د فرانسې د اېکس مارسیل پوهنتون چې د ټولو هغه امریکايي ساینس پوهانو چې د ټرمپ د بودیجې د کمولو له امله اغیزمن شوي دي خپلې دروازې پرانیستي دي د پنجشنبې په ورځ وویل چې د دوی د "د علم او ساینس لپاره د خوندي سیمې" پروګرام په چوکاټ کې له امریکا څخه ډیر زیات وړاندیزونه ترلاسه کړي دي.

پوهنتون په یوه بیان کې ویلي دي له ۲۹۸ غوښتنلیکونو څخه، ۲۴۲ غوښتنلیکونه وړ ګڼل شوي او د شاوخوا ۲۰ موجودو پوستونو لپاره یې ارزونه روانه ده.

پوهنتون زیاته کړه چې د غوښتونکو له ډلې ۱۳۵ کسان د امریکا اتباع دي او ۴۵ یې دوه ګوني تابعیت لري.

د پوهنتون رئیس اریک برټون وویل چې هغه غواړي د "پناه غوښتونکي ساینسپوه" لپاره نوی حیثیت رامنځته شي او په فرانسه او اروپا کې د نورو امریکایي څېړونکو هرکلی وشي.

د بله پلوه د فرانسې د پارلمان غړی او پخوانی ولسمشر فرانسوا اولاندا د فرانسې په پوهنتونونو کې د امریکايي استادانو د جذب په خاطر یوه مسوده پارلمان ته وړاندې کړه.

د اېکس مارسیل پوهنتون مخکې له دې د یو بل پروګرام له لارې ۲۵ ساینسپوهان چې د خطر سره مخامخ وو، له اوکراین، یمن، افغانستان او اشغال شوې فلسطین څخه راوستي دي.

پوهنتون یو ځانګړی بودیجه ځانګړې کړې چې له مخې یې هر څېړونکی چې ومنل شي، د درې کلونو لپاره د خپلو څېړنو د دوام لپاره د ۶۰۰,۰۰۰ څخه تر ۸۰۰,۰۰۰ یورو ترمنځ مرسته ترلاسه کوي.

پوهنتون وویل چې د امریکا د بیلابیلو ادارو څخه يي وړاندیزونه ترلاسه کړي دي  چې په کې جانز هاپکنز، ناسا، ییل، سټینفورډ، کولمبیا، او د پنسلوانیا پوهنتون هم  شامل دي.

د بودیجې کمښت

د انتخاب یوه کمېټه به راتلونکې چهارشنبه غونډه وکړي، ورپسې به د لیرې واټن مرکې ترسره شي، مخکې له دې چې لومړني ساینسپوهان د جون میاشت په دندو پیل وکړي.

د رسنیو د راپورونو له مخې، ځینې امریکایي څېړونکي او ساینسپوهان اروپا ته د تګ په اړه غور کوي، ځکه چې د امریکا د څېړنیز چاپېریال کې د ټرمپ د ادارې د پالیسۍ بدلونونو له امله لویې ګډوډۍ رامنځته شوې دي.

د ټرمپ اداره د فدرالي څېړنیزو بودیجو په کمولو سره، د ملي روغتیا انسټیټیوټ (NIH)، ناسا، او د ملي سمندري او فضایي ادارې په څېر مهمو ادارو څخه میلیاردونه ډالر کم کړي دي.

د بېلګې په توګه، NIH هغه ګڼ شمېر مرستې لغوه کړې چې د ادارې د بدلېدونکو لومړیتوبونو سره سمون نه خوري، په داسې حال کې چې د USAID بودیجې کمښت د مهمو څېړنیزو پروژو ملاتړ بې برخې کړی دی.

د "نیچر" یوې سروې ښودلې چې ډېر امریکایي ساینسپوهان د تګ په اړه فکر کوي، په ځانګړې توګه د ماسټرۍ وروسته څېړونکي (۷۹ سلنه) او د پی‌اېچ‌ډي زده‌کوونکي (۷۵ سلنه) د بودیجې د نه‌پېژندنې له امله اغېزمن شوي دي.