نړۍ
5 د لوستلو دقیقې
د نیویارک نوي ټاکل شوي ښاروال زهران ممداني پر قرانکریم کریم لوړه وکړه.
زهران ممداني د جنورۍ په لومړۍ نیټه له نیمې شپې لږ مخکې د نیویارک ښار د ښاروال په توګه لوړه وکړه، او په دې توګه لومړنی مسلمان او د سویلي اسیا وګړی شو چې د امریکا متحده ایالاتو د ترټولو لوی ښار مشري کوي .
د نیویارک نوي ټاکل شوي ښاروال زهران ممداني پر قرانکریم کریم لوړه وکړه.
د نیویارک نوي ټاکل شوي ښاروال زهران ممداني پر قرانکریم کریم لوړه وکړه. / Reuters
1 جنوري 2026

د نیویارک نوي ټاکل شوي ښاروال زهران ممداني پر قرانکریم کریم لوړه وکړه.

د ممداني لخوا د لوړې لپاره د اسلام له سپیڅلي کتاب څخه کار اخیستل د ښار لپاره یو لړ تاریخي لومړیتوبونه په ګوته کوي.

زهران ممداني د جنورۍ په لومړۍ نیټه له نیمې شپې لږ مخکې د نیویارک ښار د ښاروال په توګه لوړه وکړه، او په دې توګه لومړنی مسلمان او د سویلي اسیا وګړی شو چې د امریکا متحده ایالاتو د ترټولو لوی ښار مشري کوي .

دا مراسم د ښار په یوه له اصلي سټیشنونو څخه چې په ۱۹۰۴ کال کې جوړ شوی او په ۱۹۴۵ کال کې له کاره لویدلی و، د زاړه ښار هال په پریښودل شوي سباوون سټیشن کې ترسره شول.

د نیویارک لویې څارنوالې لتیتیا جیمز د پنجشنبې په ماسپښین د سناتور برني سنډرز په مشرۍ د عامه مراسمو څخه مخکې د ممداني د کورنۍ تر څنګ د لوړې مراسم ترسره کړل.

د امریکا متحده ایالاتو د څو رسنیو د راپورونو له مخې، په مراسمو کې کارول شوي قرآنونه د ممداني د نیکه یوه نسخه او بله هغه چې یو وخت د تور لیکوال او تاریخ پوه ارتورو شومبرګ ملکیت و، د نیویارک د عامه کتابتون لخوا پور ورکړل شوې وه.

ممداني، چې ۳۴ کاله عمر لري، لومړنی مسلمان کس دی چې د نیویارک ښار د ښاروال په توګه دنده ترسره کوي. هغه په یوګانډا کې د هندي مهاجرو والدینو څخه زیږیدلی.

هغه د نوامبر د ۴ مې نیټې په ټاکنو کې د ښاروالۍ ټاکنې وګټلې، د نیویارک پخواني والي انډریو کومو او د جمهوري غوښتونکي نوماند کورټیس سلوا ته یې ماتې ورکړه چې د دیموکرات ګوند د پرمختلونکي اړخ لپاره یوه تاریخي بریا وه.

ممداني، چې یو دیموکرات سوسیالیست دی، داسې کمپاین یې پرمخ یوړ چې د ارزانه بیو او پراخو ټولنیزو خدماتو باندې متمرکز و، د وړیا بسونو، نړیوال ماشوم پالنې، د پرچون پلورنځیو، د کرایې ثبات لرونکي کورونو پراخول او تر ۲۰۳۰ کال پورې د ساعت لږترلږه معاش ۳۰ ډالرو ته لوړولو ژمنه یې وکړه.

د ممداني څخه مخکینیو ښاروالانو په انجیل لوړه کوله، که څه هم د فدرالي، ایالتي او ښاري اساسي قانون د ساتنې لپاره لوړه د کوم مذهبي متن کارولو ته اړتیا نلري.

پداسې حال کې چې هغه د خپل کمپاین په جریان کې د ارزانه بیو په مسله ډیر تمرکز کړی و، ممداني د خپل مسلمانیت په اړه په ښکاره خبرې کولې. هغه په مکرر ډول په جوماتونو کې راڅرګند شو ځکه چې هغه د ملاتړ یوه اډه جوړه کړه چې ډیری لومړي ځل لپاره د سویلي اسیا او مسلمان رایه ورکوونکي پکې شامل وو.

د شاهي یا اشرافو سره تړلي د زینت شوي مذهبي نسخو برعکس، د قرآن هغه نسخه چې ممداني کارولې ده په ډیزاین کې ساده ده. دا یو ژور سور پوښ لري چې د ساده ګلانو مډالین لري او په تور او سور رنګ لیکل شوی.

لیکنه ساده او د لوستلو وړ ده، چې دا په ډاګه کوي چې دا د ورځني کارونې لپاره جوړ شوی نه د مراسمو د نندارې لپاره.

