نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله
د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه وګټله
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله / Reuters
10 اکتوبر 2025

د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه وګټله

له ۳۳۸ نوماندانو څخه، ۵۸ کلنې ماچادو د سږ کال د جایزې ګټونکې په توګه راڅرګنده شوه، او د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ګډون یې لوړپوړي کاندیدان مات کړل.
د ناروې د نوبل کمیټې د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو ته ورکړل شوه.

که څه هم د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ښکاره توګه د ځان لپاره لابي کوله چې د دې جایزې وړ دی، خو ۵۸ کلنې ماچادو ته دا جایزه "د وینزویلا د خلکو لپاره د ډیموکراتیکو حقونو د ودې په برخه کې د هغې د نه ستړي کېدونکو هڅو" په خاطر ورکړل شوه.

د سږنۍ جایزې لپاره ۳۳۸ نوماندان ټاکل شوي وو، چې په کې ۲۴۴ کسان او ۹۴ سازمانونه شامل وو.

د تېر کال د نوبل د سولې جایزه د "نیهون هیډانکیو" په نوم یوې ډلې ته ورکړل شوې وه، چې د جاپان د اټومي بمباریو څخه د ژوندي پاتې شویو یو ولسي غورځنګ دی، "له اټومي وسلو څخه د پاکې نړۍ د رامنځته کولو لپاره د هغې د هڅو او د شاهدانو د شهادت له لارې د دې ښودلو په خاطر چې اټومي وسلې باید بیا هیڅکله ونه کارول شي."

د ۱۹۰۱ او ۲۰۲۴ کلونو ترمنځ، د نوبل د سولې جایزه ۱۰۵ ځله ۱۴۲ ګټونکو ته ورکړل شوې، چې په کې ۱۱۱ کسان او ۳۱ سازمانونه شامل دي.

په ټولیزه توګه، ۲۸ بېلابېلو سازمانونو د نوبل د سولې جایزه ترلاسه کړې، چې په دې کې د سره صلیب نړیوالې کمیټې درې ځله او د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) دوه ځله دا جایزه ګټلې ده.

د نوبل جایزې، چې د سویډني مخترع الفریډ نوبل د وصیت له مخې تاسیس شوې او لومړی ځل په ۱۹۰۱ کال کې ورکړل شوې، د نړۍ تر ټولو معتبرو ویاړونو څخه ګڼل کیږي.

دا جایزې هر کال د فزیک، کیمیا، فزیولوژي یا طب، ادبیاتو او سولې په برخو کې ورکول کیږي، او وروسته په ۱۹۶۹ کال کې د سویډن مرکزي بانک لخوا د اقتصاد جایزه هم ور اضافه شوه.

 

وپلټۍ
پر اوکراین د روسیې په بریدونو کې درې تنه وژل شوي دي
پنټاګون په کیوبا کې د احتمالي نظامي عملیاتو لپاره پلان جوړونه "ګړندۍ" کړې ده
د امریکا سنا د ټرمپ د جنګي واکونو د محدودولو لپاره د ډیموکراټانو وروستۍ هڅه ناکامه کړه
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین چین ته سفر کوي
امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو د تطبیق ادارې  په ۲۰۲۵ مالي کال کې تر ۴۴۲،۰۰۰ څخه ډیر کسان ډیپورت کړي
په ختیځ آرام سمندر کې د مخدره توکو د قاچاق په ادعا شوې کښتۍ باندې د امریکا برید څلور کسان ووژل
ټرمپ وايي د ایران جګړه 'ډېره نږدې ده چې پای ته ورسېږي'
اوکرایني چارواکي: د روسیې په بریدونو کې د یوه ماشوم په ګډون اوه کسان وژل شوي
سعودي عربستان پاکستان ته اماراتو د پور د خلاصولو په خاطر ۳ ملیارده ډالره ورکوي.
د چین ولسمشر شي جين پينګ په بیجینګ کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف سره وکتل
ټرمپ له ایران سره د اوربند غځولو ته اړتیا نشته ځکه چې د یو ډیر مهم پړاو په درشل کې قرار لرو
اسپانیا نږدې ۵۰۰،۰۰۰ بې اسناده کډوالو ته د قانوني کېدو لاره هواروي
د ایټالیا لومړۍ وزیرې  د سې شنبې په ورځ وویل چې ایټالیا له اسرائیلو سره خپل دفاعي تړون وځنډاوه
چین او اسپانیا د نړۍ د «ماتېدونکي» نظم په درشل کې د اړیکو د پیاوړتیا ژمنه وکړه
شمالي کوریا له یوې جنګي کښتۍ څخه کروز او د کښتیو ضد توغندي وازمویل
ایران د هرمز تنګي د کنټرول شریکولو لپاره د امریکا غوښتنه رد کړه
د جرمني لومړي وزیر ميرز نتانیاهو ته د اشغال شوې لویدیځې غاړې د «جزوي الحاق» په اړه خبرداری ورکړ
ایران خبرداری ورکړی  که چیرې بندرونه محاصره شي د خلیج بندرونه به هم 'خوندي پاتې نه شي'
اوکراین او روسیې د ایسټر لنډ اوربند پای ته رسیدو وروسته د بې پیلوټه الوتکو بریدونه بیا پیل کړل
په سوډان کې د لوږې بحران ژور شوی، په میلیونونه خلک په ورځ کې يو ځل ډوډۍ خوري