نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
ډر شپیګل مجلې د دوشنبې په ورځ د هغو محرمو بودیجوي اسنادو په حواله چې د بونډسټاګ (جرمني پارلمان) مالي کمېټې ته وړاندې شوي، راپور ورکړ چې جرمني د امریکا له لاکهېډ مارټین شرکت څخه د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو چمتووالی نیسي.
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري / Reuters
20 اکتوبر 2025

جرمني د دفاعي پیاوړتیا په لړ کې د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو پلان لري
دا اقدام ښايي له فرانسې سره د جرمني اړیکې ترینګلې کړي، ځکه چې برلین د ګډې اروپايي ځنډېدلې پروژې پر ځای د امریکا پر الوتکو خپل ټینګار زیاتوي.

ډر شپیګل مجلې د دوشنبې په ورځ د هغو محرمو بودیجوي اسنادو په حواله چې د بونډسټاګ (جرمني پارلمان) مالي کمېټې ته وړاندې شوي، راپور ورکړ چې جرمني د امریکا له لاکهېډ مارټین شرکت څخه د ۱۵ نورو F-35 جنګي الوتکو د پېرودلو چمتووالی نیسي.

دا پلان شوی پېرود، چې لګښت یې ۲.۵ میلیارده یورو (۲.۹ میلیارده ډالر) اټکل شوی، د برلین له خوا د ۳۵ F-35 الوتکو د پخوانۍ سپارښتنې سربېره دی. د دې پېرود موخه د دغه هېواد د زړو 'ټورنېډو' الوتکو ځای نیول دي، په شمول د هغو چې د جرمني پر خاوره د ساتل شویو امریکایي اټومي بمونو د لېږدولو وړتیا لري.

د دفاع وزیر بوریس پیستوریوس دا وړاندیز د جرمني د پوځي عصري کولو بهیر نور هم ژوروي، چې د اوکراین له جګړې وروسته په دفاعي لګښتونو کې د پراخ زیاتوالي له امله پیاوړی شوی دی.

د اروپا ځنډېدلې جنګي نوښت

برلین پخوا د اضافي پېرودنو پلانونه رد کړي وو، خو چارواکي وايي چې پراخې شوې بودیجې د لا ډېرو تدارکاتو لپاره لاره هواره کړې ده.

خو دا اقدام له فرانسې سره د نوي کړکېچ خطر رامنځته کوي، ځکه چې دا ښايي د فرانسې او جرمني ځنډېدلې "راتلونکي جنګي هوایي سیسټم" (FCAS) پروژه کمزورې کړي – چې د اروپا خپل د نوي نسل جنګي الوتکو نوښت دی.

که دا پلان تصویب شي، نو اضافي F-35 الوتکې به له ناټو متحدینو، په ځانګړې توګه له امریکا سره، د جرمني همغږي او ګډ عملیاتي وړتیا لوړه کړي، او په ورته وخت کې به د امریکا پر دفاعي ټکنالوژۍ د دغه هېواد تکیه لا پیاوړې کړي.

وپلټۍ
مسعود پزشکیان: ایران به 'زیاتو غوښتنو ته تسلیم نه شي'
سرګي لاوروف: که ګرینلینډ پوځي سيمه شي، روسیه به 'پوځي اقدامات' وکړي
پوهان: د فلسطینیانو پر ضد د اسرائیلو د اعدام سزا قانون «جدي نړیوالې اغېزې» لري
امریکا به د ترهګرو پر وړاندې د مبارزې لپاره د نایجیریا ځواکونو د روزنې په موخه ۲۰۰ سرتېري واستوي
د تورکیې ولسمشر په کابینه کې د بدلونونو په ترڅ کې د عدلیې او کورنیو چارو نوي وزیران وټاکل
پر اوکراین د روسیې برید کې د دریو ماشومانو په ګډون څلور تنو ژوند د لاسه ورکړ
په کاناډا کې د غبرګو وسله والو بریدنو له امله په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
اندونیزیا وايي د غزې سوله ساتي ځواکونه ښايي ټولټال ۲۰ زره سرتېرو ته ورسېږي.
پولنډ په مسکو کې پر روسي جنرال په برید کې هر ډول لاس لرل په کلکه توګه رد کړل
ایران خبرداری ورکړ چې امریکا ته د نتنیاهو سفر به په ډیپلوماسۍ 'ویجاړونکی' اغیز ولري
سعودي عربستان په الفاشر کې د چټک غبرګون ځواکونو د ظلمونو غندنه وکړه
په امریکا کې محکمې د ۶۰ زره څخه د زیاتو کډوالو د لنډمهاله خوندیتوب حق د لغوه کولو لاره هواره کړه
سرګي لاوروف: د اوکراین په اړه خبرو اترو کې لا هم اوږده لاره پاتې ده
په لیبیا کې د امبولانس چورلکې د سقوط له امله پنځه کسان وژل شوي دي