نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
ډر شپیګل مجلې د دوشنبې په ورځ د هغو محرمو بودیجوي اسنادو په حواله چې د بونډسټاګ (جرمني پارلمان) مالي کمېټې ته وړاندې شوي، راپور ورکړ چې جرمني د امریکا له لاکهېډ مارټین شرکت څخه د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو چمتووالی نیسي.
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري / Reuters
20 اکتوبر 2025

جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
دا اقدام ښايي له فرانسې سره د جرمني اړیکې ترینګلې کړي، ځکه چې برلین د ګډې اروپايي ځنډېدلې پروژې پر ځای د امریکا پر الوتکو خپل ټینګار زیاتوي.

ډر شپیګل مجلې د دوشنبې په ورځ د هغو محرمو بودیجوي اسنادو په حواله چې د بونډسټاګ (جرمني پارلمان) مالي کمېټې ته وړاندې شوي، راپور ورکړ چې جرمني د امریکا له لاکهېډ مارټین شرکت څخه د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو چمتووالی نیسي.

دا پلان شوی پېرود، چې لګښت یې ۲.۵ میلیارده یورو (۲.۹ میلیارده ډالر) اټکل شوی، د برلین له خوا د ۳۵ F-35 الوتکو د پخوانۍ سپارښتنې سربېره دی. د دې پېرود موخه د دغه هېواد د زړو 'ټورنېډو' الوتکو ځای نیول دي، په شمول د هغو چې د جرمني پر خاوره د ساتل شویو امریکایي اټومي بمونو د لېږدولو وړتیا لري.

د دفاع وزیر بوریس پیستوریوس دا وړاندیز د جرمني د پوځي عصري کولو بهیر نور هم ژوروي، چې د اوکراین له جګړې وروسته په دفاعي لګښتونو کې د پراخ زیاتوالي له امله پیاوړی شوی دی.

د اروپا ځنډېدلې جنګي نوښت

برلین پخوا د اضافي پېرودنو پلانونه رد کړي وو، خو چارواکي وايي چې پراخې شوې بودیجې د لا ډېرو تدارکاتو لپاره لاره هواره کړې ده.

خو دا اقدام له فرانسې سره د نوي کړکېچ خطر رامنځته کوي، ځکه چې دا ښايي د فرانسې او جرمني ځنډېدلې "راتلونکي جنګي هوایي سیسټم" (FCAS) پروژه کمزورې کړي – چې د اروپا خپل د نوي نسل جنګي الوتکو نوښت دی.

که دا پلان تصویب شي، نو اضافي F-35 الوتکې به له ناټو متحدینو، په ځانګړې توګه له امریکا سره، د جرمني همغږي او ګډ عملیاتي وړتیا لوړه کړي، او په ورته وخت کې به د امریکا پر دفاعي ټکنالوژۍ د دغه هېواد تکیه لا پیاوړې کړي.

وپلټۍ
امریکایي سرتېرو ته ویل شوي چې د ایران جګړه د 'صلیبیانو او مسلمانو ترمنځ د پیل لپاره د خدای پلان دی
امریکا د ایران پر وړاندې د جګړې په لومړیو ۴ ورځو کې نږدې ۲ میلیارده ډالره پوځي تجهیزات له لاسه ورکړي
برتانیا د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اتباعو ته د ویزو ورکړه بندوي
د تورکیې ولسمشر اردوغان د پر اصولو ولاړ نړۍوال نظم د خپو لاندې کول او پاشل وغندل
د افغانستان د سرپرست حکومت: له پاکستان سره جګړه هېڅکله لومړنی انتخاب نه وو او ندی
هاکان فیدان په سیمه کې د روانې جګړې د پایته رسولو لپاره هلو ځلو ته دوام ورکوي
د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره: د ایران او تورکیې پر پوله کوم جدي تحرک نشته
د ایران د بهرنیو چارو وزیر له خپل افغان سیال سره ټیلیفوني خبرې وکړې
یوناما: د افغانستان او پاکستان په نښتو کې لږ تر لږه ۴۲ ملکي وګړي وژل شوي؛ جګړه شپږمې ورځې ته ورسېده
پاکستان :د افغانستان له لوري وروستي بریدونه مو په شا تنبولي او افغان لوري ته ۶۷ تنه ځاني تلفات اوښتي
عمر چیلیک : ایران له یوه ناعادلانه او غیرقانوني برید سره مخ دی
ولسمشر اردوغان په ایران کې د ملکي وګړو په مرګ ژوبلې ژوره خواشیني څرګنده کړه او سولې غوښتنه يي وکړه
ایران د سعودي عربستان د تیلو په تصفیه خانه د ډرون الوتکو برید وکړ
د سیمه ییزو کړکېچونو په زیاتېدو سره، تورکیې او ایران د مځکنیو پولو له لارې تګ راتګ ودرولو.
پاکستان په افغانستان کې په بریدونو کې د ۴۱۵ تنو د وژلو ادعا کوي