سیاست
3 د لوستلو دقیقې
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي
د مونیخ امنیتي کنفرانس رئیس د چهارشنبې په ورځ وویل چې په جولای میاشت کې د تورکیې په پلازمېنه انقره کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې پر مهال باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي.
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي / AP

ولفګنګ ایشینګر وايي چې په انقره کې د ناټو راتلونکې سرمشریزه باید د تورکیې ستراتیژیک رول منعکس کړي. هغه تورکیه د دغه اتحاد د ختیځې څنډې او منځني ختیځ ترمنځ د یوه "پله" په توګه یاد کړه.

د مونیخ امنیتي کنفرانس رئیس د چهارشنبې په ورځ وویل چې په جولای میاشت کې د تورکیې په پلازمېنه انقره کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې پر مهال باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي.

د رومانیا په پلازمېنه بخارست کې د "تور سمندرګي او بالکان امنیت" په لسمه سرمشریزه کې د خبرو پر مهال، ولفګنګ ایشینګر د دغې سرمشریزې د کوربه په توګه پر تورکیې او ایران ته د هغې پر نږدېوالي ټینګار وکړ. ده ایران د دغه اتحاد د امنیت پر وړاندې له دوو "لویو ننګونو" څخه یوه وبلله.

ایشینګر وویل چې د ناټو غړي هېوادونه باید پوه شي چې له انقرې څخه د "یووالي، هوډ او پیوستون" د یو قوي پیغام لیږل خورا اړین دي. هغه زیاته کړه: "مرکزي پوښتنه دا ده: ایا سم پیغام به مسکو ته ورسیږي او هلته به په سمه توګه درک شي؟ دا اتحاد په اروپا کې دننه او بهر د امنیت په اړه دی، او دا امنیت تر ډیره حده پر معتبرې دفاع  پورې اړه لري."

ایشینګر وړاندې وویل چې دا د ناټو د غړو هېوادونو په ډله ییزه ګټه ده چې ډاډ ترلاسه کړي ترکیه به له دې سرمشریزې خوښه وي او د ناټو د یو "ویاړلي غړي" په توګه به ترې پایله اخلي. هغه وویل: "راځئ ډاډ ترلاسه کړو چې موږ د تورکیې ګټې په مناسب ډول په پام کې نیسو ترڅو دا سرمشریزه زموږ د ټولو، په ځانګړې توګه د کوربه هېواد تورکیې لپاره بریالۍ وي."

نوموړي په اتحاد کې اوسنۍ دوره د "بنیادي بدلونونو" دوره وبلله او یادونه یې وکړه چې د غړو هېوادونو دفاعي بودیجه د ناخالص کورني تولید (GDP) له ۲ سلنې څخه ۵ سلنې ته لوړه شوې او ټیکنالوژیکي پرمختګونو پر پوځي توازن ژور اغیز کړی دی.

په انقره کې د ناټو سرمشریزه به د جولای په ۷مه او ۸مه ترسره شي. دا به په ترکیه کې د ناټو دویمه سرمشریزه وي؛ له دې وړاندې په ۲۰۰۴ کال کې په استانبول کې هم ورته غونډه شوې وه.

"لوړ سمبولیک ارزښت"
په ورته وخت کې، د "نیو سټراټیژي سنټر" افتخاري مشر "سورین دوکارو" په همدې غونډه کې وویل چې په تورکیه کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې جوړېدل "لوړ سمبولیک" ارزښت لري. هغه وویل چې تورکیه نه یوازې د ناټو په ختیځه څنډه کې موقعیت لري، بلکې پر سویل او منځني ختیځ هم اغیز لري: "له دې نظره، دا ټولې ګټې سره راټولوي."

دوکارو وویل چې موږ د "ډیجیټلي جګړې په ډګر" کې ژوند کوو او زیاته یې کړه: "هغه څوک چې د نوو ټیکنالوژیو په دې غیر متناسبه برخه کې ډیر مهارت ترلاسه کړي، کولی شي بدلون رامنځته کړي." هغه په دې برخه کې اوکراین د یوې بېلګې په توګه یاد کړ.

هغه د امریکا او اروپايي هېوادونو ترمنځ د "مسؤلیتونو د وېش" موضوع ته هم اشاره وکړه او ویې ویل چې اروپايي هېوادونه باید په چارو کې، لکه په هوا کې الوتکو ته د تېلو رسول او د وضعیت په اړه معلوماتي پوهاوی، په بشپړ ډول پر امریکا تکیه ونکړي او باید خپله خپلواکي زیاته کړي.

 

وپلټۍ
ناټو په تورکیه کې د ایټالیوي توغندیز دفاعي سیسټم د ځای پر ځای کولو سره د تورکیې هوایي ډال پیاوړی کوي
امریکا افشا کړه چې د ایران پر ضد پوځي بریدونو کې د ماسک 'ګروک' (Grok) مصنوعي ځیرکتیا کارول شوی
امریکا او ایران ترمنځ سولې تړون سره سره د اسرائیل پوځ په لبنان کې اوږدمهاله اشغال ته چمتووالی نیسي
چین د اروپايي ټولنې هغه ادعا رد کړه چې ګواکې چینايي پوځ روسي پوځیانو ته روزنه ورکوي
د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر د امریکا او ایران ترمنځ د هوکړې هرکلی وکړ
ټرمپ: د هرمز تنګی به د جمعې له ورځې څخه 'په بشپړه توګه پرانیستل شي'
اسرائیلي غیرقانوني میشتو په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې ام صفا ته د اوبو  یوازینۍ نللیکه ویجاړه کړه
د اسرائیلو د ملي امنیت وزیر بن ګویر د ویزې د ستونزو له امله امریکا ته خپل کورنی سفر لغوه کړ.
عراقچي: د لبنان د جګړې پای ته رسېدل د ایران د جګړې د پای ته رسېدو لپاره یو مهم شرط دی
اوکراین د روسیې له بریدونو وروسته د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بیړنۍ غونډې غوښتنه وکړه
د تورکیې په پلازمینه انقره کې یو نوی هوايي ډګر پرانیستل شو.
د جنوبي کوریا KF-21 جنګي الوتکې د الوتنې د خوندیتوب سند ترلاسه کړ
د امریکا د هوايي ځواکونو اړوند یوې (بي ۵۲ ) بم غورځوونکې الوتکې سقوط وکړ.
امریکا ویلي دي د ایران د سولې د هوکړې له مخې د هرمز تنګی باید بې محصوله پرانیستل شي
تورکیه د امریکا او ایران د هوکړې هرکلی کوي؛ فیدان د تخریبي هڅو پر وړاندې د بیدارۍ غوښتنه وکړه