تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې د تورکیې د «رغنده دریځ» له کمزوري کولو ډډه وکړي
د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې له هغو اقداماتو او څرګندونو ډډه وکړي چې د انقرې «رغنده دریځ» ته زیان رسوي، او زیاته یې کړه چې بروکسل باید د دغه دریځ ستاینه وکړي.
اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې د تورکیې د «رغنده دریځ» له کمزوري کولو ډډه وکړي
اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې د تورکیې د «رغنده دریځ» له کمزوري کولو ډډه وکړي / Anadolu Agency

د تورکیې ولسمشر اردوغان وايي: "اروپا تورکیې ته تر هغه ډېره اړتیا لري چې ترکیه یې اروپا ته لري."

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان له اروپايي ټولنې وغوښتل چې له هغو اقداماتو او څرګندونو ډډه وکړي چې د انقرې «رغنده دریځ» ته زیان رسوي، او زیاته یې کړه چې بروکسل باید د دغه دریځ ستاینه وکړي.

اردوغان د دوشنبې په ورځ د کابینې د غونډې مشري وکړه او وروسته یې ملت ته په خپله وینا کې وویل: "باید هېره نه شي چې ترکیه نوره پخوانۍ ترکیه نه ده، او نه هم نړۍ لا تر اوسه د لوېدیځو هېوادونو د نفوذ په ساحه کې محدوده پاتې ده."

هغه همدارنګه پر دغې ټولنې غږ وکړ چې دا حقیقت ومني چې دوی د تورکیې له بشپړ غړیتوب پرته نشي کولای یو نړیوال لوبغاړی یا د جذب مرکز واوسي. هغه یادونه وکړه چې د تورکیې په وړاندې د اروپايي ټولنې «ستراتیژیک نږدې لیدۍ»  له بده مرغه د دغه بنسټ په ډېرو برخو کې لا هم په ښکاره ډول شتون لري.

اردوغان وویل، مسئله دا نه ده چې انقره په کوم ځای کې ولاړه ده، بلکې دا ده چې بروکسل ځان په راتلونکي کې چیرته ویني. هغه زیاته کړه چې اروپا تورکیې ته تر هغه ډېره اړتیا لري چې ترکیه یې اروپا ته لري او "سبا به دا اړتیا نوره هم زیاته شي."

نوموړي له ۱۹۵۹ کال راهیسې له اروپايي ټولنې سره د انقرې د غړیتوب بهیر ته په اشارې سره وویل چې دغې ټولنې د انقرې د غوښتنې په وړاندې متعصبانه چلند کړی دی. هغه په ډاګه کړه چې له اروپايي ټولنې سره د تورکیې اړیکې په ۲۰۱۵ کال کې یو ځل بیا د سوریې د جګړې له امله د کډوالۍ د څپې له کبله تودې شوې، خو اروپايي ټولنې د ۲۰۱۶ کال د جولای د ۱۵مې له ناکامې کودتا وروسته د تورکیې په ملاتړ کې سستي وکړه او د اړیکو دغه سرعت یې وساتلی نه شو.

اردوغان وویل چې د ډېرو «دوګونو معیارونو» سره سره، تورکیې د بشپړ غړیتوب لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړی دی. هغه ټینګار وکړ چې په اروپا کې د ځینو کړیو ترمنځ د تورکیې په وړاندې ژورې کینې او تعصبات هیڅکله له منځه نه دي تللي.

"کله ناکله دوی زموږ ډیموکراسي په نښه کړه؛ کله یې زموږ اقتصاد د ګواښ په توګه وباله؛ کله یې زموږ د نفوس په اړه ویره خپره کړه او کله یې زموږ عقیده (اسلام) د دې لپاره د پلمې په توګه وکاروله چې موږ پردي کړي. خو هر ځل دوی یوه پلمه پیدا کوله چې د تورکیې د بشپړ غړیتوب بهیر پڅ کړي او ترکیه د دروازې تر شا انتظار باسي،" اردوغان وویل.

هغه زیاته کړه چې تورکیې خپل اقتصاد او ډیموکراسي پیاوړې کړې، خو د اروپايي کړیو غلط لیدلوری نه دی بدل شوی. هغه د پخواني ولسمشر تورګوت اوزال خبرو ته په اشارې سره وویل چې د تورکیې لاره له «مصنوعي خنډونو» ډکه وه، خو دا سفر لا هم دوام لري.

"موږ داسې هېواد نه یو چې یوازې د اړتیا په وخت کې مو یاد کړي او په نورو وختونو کې مو یوې خواته کړي. موږ هیڅکله داسې نه وو او نه به واوسو." اردوغان وویل چې یوه نوې نړۍ جوړیږي چې پکې ترکیه یو له پیاوړو قطبونو څخه ده.

نوموړي په پای کې وویل چې اروپا په یو دوه لاري کې ولاړه ده: یا به د تورکیې وده کونکي ځواک ته د یو فرصت په توګه ګوري او یا به اجازه ورکوي چې د وتلو (اخراج) خبرې د اروپا راتلونکی تیاره کړي. هغه هیله څرګنده کړه چې اروپايي مشران به خپل تاریخي تعصبات پریږدي او له تورکیې سره به پر مساوي او صادقانه اړیکو تمرکز وکړي.

 

وپلټۍ
د اسپانیا لومړی وزیر سانچیز  الوتکې له تخنیکي ستونزې وروسته په انقره کې اضطراري ناسته وکړه
ټرمپ : امریکا به د هرمز په تنګي کې بندې پاتې بهرنۍ کښتۍ د تنګي د تیریدو پر مهال بدرګه کړي
اوکراین پر روسي جنګي کښتیو بریدونه وکړل؛ د ډرون بریدونو په تبادله کې لږ تر لږه اته تنه ووژل شول
د جرمني لومړی وزیر : د سرتېرو له کمولو سره سره، امریکا د جرمني "تر ټولو مهمه شریک" دی
د امریکا د اوکلاهوما ښار ته نږدې په ډله ییزو ډزو کې لږ تر لږه ۱۰ تنه ټپیان شوي دي
امریکا د هرمز له تنګي څخه د بندو کښتیو د تیرولو لپاره " ازادۍ پروژه " پیل کړه
اسرائیل په غزه کې د نسل وژنې د بیا پیلولو د پلانونو په ترڅ کې F-35 او F-15IA جنګي الوتکې ترلاسه کوي
د غزې خلاص قبر: د کنډوالو پاکولو د چارو له ځنډ له امله  ۸۰۰۰ جسدونه لا هم تر خاورو لاندې بند پاتې دي
اسرائیلي ځواکونو د غزې نه وروسته په لبنان کې هم مذهبي ودانیو ته زیان رسولو ته زور ورته کړی دی
ایران امریکا ته یوې هوکړې ته د رسیدو په خاطر یوه میاشتنۍ نیټه وټاکله
فرانسې پر راهبې د اسرائیلي کډوال لخوا  'کرکجن' برید غندلی
د اوکراین په خرسون ښار د روسیې په برید کې دوه کسان وژل شوي.
امریکا د ایران د جګړې پر سر د اختلاف له امله،له جرمني څخه شاوخوا ۵۰۰۰ سرتېري باسي
امریکا پر اسرائیلو،عربي متحده اماراتو، کویټ او قطر  د ۸ عشاریه ۶ میلیاردو ډالرو وسلو خرڅلاو منظور کړ
له غزې سره د مرستو له کاروان څخه تښتول شوي تورکي وګړي په یوې ځانګړې الوتکه کې بېرته تورکیې ته ستنېږي