نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
کالیفورنیا لومړنی ایالت شو چې د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د  ګمرکي تعرفو پر وړاندې یې اقامه د  دعوه وکړه
د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم د چهارشنبې په ورځ په یوه ویډیو بیان کې وویل: "نن مې د کالیفورنیا ایالت په استازیتوب د ټرمپ ادارې پر وړاندې اقامه د دعوه اعلان کړه."
کالیفورنیا  لومړنی ایالت شو چې د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د  ګمرکي تعرفو پر وړاندې یې اقامه د  دعوه وکړه
The law that Trump cites as authority for his new tariffs, the IEEPA, does not allow the president to "tax all goods entering the United States on a whim," the state said in its lawsuit. / Reuters
17 اپریل 2025

د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم د چهارشنبې په ورځ په یوه ویډیو بیان کې وویل: "نن مې د کالیفورنیا ایالت په استازیتوب د ټرمپ ادارې پر وړاندې اقامه د دعوه اعلان کړه." دا دعوه په فدرالي محکمه کې ثبت شوې ده چې د نړیوالو اقتصادي بیړنیو واکونو قانون  د کارونې له لارې د کانګرس له اجازې پرته تعرفو لګولو باندې تمرکز کوي.

نیوسم زیاته کړه: "کالیفورنیا زموږ د هیواد تر ټولو لوی تولیدي ایالت دی او د نړۍ له لویو سوداګریزو شریکانو څخه دی. د ټرمپ ادارې لخوا د یو اړخیز واک له لارې د تعرفو د لګولو په اړه، هیڅ ایالت به د کالیفورنیا په پرتله زیات اغېزمن نشي، ځکه چې دا د عصري امریکایي تاریخ تر ټولو لوی مالیاتي زیاتوالی دی."

هغه وویل: "دا د دې هېواد په تاریخ کې تر ټولو لویه خپله ځان ته زیان رسوونکې کړنه ده. دا د عصري امریکایي تاریخ له هغو کړنو څخه ده چې تر ټولو زیات زیان یې اړولی دی."

د ۴۰ میلیونه خلکو او د یوې لویې نړیوالې سوداګرۍ لرونکي اقتصاد سره چې د امریکا د ناخالص کورني تولید ۱۴ سلنه جوړوي، کالیفورنیا د اقتصادي زیانونو له امله چې د دې وروستیو بدلونونو له امله اټکل کېږي، تر ټولو زیات اغېزمن کېدونکی ښکاري.

د نیوسم دفتر وایي که  کالیفورنیا یو خپلواک هېواد وای، د نړۍ پنځم لوی اقتصاد به وای. د ټرمپ د تعرفو د سیاستونو له امله که نړیواله سوداګري کمه شي، په میلیاردونو ډالر عاید له لاسه ورکولی شي.

د کالیفورنیا په دعوه کې ویل شوي: "د امریکا اساسي قانون د تعرفو لګولو واک کانګرس ته سپارلی دی، او هغه قانون چې ټرمپ یې د خپلو نویو تعرفو لپاره د واک په توګه یادوي، ولسمشر ته اجازه نه ورکوي چې د خپلې خوښې پر بنسټ په ټولو وارداتي توکو مالیه ولګوي."

په دعوه کې راغلي: "د ولسمشر ټرمپ د تعرفو نوی نظام لا دمخه په اقتصاد باندې ویجاړونکي اغېز کړی دی، د ونډو بازارونو کې ګډوډي رامنځته کړې، په څو ساعتونو کې په سلګونو میلیاردونه ډالر زیان رسولی دی او د ونډو بیې راټیټې کړي، د پانګونې مخه نیولې او هېواد یې د رکود پر لور ګواښلی دی."

د دعوې له مخې د نړۍ پنځم لوی اقتصاد او د امریکا ایالتونو تر منځ د توکو تر ټولو لوی واردوونکی کالیفورنیا، د تعرفو د لګښتونو "غیر متناسبه برخه" پر غاړه لر.

د سپینې ماڼۍ ویاند کوش دیسای د چهارشنبې په ورځ وویل چې د کالیفورنیا والي ګاوین نیوسم باید د خپل ایالت د جرمونو، بې کوره خلکو او لوړو بیو پر حل تمرکز وکړي، پر ځای د دې چې د ټرمپ تعرفې بندې کړي.

دیسای زیاته کړه: "ټوله ټرمپ اداره ژمنه ده چې د دې ملي بیړنۍ ستونزې د حل لپاره چې د امریکا صنعتونه له منځه وړي او زموږ کارګران يي له پامه غورځولي، له ټولو شته وسیلو څخه کار واخلي، له تعرفو نیولې تر خبرو اترو پورې."

د ټرمپ اداره لا دمخه له درې ورته دعوو سره مخ ده — یوه د نیویارک په نړیوالې سوداګرۍ محکمې کې د سوداګرۍ د ملاتړ ډلې لیبرټي جسټس سنټر لخوا چې د ټولو تعرفو د بندولو غوښتنه کوي، بله په فلوریډا کې د یوه کوچني سوداګر لخوا چې د چین پر تعرفو د بندیز غوښتنه کوي، او درېیمه په مونټانا کې د بلیکفیټ ملت د غړو لخوا چې د کاناډا پر تعرفو د ټرمپ د پریکړې پر وړاندې ده.

وپلټۍ
په لندن کې د فلسطین ډیپلوماتیک ماموریت بشپړ سفارت ته لوړ شو
ایران یو کس د اسرائیلو موساد ته د جاسوسۍ په تور اعدام کړ
پولنډ چمتو دی چې د اوکراین د سولې په احتمالي تړون کې مخکښ لوژستیکي رول ولوبوي.
د سعودي په مشرۍ ایتلاف د بېلتون غوښتونکي مشر سره د کړکېچ په ترڅ کې د یمن په جنوب بریدونه کړي دي
ټرمپ وايي، امریکا به د وینزویلا تر ۵۰ میلیونه بیرله پورې  تېل ترلاسه کړي
ټرمپ د ګرینلینډ لپاره د "مختلفو انتخابونو" په اړه بحث کوي، د پوځي عملیاتو په ګډون: سپینه ماڼۍ
ملګري ملتونه وايي چې په وینزویلا کې د امریکا مداخله نړیوال قانون تر پښو لاندې کړی دی
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
امریکا په وینزویلا کې د خپل سفارت د بیا پرانیستلو لپاره چمتووالی نیسي
د جاپان په لویدیځ کې د ریښتر په کچه ۶.۲ درجې زلزلې، د سونامي خبرداری نه دی ورکړل شوی
اردوغان له ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د وینزویلا او غزې په اړه اندیښنې څرګندې کړې
پاکستان بلوچستان او خیبر پښتونخوا ایالتونو کې د ځای پر ځای شویو ماینونو چاودنو کې دوه تنه وژل شول
روسیه ادعا کوي چې د سومي ولایت ته نږدې یو سرحدي مېشت ځای یې نیولی
حسینې د دورې تښتونو کې لږ تر لږه ۲۸۷ کسان وژل شوي، مړي یې په سیندونو یا ډله ییزو قبرونو کې اچول شوي
پاکستان او چین په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کوي