ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
د مایکروسافټ شرکت هغه دوه انجینیران له دندې ګوښه کړل چې د اسرائیلو سره ددې شرکت پر همکارۍ نیوکه کړې وه.
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
Microsoft fires engineers over protesting AI supply to Israeli military / Reuters

 د امریکا ټکنالوژۍ لوی شرکت مایکروسافټ د   سافټویر دوه انجنیران چې د  اسرائیلو پوځ ته د دې شرکت لخوا  د مصنوعي زیرکتیا د  ټکنالوژۍ په برابرولو او همکارۍ يي نیوکه کړې وه له دندې ګوښه کړل.

ابتِهال عبوساد، چې د مایکروسافټ د مصنوعي زیرکتیا په څانګه کې سافټویر انجنیره وه، د دوشنبې په ورځ د "قصدي سرغړونې، نافرمانۍ یا د دندې غفلت" په تور له دندې ګوښه شوه.

ونیا اگروال، بله انجنیره، چې  پلان يي درلود د اپرېل په ۱۱مه استعفا وکړي، خو شرکت د دوشنبې په ورځ د هغې استعفا سمدستي قبوله کړه او له دندې يي ګوښه کړه. دا خبره د  سي ان بي سي تلویزیون کړې ده .

اعتراضونه د جمعې په ورځ پیل شول، کله چې عبوساد د شرکت د ۵۰مې کلیزې په مراسمو کې د مصنوعي زیرکتیا د څانګې مشر مصطفی سلیمان وینا ودروله او په لوړ غږ یې وویل چې د هغه "لاسونه په وینو ککړ دي" او مایکروسافټ یې د اسرائیلي پوځ سره د مصنوعي زیرکتیا  وسلو برابرولو په تور تورن کړ. هغې وویل: "۵۰,۰۰۰ کسان وژل شوي دي، او مایکروسافټ زموږ په سیمه کې دا نسل وژنه ځواکمنه کړې ده."

وروسته، اگروال د یوې بلې غونډې په ترڅ کې، چې د شرکت اجرائیه رئیس ستیا نډیلا، پخوانی اجرائیه رئیس سټیو بالمر، او بنسټګر بل ګیټس پکې ګډون درلود، مداخله وکړه او په لوړ غږ یې وویل: "تاسې ټولو ته د شرم ځای دی ! له اسرائیل سره اړیکې پرې کړئ."

د دغو اعتراضونو وروسته، عبوساد د مایکروسافټ کارکوونکو او اجرائیه پلاوي ته یو برېښنالیک واستاوه، چې په هغه کې یې تور پورې کړ چې شرکت د کارکوونکو د مخالفتونو مخه نیولې ده.

په دې برېښنالیک کې د "نو ازور فار اپارتایډ " په نوم د یوې ډلې د غوښتنې لینک هم شامل و، چې د مایکروسافټ هغه کارکوونکي نومونه مه  پکې شامل وو چې مخکې یې د اسرائیل سره د شرکت اړیکو پر وړاندې اعتراض کړی و.

مایکروسافټ د عبوساد برېښنالیک ته په ځواب کې وویل چې دوی د هغې "ناوړه چلند" په رسمیت پېژندلی او ټینګار یې وکړ چې د هغې دندې "سمدستي پای ته رسول" یوازینۍ مناسبه پرېکړه ده.

اگروال هم په خپل برېښنالیک کې خپلې اندېښنې څرګندې کړې او د مایکروسافټ د نظامي-صنعتي کمپلکس سره په ښکېلتیا نیوکه وکړه، او شرکت یې د څارنې، اپارتایډ، او نسل وژنې په ملاتړ تورن کړ.

د مایکروسافټ ویاند د جمعې په ورځ وویل: "موږ د ټولو غږونو د اورېدو لپاره ډېرې لارې برابرې کړې دي. مهمه دا ده چې موږ غوښتنه کوو چې دا کار په داسې ډول وشي چې د سوداګرۍ ګډوډي رامنځته نه کړي. که داسې وشي، موږ له ګډونوالو غواړو چې ځای بدل کړي."

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې د اسرائیلي ځواکونو په وحشیانه بریدونو کې له ۵۰,۷۰۰ څخه زیات فلسطینیان وژل شوي دي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

وپلټۍ
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .
ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانستلو په اړه د ایران پر وړاندیز خوښ نه دی
نن دوشنبه د پاکستان له لورې د افغانستان پر کونړ ولایت په بریدونو کې ۴ تنه مړه او ۷۰ تنه ټپيان شوي
اروپايي ټولنه: له افغانستان سره تخنیکي خبرې د طالبانو د رسمیت پېژندنې په مانا نه دي
په کونړ کې د پاکستان په یو "توغندیز برید" کې ۳ تنه وژل شوي او ۴۵ نور  ټپیان  شوي دي.
ټرمپ دا غوره ګڼي چې په تهران باندې د فشار زیاتولو لپاره د ایران په بندرونو سمندري بندیزونه وساتي
ایران د پاکستان په منځګړیتوب د خبرو د ناکامۍ ملامتي پر امریکا واچوله.
تورکیې پر اسلامي ټولنو د خپل ارزښتونو د بیرته د ترلاسه کولو غږ وکړ.
په قطر کې بند پاتې ۱۱۰۰ افغانان؛ د کانګو دیموکراتیک جمهوریت ته د لېږدولو له ګواښ سره مخ دي