د اسرائیلو پخواني لومړي وزیر نفتالي بینټ اوسنی لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې له برید وړاندې د ترلاسه شویو خبرداریو په وړاندې په "جنایي غفلت" تورن کړ. هغه وویل چې نتانیاهو د امنیتي ادارو مشرانو ته خبرداری نه و ورکړی، کابینه یې نه وه راغوښتې او نه یې هم هیواد د برید لپاره چمتو کړی و.

بینټ، چې په راتلونکو ټاکنو کې د نتانیاهو یو له اصلي سیالانو څخه دی، د "هاآرتص" (Haaretz) ورځپاڼې هغه راپور تایید کړ چې وایي لومړي وزیر ته د متحده عربي اماراتو د ولسمشر محمد بن زاید لخوا د برید څو ورځې وړاندې د حماس د پلانونو په اړه شخصي خبرداری ورکړل شوی و.

بینټ په ایکس (پخواني ټویټر) کې ولیکل: "دا راپور ریښتیا دی چې نتانیاهو ته د اکتوبر د اوومې له عام وژنې لس ورځې وړاندې د یحیی سنوار د نیتونو په اړه خبرداری ورکړل شوی و." هغه زیاته کړه: "نتانیاهو د هغې ناکامۍ شخصي او مستقیم مسؤلیت پر غاړه لري چې د هغه په واکمنۍ کې د زرګونو اسرائیلیانو د مړینې لامل شوه."
د "هاآرتص" د تحقیقاتو له مخې، د متحده عربي اماراتو مشر نتانیاهو ته په ښکاره ویلي وو چې سنوار د اسرائیلو په ضد د یوې لویې عملیاتي نقشې پلان لري. خو د نتانیاهو دفتر دا راپور رد کړی او ویلي یې دي چې هغه په دغه موده کې نه د اماراتو له ولسمشر سره خبرې کړې وې او نه یې هم داسې کوم خبرداری ترلاسه کړی و.

بینټ وویل چې نتانیاهو د دغو خبرداریو په ځواب کې لومړني ګامونه هم وانخیستل: "هغه سیمې ته لاړ نه شو، امنیتي مشرانو ته یې خبر نه کړ، اسرائیل یې برید ته چمتو نه کړل او کابینه یې هم را ونه غوښتله."

د بینټ په وینا، نتانیاهو د دې پر ځای چې د حماس مخه ونیسي، هغوی ته یې د نورو فنډونو په لېږدولو او فلسطیني کارګرانو ته د اضافي اجازه لیکونو په ورکولو سره دغه ډله لا پیاوړې کړې وه. هغه پر نتانیاهو تور پورې کړ چې د "تیري په وړاندې د تسلیمۍ له لارې د موقتي آرامۍ اخیستلو" تګلاره یې غوره کړې وه.

د تحقیقاتو د مخنیوي تور
بینټ لومړی وزیر تورن کړ چې د هغه سیمه ییزو مشرانو او امنیتي مسؤلینو خبرداریو ته یې پام نه کاوه چې د هغه د تصوراتو (conception) برعکس وو. هغه وویل: "نتانیاهو په خپلو غلطو فکرونو کې داسې بند پاتې و چې حتی د سیمه ییزو مشرانو ښکاره خبرداریو هم هغه له خپلې چوکۍ ونه ښوراوه."

نوموړي همدارنګه وویل چې نتانیاهو د یوې دولتي تحقیقاتي کمېټې د جوړېدو مخه نیسي ترڅو په دې ناکامۍ کې د هغه مسؤلیت په ډاګه نشي. هغه وویل: "نتانیاهو نشي کولی حتی یوه بله دقیقه هم په خپله دنده پاتې شي."

'په ۵۰ ورځو کې به دا هر څه بدل شي'
بینټ، چې له بل پخواني لومړي وزیر یاییر لاپید سره یې د "یوځای" په نوم انتخاباتي لیست جوړ کړی، ژمنه وکړه چې که بریالی شي، لومړۍ پریکړه به یې د اکتوبر د اوومې د پېښو په اړه د رسمي او خپلواکو تحقیقاتو پیلول وي. هغه دا ژمنه هم وکړه چې د لومړي وزیر د کار موده به اته کاله محدوده کړي.

د اسرائیلو په اوسني قانون کې، لومړی وزیر تر هغه وخته په دنده پاتې کیدی شي چې په ټاکنو کې بریا ترلاسه کوي او د کار د مودې لپاره یې کوم ځانګړی حد نشته.