ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
د مایکروسافټ شرکت هغه دوه انجینیران له دندې ګوښه کړل چې د اسرائیلو سره ددې شرکت پر همکارۍ نیوکه کړې وه.
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
Microsoft fires engineers over protesting AI supply to Israeli military / Reuters
8 اپریل 2025

 د امریکا ټکنالوژۍ لوی شرکت مایکروسافټ د   سافټویر دوه انجنیران چې د  اسرائیلو پوځ ته د دې شرکت لخوا  د مصنوعي زیرکتیا د  ټکنالوژۍ په برابرولو او همکارۍ يي نیوکه کړې وه له دندې ګوښه کړل.

ابتِهال عبوساد، چې د مایکروسافټ د مصنوعي زیرکتیا په څانګه کې سافټویر انجنیره وه، د دوشنبې په ورځ د "قصدي سرغړونې، نافرمانۍ یا د دندې غفلت" په تور له دندې ګوښه شوه.

ونیا اگروال، بله انجنیره، چې  پلان يي درلود د اپرېل په ۱۱مه استعفا وکړي، خو شرکت د دوشنبې په ورځ د هغې استعفا سمدستي قبوله کړه او له دندې يي ګوښه کړه. دا خبره د  سي ان بي سي تلویزیون کړې ده .

اعتراضونه د جمعې په ورځ پیل شول، کله چې عبوساد د شرکت د ۵۰مې کلیزې په مراسمو کې د مصنوعي زیرکتیا د څانګې مشر مصطفی سلیمان وینا ودروله او په لوړ غږ یې وویل چې د هغه "لاسونه په وینو ککړ دي" او مایکروسافټ یې د اسرائیلي پوځ سره د مصنوعي زیرکتیا  وسلو برابرولو په تور تورن کړ. هغې وویل: "۵۰,۰۰۰ کسان وژل شوي دي، او مایکروسافټ زموږ په سیمه کې دا نسل وژنه ځواکمنه کړې ده."

وروسته، اگروال د یوې بلې غونډې په ترڅ کې، چې د شرکت اجرائیه رئیس ستیا نډیلا، پخوانی اجرائیه رئیس سټیو بالمر، او بنسټګر بل ګیټس پکې ګډون درلود، مداخله وکړه او په لوړ غږ یې وویل: "تاسې ټولو ته د شرم ځای دی ! له اسرائیل سره اړیکې پرې کړئ."

د دغو اعتراضونو وروسته، عبوساد د مایکروسافټ کارکوونکو او اجرائیه پلاوي ته یو برېښنالیک واستاوه، چې په هغه کې یې تور پورې کړ چې شرکت د کارکوونکو د مخالفتونو مخه نیولې ده.

په دې برېښنالیک کې د "نو ازور فار اپارتایډ " په نوم د یوې ډلې د غوښتنې لینک هم شامل و، چې د مایکروسافټ هغه کارکوونکي نومونه مه  پکې شامل وو چې مخکې یې د اسرائیل سره د شرکت اړیکو پر وړاندې اعتراض کړی و.

مایکروسافټ د عبوساد برېښنالیک ته په ځواب کې وویل چې دوی د هغې "ناوړه چلند" په رسمیت پېژندلی او ټینګار یې وکړ چې د هغې دندې "سمدستي پای ته رسول" یوازینۍ مناسبه پرېکړه ده.

اگروال هم په خپل برېښنالیک کې خپلې اندېښنې څرګندې کړې او د مایکروسافټ د نظامي-صنعتي کمپلکس سره په ښکېلتیا نیوکه وکړه، او شرکت یې د څارنې، اپارتایډ، او نسل وژنې په ملاتړ تورن کړ.

د مایکروسافټ ویاند د جمعې په ورځ وویل: "موږ د ټولو غږونو د اورېدو لپاره ډېرې لارې برابرې کړې دي. مهمه دا ده چې موږ غوښتنه کوو چې دا کار په داسې ډول وشي چې د سوداګرۍ ګډوډي رامنځته نه کړي. که داسې وشي، موږ له ګډونوالو غواړو چې ځای بدل کړي."

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې د اسرائیلي ځواکونو په وحشیانه بریدونو کې له ۵۰,۷۰۰ څخه زیات فلسطینیان وژل شوي دي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

وپلټۍ
په کابل کې په یو چینايي رستورانت کې چاودنې ګڼشمیر کسانو ته مرګ ژوبله اړولې .
د افغانستان پلازمینې کابل په زړه شهر نو سیمه کې درنده چاودنه شوې.
په اسپانیا کې د  اورګاډي په ټکر کې د مړو شمیر ۳۹ ته لوړه شوه
د سوریې ولسمشر په کور دننه د امنیتي پرمختګونو له امله جرمني ته خپل سفر وځنډاوه
په چین کې د زیږون کچه له ۱۹۴۹ کال راهیسې تر ټولو ټیټې کچې ته راښکته شوې ده
اروپايي ټولنه به د ګرینلینډ په اړه د ټرمپ د تعرفې ګواښ وروسته بیړنۍ غونډه وکړي
د پاکستان په کراچۍ ښار کې په یو سوداګریز مرکز کې د اورلګیدنې له امله ۱۴ تنو ژوند د لاسه ورکړی
ایران خبرداری ورکړی چې پر ستر مشر خامنه اي برید به د جګړې په مانا وي
په اسپانیا کې د تیز رفتار اورګاډي ټکر لږترلږه ۲۴ کسان وژلي او لسګونه نور یې ټپیان کړي دي
د عراق د دفاع وزارت: عراق د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته د عین الاسد هوايي اډې بشپړ کنټرول ترلاسه
ټرمپ د تورکیې ولسمشر اردوغان ته بلنه ورکړې چې د غزې د سولې بورډ د بنسټګر غړي په توګه ورسره یوځای شي
پاکستان په کراچۍ ښار کې په یوه سوداګریز مرکز کې د سترې اورلګېدنې له امله لږ تر لږه شپږ کسان وژل شوي
ټرمپ د ګرینلنډ پر سر ۸ اروپايي هېوادونو ته د تعرفو ګواښ وکړ
د سوریې پوځ د حلب په ختیځ کې د دیر حافر ښار بشپړ کنټرول ترلاسه کړ او سیمه د ترهګرو څخه پاکه کړه.
د جرمني لومړی وزیر: امریکا 'د اصولو پر بنسټ نظم څخه مخ اړوي'