سیاست
3 د لوستلو دقیقې
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
که څه هم دا سیند له هند څخه سرچینه اخلي، خو د سیند د اوبو تړون له مخې دا د پاکستان تر کنټرول لاندې دریو سیندونو څخه یو دی.
پاکستان وایي چې هند د چناب سیند د اوبو بهیر بدل کړی دی
/ Reuters
6 می 2025

پاکستان د سه شنبې په ورځ هند تورن کړ چې د چناب سیند بهیر یې بدل کړی، چې دا د هغو درې سیندونو څخه یو دی چې د اوس مهال ځنډول شوي د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوي وو.

دا لوی سیند په هند کې سرچینه لري، خو د ۱۹۶۰ کال د سند اوبو تړون له مخې پاکستان ته ورکړل شوی و، چې دا تړون د دواړو اټومي ځواک لرونکو هیوادونو ترمنځ لاسلیک شوی و. هند دغه تړون وروسته له هغې وځنډاوه چې د اپرېل په ۲۲مه نېټه په هند تر واک لاندې کشمیر کې په یوه مرګوني برید کې ۲۶ کسان ووژل شول.

اسلام آباد خبرداری ورکړی چې د دې سیندونو سره لاسوهنه به د "جګړې عمل" وګڼل شي. د پنجاب ایالت د اوبو د چارو وزیر کاظم پیرزاده د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "موږ د سیند (چناب) په بهیر کې داسې بدلونونه لیدلي چې هېڅ طبیعي نه دي."

پنجاب چې له هند سره پوله لري او د پاکستان د ۲۴۰ میلیونه وګړو نږدې نیمایي برخه پکې ژوند کوي، د هیواد کرنیز زړه ګڼل کېږي. پیرزاده خبرداری ورکړ: "ډېر اغېز به په هغو سیمو کې وي چې د اوبو بدیل لارې کمې لري." هغه زیاته کړه: "یوه ورځ د سیند بهیر عادي و، خو بله ورځ په ډېرې اندازې سره کم شو."

په پاکستان تر واک لاندې کشمیر کې د راپورونو له مخې، د اپرېل په ۲۶مه نېټه له هند څخه د اوبو لوی مقدار خوشې شوی و، د جناح انسټیټیوټ په وینا، چې د پاکستان د پخواني اقلیمي بدلون وزیر لخوا رهبري کېږي. پیرزاده زیاته کړه: "دا کار د دې لپاره کېږي چې موږ د اوبو څخه ګټه پورته نه کړو."

د هند یوه لوړپوړي چارواکي د انډین ایکسپریس ورځپاڼې ته ویلي دي، په هند تر واک لاندې کشمیر کې چې د پاکستاني پنجاب په پورته برخه کې پروت دی، د بګلیهار بند د اوبو د بندونو دروازې ښکته شوې دي ترڅو د اوبو بهیر محدود کړي... دا د لنډمهاله سزا په توګه ترسره کېږي.

د سند د اوبو تړون هند ته اجازه ورکوي چې د شریکه سیندونو څخه د بندونو یا اوبو لګولو لپاره ګټه پورته کړي، خو د اوبو د مسیرونو بدلول یا د لاندې بهیرونو حجم کمول منع دي.

د هند چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د هند د مرکزي اوبو کمېسیون پخواني مشر کوشویندر ووهرا د ټایمز آف انډیا ورځپاڼې ته ویلي: "څرنګه چې تړون په ځنډ کې دی... موږ کولای شو د هرې پروژې پرېښودنه ترسره کړو پرته له کومې ژمنې."  

کارپوهانو ویلي چې په اوږدمهاله توګه د اوبو بندول ممکن نه دي، او هند یوازې د اوبو د خوشې کولو وختونه تنظیمولی شي. خو د جناح انسټیټیوټ خبرداری ورکړی: "حتی د اوبو د خوشې کولو په وخت کې کوچني بدلونونه کولای شي د کرنې د کښت مهالویش ګډوډ کړي او د حاصلاتو کچه راټیټه کړي."

وپلټۍ
تهران په لاریونونو کې د زرګونو کسانو له وژل کېدو وروسته د حقیقت موندنې کمیسیون جوړ کړ
ملګري ملتونه: سږ کال له پاکستان او ایران څخه ۱۵۰،۰۰۰ افغانان راستانه شوي دي
د بنګله دیش د ټاکنو پایلې اعلان شوې. ملیتپالو ګوند غوڅ بری ترلاسه کړ
د اوکراین په اودیسا سیمه کې په بندر باندې د روسیې په هوايي برید کې یو کس وژل شوی او شپږ نور ټپیان شو
د یمن حکومت او حوثیانو په اردن کې د بندیانو په اړه خبرې اترې وکړې
غزې له ملي کمېټې وغوښتل چې په "بېړني" ډول دغه کلابندې سیمې ته ننوځي
بي این پي (BNP) په بنګله دېش کې د ټاکنو د ګټلو ادعا وکړه؛ امریکا د دې "تاریخي" بریا مبارکي ورکړه
روغتیا نړیوال سازمان وايي، د رفح په لاره کې محدودیتونه دوام لري
اردوغان د اسلامي هیوادونو نه د خپل منځیو اړیکو د پیاوړي کولو غوښتنه وکړه
د تورکیې بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان: امریکا او ایران د احتمالي اټومي تړون په اړه خوشبینه یو .
بریتانیا له اوکراین سره د هوايي دفاع په برخه کې د پام وړ ملاتړ ژمنه وکړه
سوریې د امریکا له وتلو وروسته د التنف مهمه اډه ونیوله.
د سویلي کوریا استخباراتي اداره ادعا کوي چې شمالي کوریا د کیم لور د وارثې په توګه چمتو کوي
تورکیې او یونان پراخ دوه اړخیز تړونونه لاسلیک کړل
روسیې یو ځل بیا د خپلواک فلسطیني دولت ملاتړ اعلان کړ او د غزې د جګړې پر مهال یې پر یووالي ټینګار وکړ