منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
ايرانی چارواکی: د هرمز تنګی به تر هغو تړلی وي چې د ايران پر وړاندې ګواښونه پای ته نه وي رسېدلي
د ايران د پارلمان د ملي امنیت او بهرني سیاست د کمیسیون لومړي منشي، بهنام سعیدي وویل چې له عمان سره هوکړه د هرمز تنګي د پرانیستلو په مانا نه ده او دا تنګی به تر هغه وخته پورې تړلی پاتې وي چې د ایران پر وړاندې ګواښونه پای ته ورسیږي.
ايرانی چارواکی: د هرمز تنګی به تر هغو تړلی وي چې د ايران پر وړاندې ګواښونه پای ته نه وي رسېدلي
هرمز تنګي

سعیدي د ایران دولتي ټلویزیون پورې اړوند د "ځوانو خبریالانو کلب" (YJC) سره په خبرو کې وویل چې له عمان سره شوې خبرې یوازې د کښتیو او سمندري وسایطو د سفر د طریقې او د لارو (مسیرونو) د ټاکلو په اړه وې.

نوموړي په ډاګه کړه چې له عمان سره تفاهم د هرمز تنګي د پرانیستلو په مانا نه دی او زیاته یې کړه: "د هرمز تنګي په اړه به هغه وخت خبرې او مذاکرات وشي کله چې امریکایان د سمندر له ګواښلو او کلابندۍ (محاصرې) څخه لاس واخلي، له سیمې څخه ووځي او د جګړې پای اعلان شي. له همدې امله (په اوسني پړاو کې) د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره هیڅ دلیل شتون نلري."

سعیدي همداراز وویل: "عمان باید دا په یاد ولري چې ایران به امریکایانو ته اجازه ورنکړي چې د هرمز په تنګي کې مداخله وکړي یا هلته شتون ولري."

د ایران او امریکا ترمنځ کړکیچ او د هرمز تنګي په اړه د تهران او مسقط خبرې:

د ایران او امریکا ترمنځ د جون په ۱۴مه د پاکستان په منځګړیتوب د شوې هوکړې په لومړي پړاو کې پریکړه شوې وه چې امریکا به د ایران کنګل شوې شتمنۍ خوشې کوي او په بدل کې به یې ایران هرمز تنګی پرانیزي او تر ۶۰ ورځو پورې به له دې ستراتیژیکې لارې څخه د تیریدونکو کښتیو څخه محصول نه اخلي.

خو د هوکړې له لاسلیک وروسته، امریکا د ایران کنګل شوې شتمنۍ خوشې نه کړې او د هرمز تنګي له لارې د تیریدو پر ځای یې د عمان له اوبو څخه یوه بدیله لاره وټاکله. ایران دا ګام د هوکړې سرغړونه وبلله، د تنګي له لارې یې تګ راتګ محدود کړ او پر ځینو هغو کښتیو یې بریدونه وکړل چې د دوی په وینا یې د "بې اجازې تیریدو" هڅه کوله. سره له دې چې هوکړه موجوده وه، خو د دواړو هیوادونو ترمنځ کړکیچ د جولای په ۸مه د هرمز تنګي په شاوخوا کې د سختو نښتو لامل شو چې شاوخوا دوه اونۍ یې دوام وکړ.

له دې وروسته ایران له خپل ګاونډي هیواد عمان سره، چې د هرمز تنګي په غاړه پروت دی، د کښتیو لپاره د خوندي لارو د ټاکلو په موخه بیا خبرې پیل کړې. د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کاظم غریب آبادي د اګست په ۵مه وویل چې له عمان سره مذاکرات وروستي پړاو ته رسیدلي او دا یوه "لنډمهاله لاره" ده چې له ۲ څخه تر ۴ میاشتو پورې به وي. هغه ټینګار وکړ چې د هرمز تنګي بشپړ پرانیستل به د امریکا په چلند پورې اړه ولري.

 

وپلټۍ
حوثیانو ادعا کړې چې د سعودي عربستان یوه F-15 جنګي الوتکه یې ویشتې ده
عربستان ویلي هوایي دفاعي ځواکونو يي هغه ډرون له منځه یوړه  چې مکې  هوایي حریم ته د ننوتو هڅه کوله
د سعودي وليعهد محمد بن سلمان په قاهره کې د السیسي سره په لیدنه کې د سیمې د امنیت په اړه خبرې وکړې
د عمان په سواحلو کې د تیلو په یو ټانکر کښتۍ برید شوی دی.
الشرع وویل چې پر هېواد د لګېدلو سختو بندیزونو له لرې کېدو وروسته سوریه له سره راوزیږیده
ایران د جګړې ، اوربند او د جګړې نه وروسته  د سناریوګانو په اړه د دفاعي چمتوالي امر وکړ.
د غزې په خان او منځنیو برخو د بریدونو په نتیجه کې په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې.
سعودي عربستان ویلي دي چې د حوثیانو بریدونو ته به ډیر سخت ځواب ووايي.
ایران: «له ګاونډیانو، په ځانګړي ډول له تورکیې سره اړیکې په غوښتلي او مناسب کچه کې دي»
په یمن کې حوثیان د سعودي عربستان پر شاه خالد هوایي اډې د لسګونو توغندیو او ډرونو بریدونه کړي
حوثیانو په سعودي عربستان کې ير پوځي اډې د توغندیز او ډرون  بریدونو کولو ادعا کړې ده.
له عراق څخه د سعودي عربستان د تیلو په یوې نللیکې د درون بریدونه شوي
حوثیانو سرې بحیرې مهمې جزیرې ونیولې او د باب المندب سیمه یې تر خپل کنټرول لاندې راوسته:دولتي سرچينې
د الجزایر او اماراتو ترمنځه په اړیکو کې ترینګلتیا لا ژوره شوه
الجزایر له متحدو عربي اماراتو  سره خپلې ډیپلوماټیکې اړیکې وشلولې
د غزې پر وړاندې د اسرائيلو په هوايي برید کې د یوه فلسطیني کورنۍ څلور غړي وژل شوي دي
پر اردن د ایران بریدونو د امریکا څو جنګي الوتکو ته زیان رسولی دی
د اسرائیلو پخواني لومړي وزیر بینټ موجود لومړی وزیر نتانیاهو په جنايي غفلت تورن کړ
سموټریچ او بن ګویر پر برېتانیا د بندیزونو او د سفیر د شړلو غوښتنه وکړه
حوثیانو د سعودي عربستان پر څلورو ښارونو بریدونه کړي چې له امله يي ۷۳ تنه ټپیان شوي دي.