سیاست
3 د لوستلو دقیقې
واشنګټن او تهران د سختو پوځي شرایطو سره سره د پنجشنبې په ورځ د خبرو لپاره چمتووالی نیسي
د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي هم د یوې ډیپلوماتیکې حل لارې لپاره هیله څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د احتمالي معاملې جزئیات تر کار لاندې دي. هغه CBS نیوز ته وویل، "یو ښه چانس شته چې یو ډیپلوماتیک حل ولرو."
واشنګټن او تهران د سختو پوځي شرایطو سره سره د پنجشنبې په ورځ د خبرو لپاره چمتووالی نیسي
واشنګټن او تهران د سختو پوځي شرایطو سره سره د پنجشنبې په ورځ د خبرو لپاره چمتووالی نیسي / Reuters

ټاکل شوې چې د ایران او امریکا متحده ایالاتو مرکچیان د پنجشنبې په ورځ په جینیوا کې سره وګوري، چې د تهران د اټومي پروګرام په اړه د کړکیچ د کمولو لپاره یو مهم ډیپلوماتیک فشار دی. دا خبرې په داسې حال کې کیږي چې په منځني ختیځ کې د امریکا د پام وړ پوځي ځواکونو ځای پرځای کول او د دواړو خواوو له خوا سخت دریځه څرګندونې روانې دي.

د عمان د بهرنیو چارو وزیر، بدر البوسعیدي، چې هیواد یې د منځګړیتوب رول لوبوي، د خبرو بیا پیل تایید کړ او ویې ویل چې دا "د معاملې نهایی کولو په لور د اضافي مایل تګ لپاره یو مثبت فشار" دی. د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي هم د یوې ډیپلوماتیکې حل لارې لپاره هیله څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د احتمالي معاملې جزئیات تر کار لاندې دي. هغه CBS نیوز ته وویل، "یو ښه چانس شته چې یو ډیپلوماتیک حل ولرو."

دغه خبرې اترې د ایران او امریکا ترمنځ د اړیکو د ترینګلتیا په یو حساس وخت کې ترسره کیږي. متحده ایالاتو په وروستیو اونیو کې سیمې ته دوه الوتکې وړونکې کښتۍ او نور جنګي جټ او کښتۍ استولي دي، چې دا په سیمه کې د لسیزو په اوږدو کې ترټولو لوی پوځي جوړښت دی. د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې خبرداری ورکړی چې که ډیپلوماسي ناکامه شي، پوځي انتخابونه پر میز دي.

په ځواب کې، عراقچي خبرداری ورکړی چې که امریکا پر ایران برید وکړي، "بیا موږ د ځان د دفاع بشپړ حق لرو،" او په سیمه کې یې د امریکا ګټو ته د احتمالي اهدافو په توګه اشاره وکړه. د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هم په خواله رسنیو کې ویلي چې پخوانیو خبرو "هڅوونکي نښې" ورکړي دي.

د خبرو اترو اصلي موضوع د ایران د یورانیمو بډاینې پروګرام دی. لویدیځ حکومتونه ویره لري چې د ایران اټومي پروګرام د بم جوړولو هدف لري، هغه ادعا چې تهران یې تل ردوي او ټینګار کوي چې د ملکي موخو لپاره د یورانیمو بډاینې حق لري. عراقچي د یورانیمو بډاینې په اړه وویل چې ایران "د ځان لپاره د پریکړې کولو بشپړ حق لري."

تیر کال د ډیپلوماسۍ یو پخوانی پړاو د ایران پر ضد د اسراییلو د بمباریو له امله ودرول شو، چې د جون په میاشت کې یې د ۱۲ ورځنۍ جګړې لامل شو. د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د یکشنبې په ماښام یو لړ امنیتي مشورې وکړې ترڅو د ایران او د یوې پراخې سیمه ییزې شخړې د احتمال په اړه بحث وکړي.

د دې خبرو اترو بریالیتوب په ډیرو فکتورونو پورې تړلی دی، پشمول د دواړو خواوو لیوالتیا چې جوړجاړی وکړي او په سیمه کې د پوځي کړکیچ کمول. نړۍ به له نږدې څاري چې آیا د جینیوا خبرې کولی شي د یوې سوله ایزې حل لارې لپاره لاره هواره کړي او که نه.

وپلټۍ
یمني ځواکونو باب المندب ته نږدې ستراتیژیکې سیمې ونیولې
تورکیې د خپل ملي دفاعي سیستم د پياوړتیا په موخه یو ډير مهم تړون لاسلیک کړ.
اسپانیا لومړي وزیر  سانچیز د کور جوړولو تر طرحو وروسته له وخته مخکې ټاکنې اعلان کړې
زیلینسکي: جرمني اوکراین ته د ۱.۴۶ میلیارد ډالر د مرستې بسته برابره کړې ده
د مصر ولسمشر سیسي د سوډان له ولسمشر برهان سره  په سوډان کې د جګړې د پای ته رسولو په هڅو خبرې وکړې
سوریې اشغال شوې جولان غونډۍ ته نږدې د اسرائیلو کیندنې «ښکاره سرغړونه» وبلله او په کلکو ټکو يي وغندلې
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې له ۸۰۰ ډېر فلسطیني ښوونکي وژل شوي دي
څو لنډ مهم خبرونه
روسیه: د زیلینسکي په غبرګون کې به په اوکراین کې پر پوځي اهدافو بریدونه زیات کړو
ټرمپ: په امریکا کې د دوبي او ژمي د ساعتونو د بدلون لړۍ باید پای ته ورسېږي.
د آلمان لومړي وزیر مېرز له اوکراین سره د پیوستون په موخه دغه هېواد ته سفر وکړ
قالیباف: "څو چې د ایران ۷ وړاندې شوي شرطونه منل شوي نوي، د هرمز تنګی به خلاصه نشي.
اردوغان: تورکیه د دفاعي صنایعو په برخه کې "یو بشپړ انقلاب رامنځته کوي"
امریکايي چارواکو د ولسمشر په ځانګړي استوګنځای کمپ ډیوید کې د ایران د مسئلې په اړه غونډه وکړه
ټرمپ د تورکیې پر وړاندې د کاتسا (CAATSA) بندیزونو لرې کولو ته مثبت غبرګون وښود