د نیویارک نوي ټاکل شوي ښاروال زهران ممداني پر قرانکریم کریم لوړه وکړه.
د ممداني لخوا د لوړې لپاره د اسلام له سپیڅلي کتاب څخه کار اخیستل د ښار لپاره یو لړ تاریخي لومړیتوبونه په ګوته کوي.
زهران ممداني د جنورۍ په لومړۍ نیټه له نیمې شپې لږ مخکې د نیویارک ښار د ښاروال په توګه لوړه وکړه، او په دې توګه لومړنی مسلمان او د سویلي اسیا وګړی شو چې د امریکا متحده ایالاتو د ترټولو لوی ښار مشري کوي .
دا مراسم د ښار په یوه له اصلي سټیشنونو څخه چې په ۱۹۰۴ کال کې جوړ شوی او په ۱۹۴۵ کال کې له کاره لویدلی و، د زاړه ښار هال په پریښودل شوي سباوون سټیشن کې ترسره شول.
د نیویارک لویې څارنوالې لتیتیا جیمز د پنجشنبې په ماسپښین د سناتور برني سنډرز په مشرۍ د عامه مراسمو څخه مخکې د ممداني د کورنۍ تر څنګ د لوړې مراسم ترسره کړل.
د امریکا متحده ایالاتو د څو رسنیو د راپورونو له مخې، په مراسمو کې کارول شوي قرآنونه د ممداني د نیکه یوه نسخه او بله هغه چې یو وخت د تور لیکوال او تاریخ پوه ارتورو شومبرګ ملکیت و، د نیویارک د عامه کتابتون لخوا پور ورکړل شوې وه.
ممداني، چې ۳۴ کاله عمر لري، لومړنی مسلمان کس دی چې د نیویارک ښار د ښاروال په توګه دنده ترسره کوي. هغه په یوګانډا کې د هندي مهاجرو والدینو څخه زیږیدلی.
هغه د نوامبر د ۴ مې نیټې په ټاکنو کې د ښاروالۍ ټاکنې وګټلې، د نیویارک پخواني والي انډریو کومو او د جمهوري غوښتونکي نوماند کورټیس سلوا ته یې ماتې ورکړه چې د دیموکرات ګوند د پرمختلونکي اړخ لپاره یوه تاریخي بریا وه.
ممداني، چې یو دیموکرات سوسیالیست دی، داسې کمپاین یې پرمخ یوړ چې د ارزانه بیو او پراخو ټولنیزو خدماتو باندې متمرکز و، د وړیا بسونو، نړیوال ماشوم پالنې، د پرچون پلورنځیو، د کرایې ثبات لرونکي کورونو پراخول او تر ۲۰۳۰ کال پورې د ساعت لږترلږه معاش ۳۰ ډالرو ته لوړولو ژمنه یې وکړه.
د ممداني څخه مخکینیو ښاروالانو په انجیل لوړه کوله، که څه هم د فدرالي، ایالتي او ښاري اساسي قانون د ساتنې لپاره لوړه د کوم مذهبي متن کارولو ته اړتیا نلري.
پداسې حال کې چې هغه د خپل کمپاین په جریان کې د ارزانه بیو په مسله ډیر تمرکز کړی و، ممداني د خپل مسلمانیت په اړه په ښکاره خبرې کولې. هغه په مکرر ډول په جوماتونو کې راڅرګند شو ځکه چې هغه د ملاتړ یوه اډه جوړه کړه چې ډیری لومړي ځل لپاره د سویلي اسیا او مسلمان رایه ورکوونکي پکې شامل وو.
د شاهي یا اشرافو سره تړلي د زینت شوي مذهبي نسخو برعکس، د قرآن هغه نسخه چې ممداني کارولې ده په ډیزاین کې ساده ده. دا یو ژور سور پوښ لري چې د ساده ګلانو مډالین لري او په تور او سور رنګ لیکل شوی.
لیکنه ساده او د لوستلو وړ ده، چې دا په ډاګه کوي چې دا د ورځني کارونې لپاره جوړ شوی نه د مراسمو د نندارې لپاره.
ځکه چې نسخه بې نیټې او بې لاسلیکه ده، پوهانو د دې د پوښ او لیکنې څخه کار واخیست ترڅو اټکل وکړي چې دا کله تولید شوی، او دا یې د ۱۸ مې پیړۍ په وروستیو یا د ۱۹ مې پیړۍ په لومړیو کې د عثماني دورې په جریان کې په یوه سیمه کې ځای په ځای کړی چې اوس سوریه، لبنان، فلسطین او اردن پکې شامل دي.
د یوه مسلمان دیموکرات سوسیالیست ناڅاپي راپورته کیدل د اسلاموفوبیک بیاناتو د زیاتوالي لامل هم شو، چې د ټاکنو په اړه د ملي پاملرنې له امله پراخ شو.
د ټاکنو څخه څو ورځې مخکې په یوه احساساتي وینا کې، ممداني وویل چې دښمنۍ یوازې د هغه هوډ پیاوړی کړی چې د خپل دین په اړه ښکاره وي.
هغه وویل: "زه به خپل ځان، خپل خوراک، یا هغه عقیده چې زه یې په ویاړ سره خپله بولم، بدل نه کړم." "زه به نور په سیورو کې د ځان په لټه کې نه شم. زه به خپل ځان په رڼا کې ومومم."
محافظه کاره غبرګون
د قرآن د کارولو پریکړې د ځینو محافظه کارانو له خوا نوې نیوکې راپارولي دي. د ممداني د لوړې په اړه د یوې خبري مقالې په ځواب کې د الاباما څخه د متحده ایالاتو سناتور ټامي ټوبرویل په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي، "دښمن د دروازو دننه دی".
دا ډول غبرګون نوی ندی. په ۲۰۰۶ کال کې، کیت ایلیسن، لومړنی مسلمان چې کانګرس ته وټاکل شو، د محافظه کارانو له خوا له غندنې سره مخ شو وروسته له هغې چې هغه د خپلې رسمي لوړې لپاره د قرآن کارولو انتخاب وکړ.
پداسې حال کې چې د لوړې لپاره د انجیل کارول یو عام دود دی چې دا د یوې قاعدې په څیر ښکاري، هیڅ قانون شتون نلري چې چارواکي دې د لوړې لپاره د یو ځانګړي مذهبي متن کارولو ته اړ کړي.
د امریکا متحده ایالاتو پخواني ولسمشر تیوډور روزویلټ د لوړې پرمهال په انجیل لوړه نه وه کړې. حتی اوسني ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم د خپلې لوړې په مراسمو کې خپل لاس په انجیل نه و ایښی.
د ممداني د لوړې وروسته، قرآن به د نیویارک په عامه کتابتون کې د عامه نندارې لپاره کیښودل شي.
