نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله
د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه وګټله
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله
د امریکا د ولسمشر ټرمپ د نوبل د سولې جایزې خوب په سیند لاهو شو. جایزه ماریا کورینا ماچادو وګټله / Reuters
10 اکتوبر 2025

د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه وګټله

له ۳۳۸ نوماندانو څخه، ۵۸ کلنې ماچادو د سږ کال د جایزې ګټونکې په توګه راڅرګنده شوه، او د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ګډون یې لوړپوړي کاندیدان مات کړل.
د ناروې د نوبل کمیټې د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو ته ورکړل شوه.

که څه هم د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ښکاره توګه د ځان لپاره لابي کوله چې د دې جایزې وړ دی، خو ۵۸ کلنې ماچادو ته دا جایزه "د وینزویلا د خلکو لپاره د ډیموکراتیکو حقونو د ودې په برخه کې د هغې د نه ستړي کېدونکو هڅو" په خاطر ورکړل شوه.

د سږنۍ جایزې لپاره ۳۳۸ نوماندان ټاکل شوي وو، چې په کې ۲۴۴ کسان او ۹۴ سازمانونه شامل وو.

د تېر کال د نوبل د سولې جایزه د "نیهون هیډانکیو" په نوم یوې ډلې ته ورکړل شوې وه، چې د جاپان د اټومي بمباریو څخه د ژوندي پاتې شویو یو ولسي غورځنګ دی، "له اټومي وسلو څخه د پاکې نړۍ د رامنځته کولو لپاره د هغې د هڅو او د شاهدانو د شهادت له لارې د دې ښودلو په خاطر چې اټومي وسلې باید بیا هیڅکله ونه کارول شي."

د ۱۹۰۱ او ۲۰۲۴ کلونو ترمنځ، د نوبل د سولې جایزه ۱۰۵ ځله ۱۴۲ ګټونکو ته ورکړل شوې، چې په کې ۱۱۱ کسان او ۳۱ سازمانونه شامل دي.

په ټولیزه توګه، ۲۸ بېلابېلو سازمانونو د نوبل د سولې جایزه ترلاسه کړې، چې په دې کې د سره صلیب نړیوالې کمیټې درې ځله او د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) دوه ځله دا جایزه ګټلې ده.

د نوبل جایزې، چې د سویډني مخترع الفریډ نوبل د وصیت له مخې تاسیس شوې او لومړی ځل په ۱۹۰۱ کال کې ورکړل شوې، د نړۍ تر ټولو معتبرو ویاړونو څخه ګڼل کیږي.

دا جایزې هر کال د فزیک، کیمیا، فزیولوژي یا طب، ادبیاتو او سولې په برخو کې ورکول کیږي، او وروسته په ۱۹۶۹ کال کې د سویډن مرکزي بانک لخوا د اقتصاد جایزه هم ور اضافه شوه.

 

وپلټۍ
د عراق په لویدیځ کې د ایران پورې تړلو ملیشو په مرکزي دفترونو په هوایي بریدونو کې  ۳۰ کسان وژل شوي
چین له ټولو خواوو څخه وغوښتل چې په هرمز تنګي کې په کښتیو 'سمدلاسه' بریدونه ودروي
د تورکیې ملي سرود ۱۰۵ کلن شو
افغانستان له پاکستان سره په تازه نښتو کې د ۴ ملکي وګړو د وژل کېدو خبر ورکړ؛ د مړو شمېر ۹۵ ته لوړه شو
تورکیې او نورو اسلامي هېوادونو په الاقصی کې د رمضان پر مهال د اسرائيلو محدودیتونه وغندل.
ایران د نجونو پر ښوونځي برید 'نه بخښونکی جنګي جرم' وباله او د حساب ورکولو غوښتنه یې وکړه
د عراق په اوبو کې د تېلو پر دوو بهرنیو ټانکرونو برید؛ یو کس ژوند د لاسه ورکړ
روسیې په برینسک کې له برید وروسته اوکراین او برتانیا په 'ترهګریز برید' تورن کړل
د تورکیې ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه تل د سولې پلوي ده او د سولې پلوي به وي.
د مصنوعي ځیرکتیا پر مټ لومړنی قتل عام
امریکا غواړي چې د پاکستان په  پېښور ښار کې خپله قونسلګري په دایمي ډول وتړي
د ایران په جګړه کې ۱۴۰ تنه امریکایي سرتیري ټپيان شوي، چې د ۸ تنو وضعیت يي ښه ندی
د ایران نوی ستر مذهبي مشر مجتبی خامنه يي روغ رمټ دی. دا خبره د ایران د ولسمشر پزشکیان زوی وکړه.
اردوغان تورکیه دیني ازادۍ په برخه کې د نمونې په توګه وښودله او د اسلاموفوبیا پر وړاندې خبرداری ورکړ
د ایران په اصفهان ښار کې د مسکو قونسلګري په بریدونو کې زیان لیدلی دی