چین د جرمني د بهرنیو چارو وزیر د هغه څرګندونو په غبرګون کې چې ویلي وو بیجینګ په آسیا-پاسیفیک سیمه کې "په زیاتېدونکي ډول تهاجمي" چلند کوي د دوشنبې پر ورځ برلین په پاروونکو اقداماتو تورن کړ.
د جرمني د بهرنیو چارو وزیر د جاپان د سفر پر مهال، وویل چې چین په بیا بیا ګواښونه کړي ترڅو "د وضعیت بدلون په یو اړخیز ډول ترسره کړي او خپلې ګټې ته سرحدونه بدل کړي"، په ځانګړې توګه د تایوان تنګي او د ختیځ او جنوبي چین سمندرونو کې .
وادېفول د دوشنبې په ورځ د جاپاني سیال تاکیشي ایوایا سره د خبرو وروسته وویل: "په دې حساس نړیوال سوداګریز مرکز کې هر ډول کړکېچ به د نړیوال امنیت او اقتصاد لپاره جدي پایلې ولري."
د جاپان او وروسته د انډونیزیا د سفر څخه مخکې، یوه اعلامیه خپره شوې وه چې پکې ویل شوي وو چې چین "په سیمه کې د خپلې برترۍ د زیاتولو هڅه کوي او په دې سره د نړیوالو قوانینو اصولو ته هم پوښتنې راپورته کوي."
یوهان وادېفول وویل: "د تایوان تنګي او د ختیځ او جنوبي چین سمندرونو کې د چین زیاتېدونکی تهاجمي چلند زموږ لپاره په اروپا کې هم اغېزې لري: دلته د نړیوال ګډ ژوند بنسټیز اصول په خطر کې دي."
د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاندې، ماو نینګ، د دوشنبې په ورځ په یوه منظم خبري کنفرانس کې وویل چې د ختیځ چین سمندر او جنوبي چین سمندر وضعیت "په عمومي ډول باثباته" دی.
هغې زیاته کړه: "موږ اړوندو خواوو ته بلنه ورکوو چې د سیمې هېوادونو ته درناوی وکړي، د خبرو اترو او مشورو له لارې مسایل حل کړي، او د سولې او ثبات ګډې ګټې وساتي، پر ځای د دې چې مقابله پاروي او کړکېچ زیاتوي."
هغې دا هم وویل: "د تایوان موضوع د چین داخلي مسله ده."
په ټوکیو کې په ګډه اعلامیه کې، وادېفول د اوکراین په جګړه کې د "روسي جنګي ماشین لپاره د چین ملاتړ" هم وغنده.
هغه وویل: "د دې پرته، د اوکراین پر وړاندې د یرغل جګړه ممکنه نه وه. چین د روسیې تر ټولو لوی عرضه کوونکی دی چې دوه اړخیزه توکي ورکوي او د روسیې لپاره غوره د تیلو او ګازو پیرودونکی دی."
هغه زیاته کړه چې د دوشنبې په ورځ د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي او اروپایي مشرانو ترمنځ د خبرو اترو څخه مخکې، د کیف لپاره امنیتي تضمینونه "ډېر مهم" دي.
وادېفول وویل: "د جمعې په ورځ په الاسکا کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین سره د ټرمپ غونډې څرګنده کړه چې د عادلانه او دوامداره سولې لپاره، مسکو باید په پای کې عمل وکړي. تر هغه وخته پورې، پر روسیې فشار باید زیات شي، په شمول د اوکراین لپاره د مرستو زیاتولو سره."
هغه وویل چې د دوشنبې په ورځ په واشنګټن کې خبرې د "اوکراین لپاره د عادلانه سولې په لور د خبرو اترو د حل عناصرو د جوړولو" په اړه دي.
"کلک امنیتي تضمینونه ډېر مهم دي. ځکه چې اوکراین باید د اوربند او د سولې تړون وروسته هم په مؤثره توګه د ځان دفاع وکړای شي."
له بلې خوا، چین د واشنګټن د سولې خبرو اترو لپاره چې د روسیې د جګړې د پای ته رسولو لپاره ترسره کېږي، د ټولو اړخونو څخه وغوښتل چې "ژر تر ژره" یوې موافقې ته ورسېږي.
ماو نینګ وویل: "موږ هیله لرو چې ټول اړخونه او شریکان په وخت سره د سولې په خبرو کې برخه واخلي او ژر تر ژره یوې عادلانه، دوامداره، پابند او ټولو اړخونو ته د منلو وړ سولې تړون ته ورسېږي."
کله چې د الاسکا د غونډې په اړه د نظر غوښتنه وشوه، ماو وویل: "چین د بحران د سوله ییز حل لپاره ټولې هڅې ملاتړ کوي او خوښ دی چې روسیه او متحده ایالات اړیکې وساتي، خپلې اړیکې ښه کړي او د اوکراین د بحران د سیاسي حل پروسه پرمخ بوځي."
