لیدلوری
منځنی ختیځ
5 د لوستلو دقیقې
په تل ابیب کې په بسونو کې چاودنو د یهودي افراطیت څیره یو ځل بیا راڅرګنده کړه.
د منځني ختیځ په ځانګړې توګه د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اومې نیټې  راهیسې د فلسطین څخه  د خبرونو دوامداره بهیر،  په تفصیل سره تعقیبول ستونزمن شوي دي.
په تل ابیب کې په بسونو کې چاودنو د یهودي افراطیت څیره یو ځل بیا راڅرګنده کړه.
/ Reuters
17 مارچ 2025

خبره یو داسې نقطې ته راورسیده چې ډیری وختونه یو خبر له بل خبر څخه مهم بلل کیده او حتا ډیری وختونه ډیری تازه خبرونه د نورو تازه خبرونو د اغیزو لاندې خپل اهمیت د لاسه ورکوي او نشرولو ته فرصت نه برابریږي.

د ویلو ده چې داسې یوه کیسه د ۲۰۲۵ کال د فبروري په شلمه نیټه رامنځته شوه، هغه مهال رامنځته شوه کله چې په درې خالي مسافر وړونکو بسونو کې چاودنې وشوې. دغه پېښه د تل ابیب ښار ولړزاوه او د اسرائیلي چارواکو غوسه یې راوپاروله، چې د غچ اخیستلو غوښتنه یې وکړه.

لکه څنګه چې تمه کېده، اسرائیل ژر د فلسطین مقاومت تورن کړ. راپورونه په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شول چې ویل کیدل فلسطیني ډلو دغه چاودنې د لویدیځې غاړې په نیول شویو سیمو کې د اسرائیلي بریدونو په ځواب کې ترسره کړې دي.

اسرائیلي چارواکو ادعا وکړه چې د چاودېدونکو توکو سره یو یادښت موندل شوی چې پرې لیکل شوي وو: “شهیدان، نصرالله، سنوار”، چې د فلسطینیانو د تورنولو لپاره زمینه برابروي.

اسرائیلي رسنیو راپور ورکړ چې د قسام لیواګانو د طولکرم ډلې د چاودنو مسؤلیت منلی دی، خو دغې ډلې په کلکه دا تورونه رد کړل.

خو د جګړې غوښتونکي اسرائیلي ډلې و نه درېدې. د چاودنو څو ساعته وروسته، د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو په نیول شوې لویدیځه غاړه کې د پوځي عملیاتو امر وکړ.

د بلې ورځې په سهار، نتنیاهو د طولکرم په کډوالو کمپ کې د فلسطیني کور دننه د اسرائیلي پوځي قوماندانانو سره انځور اخیستی و، چې د دیوال پر سر د اسرائیلي بیرغ سره ناست و، چې دا د فلسطینیانو لپاره یو بل سپکاوی و.

په راتلونکو ورځو کې، د خبرونو بهیر نورو کیسو ته واوښت، په داسې حال کې چې اسرائیل د بې بنسټه تورونو په خپرولو بوخت و، او سیمه‌ییز هېوادونه د اوربند د بیا راوستلو هڅه کوله.

نو څوک وو چې په بسونو کې یې بمونه ځای پر ځای کړل او چاودنه یې وکړه؟ دلته هغه څه دي چې د چاودنو په اړه د عامه لاسرسي معلوماتو څخه معلوم شوي دي.

د اسرائیلي چارواکو لخوا د بس چاودنو په اړه د درې اونیو لپاره د خپرونو بندیز لګول شوی دی. دغه بندیز وروسته له هغې راغی کله چې د اسرائیل داخلي امنیتي ادارې (شین بیت) د دوو یهودي اسرائیلیانو د نیولو اعلان وکړ چې په دې پېښه کې د لاس لرلو شک پرې کېږي.

د اسرائیلي محکمې د یو شکمن کس د توقیف موده لس ورځې نوره وغځوله.

اسرائیلي حکومت د شکمن کس د وکیل سره د لیدو اجازه هم نه ده ورکړې. د نورو شکمنو کسانو او همکارانو د موندلو هڅې لا هم روانې دي. د یو شکمن وکیل تورونه رد کړل او خپل موکل یې داسې یو څوک بللی چې “د اسرائیل خاوره او خلک خوښوي.”

موږ نور معلومات نه لرو ځکه چې اسرائیل په مؤثره توګه د معلوماتو خپرول منع کړي دي.

خو که د اسرائیل “ضد ترهګرۍ” اوږد  تاریخ موږ ته څه ښودلي وي، نو دا ده چې که بریدګر واقعاً د نیول شوې لویدیځې غاړې څخه وای، نو د هغوی نومونه او مخونه به د اسرائیلي رسنیو په سرلیکونو کې وای، او کورونه به یې له منځه تللي وای.

د بس چاودنو سره د تړاو لرونکو دوو یهودي اسرائیلیانو نیول باید د یهودي افراطي ښي اړخو ډلو او د اسرائیلي دولت ترمنځ د پیچلي اړیکو یادونه وکړي.

