منځنی ختیځ
4 د لوستلو دقیقې
په اسرائیل کې د مخالف ګوند مشر پر حکومت غږ کړی دی چې په غزه کې روانه نسل وژنه پایته ورسوي.
د اسرائیلو د مخالف ګوند مشر یائیر لاپید له حکومته به غزه کې د روان وضعیت د پایته رسولو ، د اسرائیلي بندیانو د خوشې کولو په خاطر د حماس سره د معامله کولو غوښتنه کړې ده. څ
په اسرائیل کې د مخالف ګوند مشر پر حکومت غږ کړی دی چې په غزه کې روانه نسل وژنه پایته ورسوي.
/ AP

په اسرائیل کې د مخالف ګوند مشر پر حکومت غږ کړی دی چې په غزه کې روانه نسل وژنه پایته ورسوي.

د اسرائیلو د مخالف ګوند مشر یائیر لاپید ویلي چې په غزه کې روانه وینه تویونه "وروستي حد ته  رسېدلې" ده، هغه یې ناکامي بللې او د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو له افراطي حکومت څخه یې غوښتنه کړې چې دې حالت ته د پای ټکی کېږدي او په غزه کې د اسرائیلي بندیانو  د خوشې کولو مسئلې لومړیتوب ورکړي.

لاپید د پنجشنبې په ورځ په ایکس لیکلي: "هغه څه چې موږ په غزه کې کوو، کار نه کوي. جګړه په یوه بند حالت کې ده. اوس د جګړې د پای ته رسولو وخت دی. مشرتابه باید پوه شي چې کله ستراتیژي بدله کړي کله چې بریالۍ نه وي."

د هغه څرګندونې وروسته له هغه وشوې چې د سه شنبې په ورځ په خان یونس کې د حماس په یوه کمین کې اووه اسرائیلي سرتیري د زغره وال موټر دننه ووژل شول. لاپید حکومت په دې تورن کړ چې سرتیري یې "د نورو بریدونو لپاره هدف ګرځولي" او د روانې وژنې په اړه یې پوښتنه وکړه: "نور هېڅوک نه پوهېږي چې موږ له دې ټولو څخه څه ترلاسه کوو."

هغه یو ځل بیا د اسرائیلي بندیانو د خوشې کولو لپاره د یوې معاملې غوښتنه وکړه — چې شمېر یې شاوخوا ۵۰ اټکل شوی، او ۲۰ یې ژوندي ګڼل کېږي — او وړاندیز یې وکړ چې د جګړې وروسته د غزې د مدیریت لپاره دې مصر شامل شي.

لاپید وویل: "موږ باید مصر ته اجازه ورکړو چې د غزې اداره وکړي، په داسې حال کې چې اسرائیلي پوځ د غزې شاوخوا بیا ځای پر ځای شي ترڅو ګواښونه دفع کړي، قاچاق ودروي، او حماس اقتصادي پلوه کمزوری کړي."

هغه ټینګار وکړ چې د حماس ماتول "باید د غزې په ډنډ کې  زموږ د سرتیرو د ډوبولو له لارې نه وي، بلکې د ستراتیژۍ، تنظیم او هوښیار وخت ټاکلو له لارې باید وي."

د اسرائیلو د پارلمان غړي او پخواني رئیس میکي لیوي د لاپید ملاتړ وکړ او ویې ویل: "موږ باید روان حالت ته د پای ټکی کیږدو."

هغه په ایکس کې وویل: "دا جګړه په داسې جګړه بدله شوې چې لوری نلري. اوس د یوې معاملې وخت دی."

د فشار زیاتوالی

د لاپید څرګندونې د نتنیاهو پر وړاندې د زیاتېدونکي انتقاد برخه ده، چې حکومت یې د سیاسي بقا لپاره د وژنو د اوږدولو په تور تورن شوی. د بندیانو او وژل شویو سرتیرو کورنیو، او همدارنګه د اسرائیلو د مخالف ګوند ځینو برخو، نتنیاهو تورن کړی چې د خپل کابینې د ښي اړخو ډلو غوښتنو ته غاړه ایښې ده.

