نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
راپور: د ایران د جګړې د راتلونکي پر سر په تیلیفوني خبرو کې د ټرمپ او نتنیاهو ناندرۍ
د امریکا د رسنیو راپورونه وايي چې ډونالډ ټرمپ او بنیامین نتنیاهو د ایران په اړه د راتلونکي ګام پر سر اختلاف لري.
راپور: د ایران د جګړې د راتلونکي پر سر په تیلیفوني خبرو کې د ټرمپ او نتنیاهو ناندرۍ
راپور: د ایران د جګړې د راتلونکي پر سر په تیلیفوني خبرو کې د ټرمپ او نتنیاهو ناندرۍ


د رسنیو د راپورونو له مخې، د اسرائیلو لومړی وزیر د جګړې پر سختولو ټینګار کوي، خو د امریکا ولسمشر ټینګار کوي چې لا هم د یوې هوکړې (معاملې) چانس شته.

د امریکا د رسنیو راپورونه وايي چې ډونالډ ټرمپ او بنیامین نتنیاهو د ایران په اړه د راتلونکي ګام پر سر اختلاف لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د سې شنبې په ورځ یوه تیلیفوني اړیکه کې خبرې وکړې چې په کې د ایران د روانې جګړې د سمبالولو په اړه د دواړو خواوو ترمنځ لوی اختلافات څرګند شول.

دا اړیکه وروسته له هغه ټینګه شوه چې ټرمپ د یکشنبې په ورځ نتنیاهو ته خبر ورکړی و چې دی د اونۍ په پیل کې پر ایران د نویو بریدونو پیلولو ته چمتووالی نیسي. د سي این این (CNN) د پخوانیو راپورونو له مخې، تمه کېده دا عملیات د 'سلج هیمر' په نوم یاد شي.

خو ټرمپ وروسته اعلان وکړ چې د خلیج د مهمو متحدینو، په شمول د قطر، سعودي عربستان او متحده عربي اماراتو، په غوښتنه یې د سه شنبې پلان شوي بریدونه لغوه کړي دي.

له هغې وروسته، باخبره سرچینو ویلي چې دغو هېوادونو د سپینې ماڼۍ له چارواکو او پاکستان سره یوځای د ډیپلوماټیکو خبرو اترو لپاره د نوي چوکاټ پر جوړولو سخت کار کړی دی.

د سه شنبې د ورځې په دغه یو ساعته تیلیفوني اړیکه کې، نتنیاهو ټرمپ ته وویل چې د بریدونو ځنډول یوه اشتباه ده او له هغه یې وغوښتل چې د پخواني پلان سره سم نظامي اقدام وکړي.

یوه اسرائیلي چارواکي CNN ته ویلي: "اختلاف څرګند و؛ ټرمپ غواړي وګوري چې ایا یوې معاملې ته رسېدل امکان لري که نه، خو نتنیاهو د بل څه تمه درلوده."

اکسیوس (Axios) لومړنۍ رسنۍ وه چې د دې تندې تیلیفوني اړیکې راپور یې ورکړ.

د واشنګټن او تل ابیب ترمنځ توپیرونه

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل: "موږ د ایران په اړه وروستي پړاو کې یو. وګورو چې څه کېږي. یا به یوه معامله وشي او یا به موږ ځینې داسې کارونه وکړو چې یو څه به سخت (ناخوښه) وي. خو هیله من یم چې داسې ونه شي."

نتنیاهو، چې تل یې د تهران په وړاندې د ډېر توند پوځي چلند پلوي کړې، له دې ځنډ څخه سخت ناراضه شوی. هغه باور لري چې دا ځنډ یوازې د ایران موقف پیاوړی کوي.

یوې بلې اسراییلي سرچینې CNN ته ویلي چې د نتنیاهو په نږدې کړیو کې مایوسي زیاته شوې ده. لوړپوړي اسراییلي چارواکي پر نویو بریدونو سخت ټینګار کوي او د ایران د هغو هڅو له امله په غوسه دي چې دوی یې "ډیپلوماټیک ځنډ" بولي.

دا لومړی ځل نه دی چې د واشنګټن او تل ابیب ترمنځ اختلاف څرګندیږي. امریکايي چارواکو مخکې هم منلې وه چې دواړه متحدین تل د ایران په اړه یو ډول اهداف نه لري.

کله چې د چهارشنبې په ورځ له ټرمپ څخه د نتنیاهو سره د خبرو په اړه وپوښتل شول، هغه پر وضعیت د خپل کنټرول ادعا وکړه او ویې ویل: "هغه به هماغه څه وکړي چې زه یې ترې غواړم."

ټرمپ تر اوسه ډیپلوماټیکې لارې ته لومړیتوب ورکوي او وايي چې له ایران سره پرمختګونه "پر پوله ولاړ دي" او د مذاکراتو لپاره څو نورې ورځې فرصت ورکولای شي د انسانانو ژوند وژغوري.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند هم د چهارشنبې په ورځ تایید کړه چې تهران او واشنګټن د پاکستان له لارې د پیغامونو تبادلې ته دوام ورکوي.

خو بیا هم د دواړو لورو ترمنځ لویې تشې شتون لري. یوې سیمه ییزې سرچینې ویلي چې ایران له خپلو بنسټیزو غوښتنو نه دی تېر شوی او د اټومي پروګرام او کنګل شویو شتمنیو په اړه مسایل لا هم ندي حل شوي.

ټرمپ لا هم نظامي انتخابونه پر میز ساتلي او خبرداری یې ورکړی: "که موږ سم ځوابونه ترلاسه نه کړو، دا هر څه به ډېر ژر پیل شي. موږ ټول چمتو یو."

 

وپلټۍ
ایران خبرداری ورکړ چې د امریکا او اسرائیلو نوی برید کولی شي جګړه له سیمې بهر پراخه کړي
روسیه او چین د اقتصاد، انرژۍ، ټرانسپورټ او نړیوالې همکارۍ په برخو کې ۲۰ سندونه لاسلیک کړل
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
شې پوتین ته: چین او روسیه باید د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا په ترڅ کې عادلانه نړیوال نظم رامنځته کړي
ولسمشر اردوغان فون ډیر لاین ته: سیمه ییز کړکېچ د تورکیې او اروپایي ټولنې د اړیکو اهمیت ښکاره کړی
امریکا او اسرائیل پلان درلود چې له بریدونو وروسته د ایران پخوانی ولسمشر احمدي نژاد واک ته ورسوي
د څو مهمو خبرونو لنډیز
اندونیزیا پر غزې  مرستندویه کاروان د وګړو د نیولو له امله پر اسرائیلو د قانوني اقدام په اړه غور کوي
چین په متحده عربي اماراتو کې د اټومي بټۍ د په نښه کېدو په اړه 'ژوره اندېښنه' وښوده
د لا ډېر کړکېچ د مخنیوي لپاره امریکا او ایران څو وړاندیزونه تبادله کړي دي
ایران د جګړې د پای ته رسولو لپاره امریکا متحده ایالاتو ته د خپل ۱۴ ماده‌یز وړاندیز جزییات روښانه کړ
د مې ۱۹مې په مناسبت د ولسمشر اردوغان د مبارکۍ پیغام
د جرمونو نړۍواله محکمه د اسرائیل د ملي امنیت وزیر بن ګویر د نیولو د حکم د صادرولو په اړه غور کوي
پوتین: د روسیې او چین دوستي 'د هیڅ چا پر ضد نه ده'
ټرمپ : د خلیج هیوادونو د مشرانو په غوښتنه مې پر ایران پلان شوی پوځي برید وځنډو