ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
د مایکروسافټ شرکت هغه دوه انجینیران له دندې ګوښه کړل چې د اسرائیلو سره ددې شرکت پر همکارۍ نیوکه کړې وه.
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
Microsoft fires engineers over protesting AI supply to Israeli military / Reuters
8 اپریل 2025

 د امریکا ټکنالوژۍ لوی شرکت مایکروسافټ د   سافټویر دوه انجنیران چې د  اسرائیلو پوځ ته د دې شرکت لخوا  د مصنوعي زیرکتیا د  ټکنالوژۍ په برابرولو او همکارۍ يي نیوکه کړې وه له دندې ګوښه کړل.

ابتِهال عبوساد، چې د مایکروسافټ د مصنوعي زیرکتیا په څانګه کې سافټویر انجنیره وه، د دوشنبې په ورځ د "قصدي سرغړونې، نافرمانۍ یا د دندې غفلت" په تور له دندې ګوښه شوه.

ونیا اگروال، بله انجنیره، چې  پلان يي درلود د اپرېل په ۱۱مه استعفا وکړي، خو شرکت د دوشنبې په ورځ د هغې استعفا سمدستي قبوله کړه او له دندې يي ګوښه کړه. دا خبره د  سي ان بي سي تلویزیون کړې ده .

اعتراضونه د جمعې په ورځ پیل شول، کله چې عبوساد د شرکت د ۵۰مې کلیزې په مراسمو کې د مصنوعي زیرکتیا د څانګې مشر مصطفی سلیمان وینا ودروله او په لوړ غږ یې وویل چې د هغه "لاسونه په وینو ککړ دي" او مایکروسافټ یې د اسرائیلي پوځ سره د مصنوعي زیرکتیا  وسلو برابرولو په تور تورن کړ. هغې وویل: "۵۰,۰۰۰ کسان وژل شوي دي، او مایکروسافټ زموږ په سیمه کې دا نسل وژنه ځواکمنه کړې ده."

وروسته، اگروال د یوې بلې غونډې په ترڅ کې، چې د شرکت اجرائیه رئیس ستیا نډیلا، پخوانی اجرائیه رئیس سټیو بالمر، او بنسټګر بل ګیټس پکې ګډون درلود، مداخله وکړه او په لوړ غږ یې وویل: "تاسې ټولو ته د شرم ځای دی ! له اسرائیل سره اړیکې پرې کړئ."

د دغو اعتراضونو وروسته، عبوساد د مایکروسافټ کارکوونکو او اجرائیه پلاوي ته یو برېښنالیک واستاوه، چې په هغه کې یې تور پورې کړ چې شرکت د کارکوونکو د مخالفتونو مخه نیولې ده.

په دې برېښنالیک کې د "نو ازور فار اپارتایډ " په نوم د یوې ډلې د غوښتنې لینک هم شامل و، چې د مایکروسافټ هغه کارکوونکي نومونه مه  پکې شامل وو چې مخکې یې د اسرائیل سره د شرکت اړیکو پر وړاندې اعتراض کړی و.

مایکروسافټ د عبوساد برېښنالیک ته په ځواب کې وویل چې دوی د هغې "ناوړه چلند" په رسمیت پېژندلی او ټینګار یې وکړ چې د هغې دندې "سمدستي پای ته رسول" یوازینۍ مناسبه پرېکړه ده.

اگروال هم په خپل برېښنالیک کې خپلې اندېښنې څرګندې کړې او د مایکروسافټ د نظامي-صنعتي کمپلکس سره په ښکېلتیا نیوکه وکړه، او شرکت یې د څارنې، اپارتایډ، او نسل وژنې په ملاتړ تورن کړ.

د مایکروسافټ ویاند د جمعې په ورځ وویل: "موږ د ټولو غږونو د اورېدو لپاره ډېرې لارې برابرې کړې دي. مهمه دا ده چې موږ غوښتنه کوو چې دا کار په داسې ډول وشي چې د سوداګرۍ ګډوډي رامنځته نه کړي. که داسې وشي، موږ له ګډونوالو غواړو چې ځای بدل کړي."

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې د اسرائیلي ځواکونو په وحشیانه بریدونو کې له ۵۰,۷۰۰ څخه زیات فلسطینیان وژل شوي دي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې