سیاست
3 د لوستلو دقیقې
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
که څه هم دا سیند له هند څخه سرچینه اخلي، خو د سیند د اوبو تړون له مخې دا د پاکستان تر کنټرول لاندې دریو سیندونو څخه یو دی.
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
/ Reuters

پاکستان د سه شنبې په ورځ هند تورن کړ چې د چناب سیند بهیر یې بدل کړی، چې دا د هغو درې سیندونو څخه یو دی چې د اوس مهال ځنډول شوي د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوي وو.

دا لوی سیند په هند کې سرچینه لري، خو د ۱۹۶۰ کال د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوی و، چې دا تړون د دواړو اټومي ځواک لرونکو هیوادونو ترمنځ لاسلیک شوی و. هند دغه تړون وروسته له هغې وځنډاوه چې د اپرېل په ۲۲مه نېټه په هند تر واک لاندې کشمیر کې په یوه مرګوني برید کې ۲۶ کسان ووژل شول.

اسلام آباد خبرداری ورکړی چې د دې سیندونو سره لاسوهنه به د "جګړې عمل" وګڼل شي. د پنجاب ایالت د اوبو د چارو وزیر کاظم پیرزاده د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "موږ د سیند (چناب) په بهیر کې داسې بدلونونه لیدلي چې هېڅ طبیعي نه دي."

پنجاب چې له هند سره پوله لري او د پاکستان د ۲۴۰ میلیونه وګړو نږدې نیمایي برخه پکې ژوند کوي، د هیواد کرنیز زړه ګڼل کېږي. پیرزاده خبرداری ورکړ: "ډېر اغېز به په هغو سیمو کې وي چې د اوبو بدیل لارې کمې لري." هغه زیاته کړه: "یوه ورځ د سیند بهیر عادي و، خو بله ورځ په ډېرې اندازې سره کم شو."

په پاکستان تر واک لاندې کشمیر کې د راپورونو له مخې، د اپرېل په ۲۶مه نېټه له هند څخه د اوبو لوی مقدار خوشې شوی و، د جناح انسټیټیوټ په وینا، چې د پاکستان د پخواني اقلیمي بدلون وزیر لخوا رهبري کېږي. پیرزاده زیاته کړه: "دا کار د دې لپاره کېږي چې موږ د اوبو څخه ګټه پورته نه کړو."

د هند یوه لوړپوړي چارواکي د انډین ایکسپریس ورځپاڼې ته ویلي دي، په هند تر واک لاندې کشمیر کې چې د پاکستاني پنجاب په پورته برخه کې پروت دی، د بګلیهار بند د اوبو د بندونو دروازې ښکته شوې دي ترڅو د اوبو بهیر محدود کړي... دا د لنډمهاله سزا په توګه ترسره کېږي.

د سند د اوبو تړون هند ته اجازه ورکوي چې د شریکه سیندونو څخه د بندونو یا اوبو لګولو لپاره ګټه پورته کړي، خو د اوبو د مسیرونو بدلول یا د لاندې بهیرونو حجم کمول منع دي.

د هند چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د هند د مرکزي اوبو کمېسیون پخواني مشر کوشویندر ووهرا د ټایمز آف انډیا ورځپاڼې ته ویلي: "څرنګه چې تړون په ځنډ کې دی... موږ کولای شو د هرې پروژې پرېښودنه ترسره کړو پرته له کومې ژمنې."  

کارپوهانو ویلي چې په اوږدمهاله توګه د اوبو بندول ممکن نه دي، او هند یوازې د اوبو د خوشې کولو وختونه تنظیمولی شي. خو د جناح انسټیټیوټ خبرداری ورکړی: "حتی د اوبو د خوشې کولو په وخت کې کوچني بدلونونه کولای شي د کرنې د کښت مهالویش ګډوډ کړي او د حاصلاتو کچه راټیټه کړي."

وپلټۍ
تورکیې د سوریې په ادلیب کې د ګودام د چاودنې له امله چې ۴ کسان پکې ووژل شول خپله خواخوږي څرګنده کړه
د فیلیپین په پالوان ساحل کې د بېړۍ په اورلګېدنه کې پنځه کسان مړه شوي او له ۸۰ څخه ډیر خلک ورک دي
اروپايي ټولنې یوځل بیا تایید کړه چې د اسرائیلو میشت ځایونه د نړیوال قانون له مخې غیرقانوني دي
د تورکیې د دفاعي صنعت شرکت په مصر کې د ګډ تولید لپاره یوه فرعي څانګه پرانیسته
د دوو ماشومانو په ګډون شل فلسطینیان په اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو د چاپو پر مهال ونیول شول
د نیپال-چین سرحدي سیلابونو له امله د مړو شمېر 1,410 ته لوړ شوی، او زرګونه خلک لا هم ورک دي
سرچینې: اسرائیل په اشغال شوي ختیځ بیت المقدس کې د بریتانیا قونسلګرۍ ته د تړلو لپاره ۳۰ ورځي وخت ورکړ
په مالیزیا کې د چورلکې لوېدو له امله پنځو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی
تورکیې د سعودي عربستان پر ضد د حوثیانو د بریدونو په کلکه توګه وغندل.
د بریتانیا لومړي وزیر: په غزه کې د روان وضعیت پر وړاندې "چوپتیا او بې‌تفاوتي نشم غوره کولی
نیوزیلینډ له اسرائیل څخه وغوښتل چې په نیول شوي لویدیځه غاړه کې د غیرقانوني میشت ځایونو پراختیا ودروي
د مهمو خبرونو سرټکي
ایران ژمنه وکړه تر هغې به مقاومت وکړي ترڅو چې تیري کوونکي په "بشپړه توګه پښیمانه" شي
د اسرائیلو پخواني لومړي وزیر بینټ موجود لومړی وزیر نتانیاهو په جنايي غفلت تورن کړ
زیلینسکي اعلان وکړ چې روسیې په اوکراین کې د یوه ټلویزیوني چینل پر ودانۍ د بې‌ پیلوټه الوتکې برید وکړ