تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې ولسمشر اردوغان د شنګهای همکارۍ سازمان په غونډې کې د ګډون لپاره چین ته ورسید
د اردوغان دا سفر د پنځه کلونو په موده کې د هغه لومړی سفر دی چې چین ته کوي او دا په داسې حال کې راځي چې د انقره او بېجینګ ترمنځ استراتېژیک اړیکې په زیاتېدو دي.
د تورکیې ولسمشر اردوغان د شنګهای همکارۍ سازمان په غونډې کې د ګډون لپاره  چین ته ورسید
/ AA
31 اګست 2025

د تورکيې ولسمشر رجب طيب اردوغان د يکشنبې په ورځ د چين تيانجين ښار ته ورسېد ترڅو د شانګهای د همکارۍ سازمان (SCO) د دولتونو د مشرانو د شورا په ۲۵مه غونډه کې د ځانګړي مېلمه په توګه ګډون وکړي.

ولسمشر اردوغان نه د بېجينګ په نړيوال هوايي ډګر کې د چين د دولت وزير لي هېکاو، په بېجينګ کې د تورکيې سفير سلجوق انال او د سفارت کارکوونکو لخوا هرکلی وشو.

اردوغان به د چين د ولسمشر شي جينپينګ لخوا د مشرانو په ویاړ جوړې شوې مېلمستيا کې ګډون وکړي، چې د شانګهای د همکارۍ سازمان د دولتونو د مشرانو د شورا د ۲۵مې غونډې برخه ده.

د تورکيې د عامه اړیکو د ریاست رئیس برهان الدين دوران، مخکې ويلي وو چې ولسمشر اردوغان به د دوشنبې په ورځ د غونډې په پراخ شوي بڼه کې وينا وکړي.

اردوغان به د اګست له ۳۱مې څخه د سپتمبر تر ۱مې پورې په چين کې پاتې شي.

دا سفر د تېرو پنځو کلونو په موده کې چين ته د اردوغان لومړنی سفر دی چې د انقرې او بېجينګ ترمنځ د ستراتيژيکو اړيکو د پراختيا په ترڅ کې ترسره کېږي.

د غونډې په ترڅ کې، اردوغان به د چين له ولسمشر شي جينپينګ او نورو ګډون کوونکو مشرانو سره دوه اړخيزې لیدنې هم وکړي.

پدې سفر کې د ولسمشر اردوغان سره لومړۍ مېرمن امينه اردوغان، د بهرنيو چارو وزير حاکان فیدان، د ملي استخباراتو مشر ابراهيم کالين، د انرژۍ او طبيعي زېرمو وزير الپ ارسلان بایراکتار، د خزانې او ماليې وزير محمد شيمشک، او د ملي دفاع وزير ياسر ګولر هم تيانجين ته رسېدلي دي.

د صنعت او ټکنالوژۍ وزير محمد فتيح کاچير، د سوداګرۍ وزير عمر بولات، د عدالت او پرمختګ ګوند مرستيال رئيس حاليت یریباكان، د مليتپالو ګوند مرستيال رئيس اسماعيل فاروق اکسو، د ولسمشرۍ د عامه اړیکو رئيس برهان الدين دوران، د دفاعي صنايعو رئيس هالوک ګورګون، او د ولسمشرۍ ځانګړی منشي حسن دوغان هم د تورکيې له ولسمشر سره ملګري دي.

شانګهای د همکارۍ سازمان (SCO) په ۲۰۰۱ کال کې د چين، روسيې او د منځنۍ آسيا هېوادونو لخوا جوړ شو، چې موخه يې د سيمه‌ييز امنيت، اقتصادي همکارۍ او د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه ده.

د دې سازمان بشپړ غړي روسيه، بېلاروس، چين، هند، ايران، قزاقستان، قرغزستان، پاکستان، تاجکستان او ازبکستان دي.

په ۲۰۱۷ کال کې هند او پاکستان، په ۲۰۲۳ کال کې ايران او په ۲۰۲۴ کال کې بېلاروس د دې سازمان نوي غړي شول.

ترکيه له ۲۰۱۲ کال راهيسې د SCO د خبرو اترو ملګرې ده، چې د ناټو لومړنی او يوازينی هېواد دی چې دا مقام يې ترلاسه کړی، چې دا د لوېديځو ائتلافونو سره د انقرې د اړيکو د توازن او په يورېشيا کې د ژورو اړيکو د پراختيا هڅې څرګندوي.

د اردوغان په مشرۍ، تورکيې د SCO سره اړيکې پياوړې کړې، په ۲۰۱۷ کال کې د SCO د انرژۍ کلب مشري وکړه او له چين او روسيې په څېر مهمو غړو سره يې سوداګري زياته کړه.

د شانګهای د همکارۍ سازمان (SCO) غونډه به د دوشنبې تر ورځې پورې د بندري ښار تيانجين کې ترسره شي، څو ورځې مخکې له هغه چې په پلازمېنه بېجينګ کې د دويمې نړيوالې جګړې د پای ته رسېدو د ۸۰مې کليزې په مناسبت ستر پوځي پريډ ترسره شي.

 

وپلټۍ
امریکایي سرتېرو ته ویل شوي چې د ایران جګړه د 'صلیبیانو او مسلمانو ترمنځ د پیل لپاره د خدای پلان دی
امریکا د ایران پر وړاندې د جګړې په لومړیو ۴ ورځو کې نږدې ۲ میلیارده ډالره پوځي تجهیزات له لاسه ورکړي
برتانیا د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اتباعو ته د ویزو ورکړه بندوي
د تورکیې ولسمشر اردوغان د پر اصولو ولاړ نړۍوال نظم د خپو لاندې کول او پاشل وغندل
د افغانستان د سرپرست حکومت: له پاکستان سره جګړه هېڅکله لومړنی انتخاب نه وو او ندی
هاکان فیدان په سیمه کې د روانې جګړې د پایته رسولو لپاره هلو ځلو ته دوام ورکوي
د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره: د ایران او تورکیې پر پوله کوم جدي تحرک نشته
د ایران د بهرنیو چارو وزیر له خپل افغان سیال سره ټیلیفوني خبرې وکړې
یوناما: د افغانستان او پاکستان په نښتو کې لږ تر لږه ۴۲ ملکي وګړي وژل شوي؛ جګړه شپږمې ورځې ته ورسېده
پاکستان :د افغانستان له لوري وروستي بریدونه مو په شا تنبولي او افغان لوري ته ۶۷ تنه ځاني تلفات اوښتي
عمر چیلیک : ایران له یوه ناعادلانه او غیرقانوني برید سره مخ دی
ولسمشر اردوغان په ایران کې د ملکي وګړو په مرګ ژوبلې ژوره خواشیني څرګنده کړه او سولې غوښتنه يي وکړه
ایران د سعودي عربستان د تیلو په تصفیه خانه د ډرون الوتکو برید وکړ
د سیمه ییزو کړکېچونو په زیاتېدو سره، تورکیې او ایران د مځکنیو پولو له لارې تګ راتګ ودرولو.
پاکستان په افغانستان کې په بریدونو کې د ۴۱۵ تنو د وژلو ادعا کوي