نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
مېرز د ټرمپ پر وړاندې لهجه نرمه کړه  او  خبرداری یې ورکړ چې د ایران جګړه اروپا ته زیان رسوي
د جرمني لومړی وزیر وايي چې له ډونلډ ټرمپ سره یې اړیکې د توندو عامه نیوکو سره سره لا هم پیاوړې دي، خو ټینګار یې وکړ چې د ایران اوږدمهاله جګړه د اروپا اقتصاد او د انرژۍ امنیت ته زیان رسوي.
مېرز د ټرمپ پر وړاندې لهجه نرمه کړه  او  خبرداری یې ورکړ چې د ایران جګړه اروپا ته زیان رسوي
مېرز د ټرمپ پر وړاندې لهجه نرمه کړه  او  خبرداری یې ورکړ چې د ایران جګړه اروپا ته زیان رسوي / Reuters

د جرمني لومړي وزیر، فرېډریک مېرز، د چهارشنبې په ورځ هڅه وکړه چې د ایران د جګړې پر سر د امریکا له ولسمشر ډونلډ ټرمپ سره رامنځته شوی تشنج کم کړي. هغه ټینګار وکړ چې د هغوی شخصي اړیکې، حتی پر ټولنیزو رسنیو له لفظي بریدونو وروسته هم، لا هم «ښې» دي.

مېرز په برلین کې د خبرو پر مهال وویل چې د دغه کړکېچ په اړه د ده اندېښنې نوې نه دي، بلکې دا د جرمني او اروپا لپاره د جګړې د اقتصادي زیانونو په اړه د پخوانیو اندېښنو څرګندونه ده. مېرز خبریالانو ته وویل: «زما په نظر، زما او د امریکا د ولسمشر ترمنځ شخصي اړیکې پر خپل ځای او ښې پاتې دي.»

هغه زیاته کړه چې اروپا د ایران په وړاندې د امریکا او اسراییلو د اوږدمهاله جګړې له امله درنه بیه پرې کوي، چې په ځانګړي ډول د هرمز تنګي د تړل کېدو له امله (چې د نړۍ د انرژۍ د لېږد یوه مهمه لاره ده) ستونزې راپیدا شوې دي. هغه وویل: «موږ په جرمني او اروپا کې د هرمز تنګي د تړل کېدو له ناوړه پایلو څخه ډېر کړېږو.»

مېرز دا هم وویل چې دا جګړه په مستقیم ډول د اروپا د انرژۍ پر عرضه اغېزه کوي او اقتصادي وده زیانمنوي؛ نو ځکه د دغه وضعیت ژر تر ژره حل کېدل خورا اړین دي.

د ۲۰۲۷ کال په بودیجه کې دفاعي لګښتونه خوندي دي د بهرنۍ پالیسۍ د اندېښنو ترڅنګ، مېرز وویل چې د جرمني کابینې د ۲۰۲۷ کال د بودیجې

پر اصلي چوکاټ هوکړه کړې ده، چې پکې د لګښتونو د سپما پراخ اقدامات شامل دي؛ خو دا سپما به د دفاع په برخه کې نه وي.

هغه ټینګار وکړ چې په ناټو کې د برلین د ژمنو پوره کول او له اوکراین څخه د ملاتړ دوام به لا هم په لومړیتوب کې وي. ده وویل: «ځینې مهمې برخې شته چې موږ باید پکې د پام وړ لګښتونو ته دوام ورکړو، حتی تر هغه څه ډېر چې په پیل کې پلان شوي وو. دا په ځانګړي ډول زموږ د دفاعي وړتیاوو په برخه کې پلي کېږي.»

مېرز استدلال وکړ چې د ایران د جګړې په شمول وروستیو نړیوالو بې ثباتیو وښودله چې ولې په دفاعي برخه کې پانګونه اړینه ده. ده وویل: «موږ غواړو د خپل ځان دفاع ته داسې چمتو اوسو، چې بیا جګړې ته اړتیا پاتې نشي.» دا څرګندونې ښيي چې برلین هڅه کوي په کور دننه د اقتصادي فشارونو او په بهر کې د مخ پر زیاتیدونکو امنیتي غوښتنو ترمنځ توازن رامنځته کړي؛ ځکه اروپا اوسمهال له منځني ختیځ څخه نیولې تر اوکراین پورې له څو اړخیزو بحرانونو سره لاس او ګرېوان ده.

وپلټۍ
د چین او امریکا مشرانو د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پر زیاتولو او لا پیاوړې کولو موافقه وکړه.
ایران او متحده عربي امارات په نوي ډیلي کې د بریکس د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې سره  مشاجره وکړه
تورکیې او قزاقستان د نویو تړونونو په لاسلیکولو سره خپله دفاعي او انرژيکي ملګرتیا پیاوړې کړه
اسرائیلو د اېف-۳۵ جنګي الوتکو د وړتیاوو د لوړولو لپاره د ۳۵ میلیون ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړ
ملګري ملتونه : په افغانستان کې د وچکالۍ بحران لا پسې ژور شوی دی
هندي چارواکي : په عمان کې د هند بیرغ لرونکې کښتۍ د برید له امله ډوبه شوې، عمله یې وژغورل شوه
روسیه د افغانستان له واکمنو طالبانو سره یو بشپړ او هر اړخیز شراکت رامنځته کوي.
لسګونه غیرقانوني اسرائیلي میشتي د پولیسو تر ساتنې لاندې الاقصی جومات ته ننوتل
د هند په شمالي سیمو کې د سختو طوفانونو له امله نږدې ۹۰ کسان وژل شوي دي
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
د اوکراین پلازمینه کیف د روسیې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو له لوی برید سره مخ شوې.
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
اماراتو د ایران د جګړې پر مهال دغه هیواد ته د اسرائیل د قاتل لومړي وزیر نتنیاهو پټ سفر رد کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې له وسله والو سره په نښته ۵ سرتېري او ۷ وسله وال وژل شوي
مهم خبرونه