول.

اسلام آباد خبرداری ورکړی چې د دې سیندونو سره لاسوهنه به د "جګړې عمل" وګڼل شي. د پنجاب ایالت د اوبو د چارو وزیر کاظم پیرزاده د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "موږ د سیند (چناب) په بهیر کې داسې بدلونونه لیدلي چې هېڅ طبیعي نه دي."

پنجاب چې له هند سره پوله لري او د پاکستان د ۲۴۰ میلیونه وګړو نږدې نیمایي برخه پکې ژوند کوي، د هیواد کرنیز زړه ګڼل کېږي. پیرزاده خبرداری ورکړ: "ډېر اغېز به په هغو سیمو کې وي چې د اوبو بدیل لارې کمې لري." هغه زیاته کړه: "یوه ورځ د سیند بهیر عادي و، خو بله ورځ په ډېرې اندازې سره کم شو."

په پاکستان تر واک لاندې کشمیر کې د راپورونو له مخې، د اپرېل په ۲۶مه نېټه له هند څخه د اوبو لوی مقدار خوشې شوی و، د جناح انسټیټیوټ په وینا، چې د پاکستان د پخواني اقلیمي بدلون وزیر لخوا رهبري کېږي. پیرزاده زیاته کړه: "دا کار د دې لپاره کېږي چې موږ د اوبو څخه ګټه پورته نه کړو."

د هند یوه لوړپوړي چارواکي د انډین ایکسپریس ورځپاڼې ته ویلي دي، په هند تر واک لاندې کشمیر کې چې د پاکستاني پنجاب په پورته برخه کې پروت دی، د بګلیهار بند د اوبو د بندونو دروازې ښکته شوې دي ترڅو د اوبو بهیر محدود کړي... دا د لنډمهاله سزا په توګه ترسره کېږي.

د سند د اوبو تړون هند ته اجازه ورکوي چې د شریکه سیندونو څخه د بندونو یا اوبو لګولو لپاره ګټه پورته کړي، خو د اوبو د مسیرونو بدلول یا د لاندې بهیرونو حجم کمول منع دي.

د هند چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د هند د مرکزي اوبو کمېسیون پخواني مشر کوشویندر ووهرا د ټایمز آف انډیا ورځپاڼې ته ویلي: "څرنګه چې تړون په ځنډ کې دی... موږ کولای شو د هرې پروژې پرېښودنه ترسره کړو پرته له کومې ژمنې."  

کارپوهانو ویلي چې په اوږدمهاله توګه د اوبو بندول ممکن نه دي، او هند یوازې د اوبو د خوشې کولو وختونه تنظیمولی شي. خو د جناح انسټیټیوټ خبرداری ورکړی: "حتی د اوبو د خوشې کولو په وخت کې کوچني بدلونونه کولای شي د کرنې د کښت مهالویش ګډوډ کړي او د حاصلاتو کچه راټیټه کړي."

وپلټۍ
د پاکستان په شمال لویدیځ کې د پولیسو پر پوستې برید شوی
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان په ترکمنستان کې د پاکستان د لومړي وزیر شهباز شریف سره لیدنه وکړه.
ولسمشر اردوغان: تورکیه د خپل تاریخي مسؤلیت له مخې سولې او خبرو اترو ته ژمنه ده
د افغان معیوب د جرابو فابریکه معلولیت لرونکو کارګرانو ته د کار په ورکولو سره هیله بښي
جاپان شمال ختیځې سیمې یو ځل بیا زورورې زلزلې ولړزولې
ټرمپ وايي چې اروپایان اوس هغه د خپل مشر په توګه ګوري
امریکا او جاپان ګډ هوايي تمرینونه ترسره کړل
د میانمار د پوځي حکومت  لخوا په یو روغتون په هوايي برید کې ۳۱ کسان وژل شوي او لسګونه ټپیان دي
د تورکیې په مرستو بار د ښېګڼې ۲۴م اورګاډی افغانستان ته ورسید
ملګرو ملتونو له ایران سره پر افغان پوله خپل کارونه په جزوي توګه بیا پیل کړل
د ایران په سویل ختیځ کې د وسله والو په برید کې د سپاه پاسداران درې غړي ووژل شول
اسرائیلو او بولیویا د غزې د نسل وژنې له امله له دوه کلن ځنډ وروسته ډیپلوماتیکې اړیکې بیا پیل کړې
د تورکیې ولسمشر:د بشري حقونو نړیوال ارزښتونه په غزه کې د اسرائیلو د نسل وژنې له امله 'سخت زیانمن شوي
د جرمني لومړي وزیر امریکا نوې ستراتیژي 'د نه منلو وړ' بللې او د اروپا د لا خپلواکۍ غوښتنه یې وکړه
چین پر پاکستان او افغانستان د کړکېچ کمولو او د خبرو اترو غږ وکړ