نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
د دولتي رسنیو په وینا، د چین ولسمشر شي جنپینګ د پنجشنبې په ورځ خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله "په سمه توګه حل نه شي،" نو د چین او امریکا ترمنځ به نښتې وشي.
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي / AP

چین تایوان خپل یو 'جلا شوی ولایت' ګڼي، په داسې حال کې چې تایپي له ۱۹۴۹ کال راهیسې پر خپلې خپلواکۍ ټینګار کوي.

د دولتي رسنیو په وینا، د چین ولسمشر شي جنپینګ د پنجشنبې په ورځ خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله "په سمه توګه حل نه شي،" نو د چین او امریکا ترمنځ به نښتې وشي.

د شینهوا خبري اژانس د راپور له مخې، شي د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته په داسې حال کې چې د چین په تشریفاتي ودانۍ 'ګریټ هال آف دي پیپل' کې یې د هغه کوربه توب کاوه، وویل چې د تایوان پوښتنه "د چین او امریکا په اړیکو کې ترټولو مهمه مسله ده."

هغه وویل: "که دا مسله په سمه توګه حل شي، دوه اړخیزې اړیکې به له عمومي ثبات څخه برخمنې وي. که نه نو، دواړه هیوادونه به له نښتو او حتی شخړو سره مخ شي، چې دا به ټولې اړیکې له لوی خطر سره مخ کړي."

شي وویل چې د تایوان په تنګي کې سوله د تایوان له خپلواکۍ سره د "اور او اوبو" په څېر نه پخلا کېدونکي دي. هغه زیاته کړه: "د تایوان تنګي په اوږدو کې د سولې او ثبات ساتل د دواړو هیوادونو ترمنځ ترټولو لوی مشترک ټکی دی."

د دواړو مشرانو ترمنځ په خبرو اترو کې د منځني ختیځ شخړه، تایوان، سوداګري او تعرفې هغه مسلې وې چې تمه کېده د اجنډا په سر کې وي.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ، کله چې د تایوان د دفاع لپاره د متحده ایالاتو د ملاتړ په اړه وپوښتل شول، وویل چې هغه به "له ولسمشر شي سره په دې اړه بحث وکړي." هغه زیاته کړه: "ولسمشر شي نه غواړي چې موږ دا کار وکړو، او زه به ورسره دا بحث وکړم. دا له هغو ډېرو شیانو څخه دی چې زه به پرې خبرې کوم."

د نیویارک ټایمز په وینا، د دواړو ګوندونو سناتورانو له ټرمپ څخه غوښتي چې د تایوان لپاره د وسلو هغه ۱۴ میلیارده ډالري بسته پر مخ یوسي چې د متحده ایالاتو په بهرنیو چارو وزارت کې له میاشتو راهیسې ځنډېدلې ده.

د تایوان د وسلو د ترټولو لوی عرضه کونکي په توګه، امریکا تېر کال د ۱۱ میلیارده ډالرو په ارزښت د وسلو پلور تصویب کړ، چې د بیجینګ له لوري یې سخت اعتراضونه راوپارول.

چین د تایوان په خپله اداره کېدونکې ټاپو خپل "جلا شوی ولایت" ګڼي، په داسې حال کې چې تایپي له ۱۹۴۹ کال راهیسې پر خپلې خپلواکۍ ټینګار کوي.

 

وپلټۍ
امریکا په اروپا کې ناټو ته ورکړل شوې الوتکې او جنګي کښتۍ کموي
ټرمپ ادعا کوي چې له ایران سره به «لویه» هوکړه په اروپا کې لاسلیک شي
غزه کې د اسرائیلو په ډزو کې درې فلسطینیان ټپیان شوي، پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې کور ویجاړ کړ
په سوریه کې د بهرنیو چارو په وزارت سایبري برید شوی
اسرائیل په فلسطین کې خپل اشغال ته وسعت ورکوي
نړیوال قدرتونه د امریکا او ایران ترمنځ د زغم غوښتنه کوي
تورکیې د جنوبي قبرس د یوناني ادارې او فرانسې ترمنځ د ځواکونو د تړون په اړه سخت غبرګون وښود
ایران له وروستیو امریکايي بریدونو وروسته اوربند "بې مانا" اعلان کړ
د برېتانیا وزیر په شمالي آیرلنډ کې د کډوالۍ ضد تاوتریخوالی 'نژادپاله بدماشي' وبلله او ویې غندله
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
اسرائیل وايي چې له لبنان څخه توغول شوي توغندي یې ځواکونو ته نږدې لګیدلي دي
په سویلي چین کې یوې چاودنې اووه کسان ووژل او ۱۷ نور یې ټپیان کړل
د امریکا د ولسمشر مرستیال جې ډي وینس: نتانیاهو 'بې له شکه ځینې غلط کارونه کړي دي'
په ایران کې دننه د امریکا پراخو نویو بریدونو ګڼې موخې لړزولې دي
ایران وايي په اردن کې یې د امریکا په هوايي اډه برید کړی او ادعا کوي چې جنګي الوتکې یې ویجاړې کړې دي