په فبرورۍ کې، مصر د لاپید هغه وړاندیز رد کړ چې قاهره دې د ۱۵ کلونو لپاره د غزې اداره وکړي په بدل کې چې د پورونو معافیت ترلاسه کړي.

د هغه وروستۍ څرګندونې په داسې حال کې مخې ته راغلې چې نړۍ پام یو ځل بیا غزې ته اوښتی، وروسته له هغې چې د اسرائیلو او ایران ترمنځ ۱۲ ورځنۍ جګړه وشوه، او په داسې حال کې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې په غزه کې اوربند "ډېر نږدې" دی.

فلسطینیانو راپور ورکړی چې د اسرائیلو د روانې وژنې له امله تر ۵۶,۳۰۰ زیات کسان وژل شوي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي. د فلسطین رسمي خبري اژانس وفا په وینا، شاوخوا ۱۱,۰۰۰ فلسطینیان د ویجاړو شویو کورونو لاندې ښخ دي.

کارپوهان بیا وایي چې د مرګ ژوبلې اصلي شمېر د غزې د چارواکو له راپورونو څخه ډېر زیات دی، او اټکل کوي چې دا شمېر شاوخوا ۲۰۰,۰۰۰ ته رسېدلی شي.

د وژنو په اوږدو کې، اسرائیلو د غزې ډېره برخه ویجاړه کړې او د ۲.۳ میلیونه نفوس نږدې ټول بې ځایه کړي دي. همدارنګه، اسرائیلو د بشري مرستو د اړینې اړتیا مخه نیولې او د غزې د بشري بنسټ په نوم د یوې لانجمنې ډلې اجازه یې ورکړې، چې د امریکا ملاتړ لري او د ملګرو ملتونو د مرستو د کار مخنیوي لپاره جوړه شوې، او د "مرګ دام" په توګه یې نیوکه شوې.

تېر نومبر کې، د نړیوالې جزایي محکمې لخوا د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانت لپاره د جګړې د جرمونو او د بشریت پر وړاندې د جرمونو په تور د نیولو امرونه صادر شول.

همدارنګه، اسراییل د غزې پر وړاندې د جګړې په تور د نړیوالې محکمې لخوا د نسل وژنې قضیې سره مخ دی.

وپلټۍ
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي له خپلو روسي او پاکستاني سیالانو سره وکتل
اروپايي ټولنه: "پوتین د جګړې د پایته رسولو هوډ نلري او  د وخت ګټلو هڅه کوي"
ولسمشر اردوغان د استانبول  ایا صوفیه تاریخي جومات د عبادت پر مخ د بیا پرانیستل کیدو ۶ کلیزه ولمانځله
په امریکا کې د ټاکنو پر مهال سافټویري تېروتنه؛ سلګونو غیر امریکایي اتباعو رایه ورکړې ده
تورکیه د یورو فایټر جنګي الوتکو په خاطر انګلستان ته د روزنې په موخه لومړني پیلوټان استوي.
اوکرایني ډرون الوتکو د روسیې د  سینټ پیټرزبرګ ښار ته څېرمه پر یو ګودام برید وکړ
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امنیتي اندېښنو له امله په توره بحیره کې د اوکراین په بندرونو کې د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ ودرېد
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
د هند لومړي وزیر د کانکور ازموینې سوالونو  افشا کوونکو ته د "سمدستي سزا" ورکولو امر وکړ
جاپان هیله ښودلې چې له فلسطین سره نړیوال ملاتړ نور هم زیات شي
د روسیې او امریکا د بهرنیو چارو وزیرانو د اوکراین پر کړکېچ خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
په افغانستان ، پاکستان او هند کې د سختو بارانونو له امله د مړو شمېر مخ په زیاتېدو دی.