د صهیونیزم تاوتریخجن تاریخ

هغه لارې چې د اسرائیل د دولت جوړېدو ته یې لاره هواره کړه، د هغو تاوتریخجنې ډلې لخوا ډکې وې چې د یهودیت او صهیونیزم په نوم یې عمل کاوه.

له ۱۹۲۰ څخه تر ۱۹۴۸ پورې، د صهیونیزم سازمانونه لکه هاګانا (دفاع)، ایرګون (د اسرائیل په خاوره کې د ملي پوځي سازمان)، او لیهي (د اسرائیل د ازادۍ لپاره جنګیالي) په فلسطین او نورو سیمو کې ویره خپره کړه.

که څه هم دغه ډلې سره توپیرونه درلودل، خو د فلسطین په نیول شویو ځمکو کې د صهیونیزم دولت جوړولو په هدف کې سره متحدې وې. په اصل کې، تمه کېده چې دغه ډلې د اسرائیل له جوړېدو وروسته منحل شي.

پر ځای یې، دغه ډلې قانوني شوې، او د هغوی ډېری مشران د اسرائیلي سیاست او پوځ برخه شول. د دوی مشران د صهیونیزم نظریه‌پالان لکه زیو جاپوتینسکي، ډیوید بن ګوریون، او مناخیم بیګین شامل وو، چې وروسته د اسرائیل لومړي وزیران شول.

د ۱۹۴۸ څخه مخکې د صهیونیزم تاوتریخوالي قربانیان په فلسطین کې مېشت عربان او د بریتانیا واکمنې طبقې وې.

هاګانا، ایرګون، او لیهي د بریتانوي ډیپلوماتانو د وژنې کمپاینونه ترسره کړل او حتی د کینګ ډیوډ هوټل یې بمبار کړ، چې د بریتانوي اداري مرکز په توګه کارېده، چې په پایله کې یې ۹۱ کسان ووژل شول او ۴۶ نور ټپیان شول.

دوی د فلسطینیانو پر وړاندې د نسل وژنې عملیات هم ترسره کړل، لکه د دیر یاسین قتل عام چې د ۱۹۴۸ کال د اپریل په ۹مه ترسره شو، چې په کې ۱۰۷ فلسطینیان ووژل شول.

د صهیونیزم ترهګري یوازې د فلسطین په ځمکو پورې محدوده نه وه، بلکې نړیواله بڼه یې هم درلوده.

په اکتوبر ۱۹۴۶ کې، په ایټالیا کې د ایرګون یوې ډلې د روم په بریتانوي سفارت برید وکړ. دې ته ورته عملیات د ۱۹۴۶ او ۱۹۴۷ کلونو ترمنځ په جرمني کې د بریتانوي پوځي ترانسپورټونو پر وړاندې ترسره شول.

په ۱۹۹۴ کې، د کاچ ګوند د اسرائیلي حکومت لخوا د ترهګر سازمان په توګه اعلان شو، وروسته له هغې چې د کاچ یو پلوی، باروخ ګولډسټین، د الخلیل په ابراهیمي جومات کې د جمعې د لمانځه پر مهال پر فلسطیني مسلمانانو ډزې وکړې او ۲۹ کسان یې ووژل.

وپلټۍ
مسعود پزشکیان: ایران به 'زیاتو غوښتنو ته تسلیم نه شي'
سرګي لاوروف: که ګرینلینډ پوځي سيمه شي، روسیه به 'پوځي اقدامات' وکړي
پوهان: د فلسطینیانو پر ضد د اسرائیلو د اعدام سزا قانون «جدي نړیوالې اغېزې» لري
امریکا به د ترهګرو پر وړاندې د مبارزې لپاره د نایجیریا ځواکونو د روزنې په موخه ۲۰۰ سرتېري واستوي
د تورکیې ولسمشر په کابینه کې د بدلونونو په ترڅ کې د عدلیې او کورنیو چارو نوي وزیران وټاکل
پر اوکراین د روسیې برید کې د دریو ماشومانو په ګډون څلور تنو ژوند د لاسه ورکړ
په کاناډا کې د غبرګو وسله والو بریدنو له امله په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
اندونیزیا وايي د غزې سوله ساتي ځواکونه ښايي ټولټال ۲۰ زره سرتېرو ته ورسېږي.
پولنډ په مسکو کې پر روسي جنرال په برید کې هر ډول لاس لرل په کلکه توګه رد کړل
ایران خبرداری ورکړ چې امریکا ته د نتنیاهو سفر به په ډیپلوماسۍ 'ویجاړونکی' اغیز ولري
سعودي عربستان په الفاشر کې د چټک غبرګون ځواکونو د ظلمونو غندنه وکړه
په امریکا کې محکمې د ۶۰ زره څخه د زیاتو کډوالو د لنډمهاله خوندیتوب حق د لغوه کولو لاره هواره کړه
سرګي لاوروف: د اوکراین په اړه خبرو اترو کې لا هم اوږده لاره پاتې ده
په لیبیا کې د امبولانس چورلکې د سقوط له امله پنځه کسان وژل شوي دي