ځکه چې نسخه بې نیټې او بې لاسلیکه ده، پوهانو د دې د پوښ او لیکنې څخه کار واخیست ترڅو اټکل وکړي چې دا کله تولید شوی، او دا یې د ۱۸ مې پیړۍ په وروستیو یا د ۱۹ مې پیړۍ په لومړیو کې د عثماني دورې په جریان کې په یوه سیمه کې ځای په ځای کړی چې اوس سوریه، لبنان، فلسطین او اردن پکې شامل دي.

د یوه مسلمان دیموکرات سوسیالیست ناڅاپي راپورته کیدل د اسلاموفوبیک بیاناتو د زیاتوالي لامل هم شو، چې د ټاکنو په اړه د ملي پاملرنې له امله پراخ شو.

د ټاکنو څخه څو ورځې مخکې په یوه احساساتي وینا کې، ممداني وویل چې دښمنۍ یوازې د هغه هوډ پیاوړی کړی چې د خپل دین په اړه ښکاره وي.

هغه وویل: "زه به خپل ځان، خپل خوراک، یا هغه عقیده چې زه یې په ویاړ سره خپله بولم، بدل نه کړم." "زه به نور په سیورو کې د ځان په لټه کې نه شم. زه به خپل ځان په رڼا کې ومومم."

محافظه کاره غبرګون

د قرآن د کارولو پریکړې د ځینو محافظه کارانو له خوا نوې نیوکې راپارولي دي. د ممداني د لوړې په اړه د یوې خبري مقالې په ځواب کې د الاباما څخه د متحده ایالاتو سناتور ټامي ټوبرویل په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي، "دښمن د دروازو دننه دی".

دا ډول غبرګون نوی ندی. په ۲۰۰۶ کال کې، کیت ایلیسن، لومړنی مسلمان چې کانګرس ته وټاکل شو، د محافظه کارانو له خوا له غندنې سره مخ شو وروسته له هغې چې هغه د خپلې رسمي لوړې لپاره د قرآن کارولو انتخاب وکړ.

پداسې حال کې چې د لوړې لپاره د انجیل کارول یو عام دود دی چې دا د یوې قاعدې په څیر ښکاري، هیڅ قانون شتون نلري چې چارواکي دې د لوړې لپاره د یو ځانګړي مذهبي متن کارولو ته اړ کړي.

د امریکا متحده ایالاتو پخواني ولسمشر تیوډور روزویلټ د لوړې پرمهال په انجیل لوړه نه وه کړې. حتی اوسني ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم د خپلې لوړې په مراسمو کې خپل لاس په انجیل نه و ایښی.

د ممداني د لوړې وروسته، قرآن به د نیویارک په عامه کتابتون کې د عامه نندارې لپاره کیښودل شي.

 

 

وپلټۍ
اردوغان د ملګرو ملتونو سرمنشي ګوتریش ته د اتاترک نړیواله د سولې جایزه ورکړه
امریکا منلې چې پوځ یې په هرمز تنګي کې د تیلو ټانکر کښتیو سره د ملتیا لپاره چمتو نه دی
ایف‌بي‌اي ویلي دي چې په میشیګان کې پر کنیسه برید یو «هدفي برید» و
پاکستان پر پلازمینه کابل او د افغانستان پر سرحدي ولایتونو نوي هوايي بریدونه کړي دي
د ایران د جګړې د کړکېچ په ترڅ کې د عراق په لوېدیځ کې د امریکا نظامي الوتکې سقوط وکړ.
د عراق په لویدیځ کې د ایران پورې تړلو ملیشو په مرکزي دفترونو په هوایي بریدونو کې  ۳۰ کسان وژل شوي
چین له ټولو خواوو څخه وغوښتل چې په هرمز تنګي کې په کښتیو 'سمدلاسه' بریدونه ودروي
د تورکیې ملي سرود ۱۰۵ کلن شو
افغانستان له پاکستان سره په تازه نښتو کې د ۴ ملکي وګړو د وژل کېدو خبر ورکړ؛ د مړو شمېر ۹۵ ته لوړه شو
تورکیې او نورو اسلامي هېوادونو په الاقصی کې د رمضان پر مهال د اسرائيلو محدودیتونه وغندل.
ایران د نجونو پر ښوونځي برید 'نه بخښونکی جنګي جرم' وباله او د حساب ورکولو غوښتنه یې وکړه
د عراق په اوبو کې د تېلو پر دوو بهرنیو ټانکرونو برید؛ یو کس ژوند د لاسه ورکړ
روسیې په برینسک کې له برید وروسته اوکراین او برتانیا په 'ترهګریز برید' تورن کړل
د تورکیې ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه تل د سولې پلوي ده او د سولې پلوي به وي.
د مصنوعي ځیرکتیا پر مټ لومړنی قتل عام