کلتور
3 د لوستلو دقیقې
عراقي خطاط په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوی قرآن کریم بشپړ کړ
علي زمان هیله لري چې دا نسخه، چې بشپړولو یې شپږ کاله وخت ونیو، په تورکیه کې پاتې شي، چې د دغه هیواد د خطاطۍ تاریخي دود منعکس کوي.
عراقي خطاط په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوی قرآن کریم بشپړ کړ
عراقي خطاط په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوی قرآن کریم بشپړ کړ / AA

عراقي خطاط په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوی قرآن کریم بشپړ کړ

علي زمان هیله لري چې دا نسخه، چې بشپړولو یې شپږ کاله وخت ونیو، په تورکیه کې پاتې شي، چې د دغه هیواد د خطاطۍ تاریخي دود منعکس کوي.

یو پخواني عراقي زرګر شپږ کاله په استانبول کې د نړۍ تر ټولو لوی په لاس لیکل شوي قرآن کریم په جوړولو تېر کړي، چې یوه داسې نسخه یې جوړه کړې چې پاڼې یې څلور متره اوږدوالی او ۱.۵ متره پلنوالی لري.

علي زمان، چې په ۱۹۷۱ کال کې د عراق په سلیمانیه کې زېږېدلی، له ځوانۍ څخه یې له اسلامي خطاطۍ سره مینه درلوده. په ۲۰۱۳ کال کې یې د زرګرۍ کسب پرېښود او ځان یې په بشپړه توګه دې هنر ته وقف کړ. په ۲۰۱۷ کال کې، زمان له خپلې کورنۍ سره د استانبول فاتح ولسوالۍ ته لاړ ترڅو خپل کار ته دوام ورکړي.

دا لوی قرآن کریم، چې بشپړولو یې شپږ کاله وخت ونیو، په بشپړه توګه په لاس د دودیزو قلمونو په واسطه په ثلث خط کې – چې د اسلامي خطاطۍ یوه عربي نسخه ده – لیکل شوی دی.

هره پاڼه یې چې پرانیستل شي، درې متره پلنوالی لري. زمان له عصري وسایلو څخه ډډه کړې او هر توری یې په خپله په ډېر دقت سره جوړ کړی دی. هغه د استانبول د مهریماه سلطان جومات په یوه کوچنۍ کوټه کې یوازې کار کاوه او هره ورځ یې پر دې نسخې تېروله، یوازې د خوړو او لمانځه لپاره به یې وقفه اخیسته.

دا پروژه په بشپړه توګه په شخصي لګښت ترسره شوې ده. زمان سره له دې چې له جدي روغتیایي ستونزو سره مخ و، خپل کار ته یې دوام ورکړ، چې له امله یې په ۲۰۲۳ کال کې د یو څه وخت لپاره کار وځنډاوه.

هغه ګڼې نړیوال جایزې ګټلې دي، په شمول د سوریه، مالیزیا، عراق او تورکیه کې په ثلث او نسخ خطاطۍ کې لومړۍ جایزې. هغه د نامتو استادانو څخه په خطاطۍ کې اجازه (اجازت) لري او په ۲۰۱۷ کال کې یې د تورکیې په نړیواله "حلیه شریف" سیالۍ کې د تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان له خوا د "امتیاز" جایزه ترلاسه کړه.

زمان له انادولو اژانس سره د دې پروژې په اړه په خبرو کې وویل: "دا یوه خوښي ده چې داسې یو څه جوړ کړم چې لږ خلک یې کولی شي یا حتی هڅه یې کوي. هر توری په دې کار کې اچول شوی روح او هڅه منعکسوي."

د هغه زوی، ریکار زمان، وویل چې کورنۍ یې تورکیې ته ځکه راغلې چې دا هیواد د عراق په پرتله خطاطۍ او اسلامي هنر ته ډېر ارزښت ورکوي. هغه زیاته کړه چې د کوویډ-۱۹ وبا پر مهال د مناسبو موادو پیدا کول په ځانګړې توګه ستونزمن وو، خو کورنۍ یې استقامت وکړ.

بشپړ شوی قرآن کریم له پخوانۍ تر ټولو لویې پېژندل شوې نسخې څخه، چې ۲.۲۸ متره په ۱.۵۵ متره وه، لوی دی. کورنۍ یې پلان لري چې دا نسخه په ډېر احتیاط سره وساتي او هیله لري چې دا به په تورکیه کې پاتې شي، چې د دغه هیواد د خطاطۍ تاریخي دود منعکس کوي.

 

وپلټۍ
د تاریخ له پاڼو څخه : په لیورپول کې د عثماني سرتېرو هېر شوي قبرونه
اردوغان د ملګرو ملتونو سرمنشي ګوتریش ته د اتاترک نړیواله د سولې جایزه ورکړه
د سوریې مهم ادبي نندارتون د نوې مشرتابه تر سیوري لاندې بېرته پرانیستل شو
د تورکیې دولتي نشراتي اداره او ملي راډیو تلویزیون TRT  د ټلویزیوني خپرونو ۵۸مه کلیزه لمانځي
فرانسه د ۱۵ کلونو څخه د کم عمره ماشومانو لپاره پر ټولنیزو رسنیو بندیز لګوي
د تورکیې ملي راډیو تلویزیون د ځوانانو لپاره د ( ټي آر ټي ځوان ) په نامه یو جلا چینل پرانیست.
نامتو فلم جوړوونکی راب رینر او د هغه مېرمن په لاس انجلس کې په خپل کور کې مړه وموندل شول
نن په تورکیه او نړۍ کې د تورکي قهوې نړیواله ورځ ده.
یونسکو د تورکیې قهرمان‌ماراش  ښار د ادبیاتو په برخه کې د نوښتګرو ښارونو په نوملړ کې شامل کړ
ملګري ملتونه : په هرو ۱۰ دقیقو کې یوه ښځه د خپل ملګري یا د کورنۍ د غړي له خوا وژل کیږي.
په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې
د باسفورس  د فلمونو ۱۳م فستیوال په استانبول کې د فلسطین په رڼا کې پیل شو
'د تاج  کیسه' او د هند د مسلمانانو د تېر تاریخ د له منځه وړلو لپاره د هندو ښي اړخه سیاست
د غزې  نسل وژنه په ګلدوزۍ کې نقش کیږي: ګلدوزي د فلسطین د ډله ییز غم او استقامت سمبول هم دی
د بهر میشتو ترکانو او تورک تبارو ټولنو ریاست  لخوا نړیوال محصلینو ته د جایزو مراسم جوړ شول
غلو د فرانسې د نړۍ په کچه مشهور د لورو موزیم څخه ۸ پارچې تاریخي او قیمتي ګاڼې غلا کړې
ولې د ټولنیزو رسنیو پرېښودل ښايي د خوښۍ چابي وي
د منظرې په څېر ښکلی کاپادوکیا د تورکیې وروستۍ سیمه شوه چې د میشلین لارښودونو لېست ته ورزیاته شوه.
تورکیې د ملي راډیو تلویزیون نړۍوال تلویزیون  په نیویارک کې څلور غبرګې جایزې ترلاسه کړې
ټي آر ټي ورلډ ( د خپلو حقونو نه محروم امریکایان ) په نامه  د ډرامې سره د ۲۰۲۵ کال د ټیلي جایزه وګټله