ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
د مایکروسافټ شرکت هغه دوه انجینیران له دندې ګوښه کړل چې د اسرائیلو سره ددې شرکت پر همکارۍ نیوکه کړې وه.
مایکروسافټ اسرائیل پوځ لپاره د مصنوعي زیرکتیا په چمتو کولو اعتراض کوونکي انجینیران له دندې ګوښه کړل
Microsoft fires engineers over protesting AI supply to Israeli military / Reuters
8 اپریل 2025

 د امریکا ټکنالوژۍ لوی شرکت مایکروسافټ د   سافټویر دوه انجنیران چې د  اسرائیلو پوځ ته د دې شرکت لخوا  د مصنوعي زیرکتیا د  ټکنالوژۍ په برابرولو او همکارۍ يي نیوکه کړې وه له دندې ګوښه کړل.

ابتِهال عبوساد، چې د مایکروسافټ د مصنوعي زیرکتیا په څانګه کې سافټویر انجنیره وه، د دوشنبې په ورځ د "قصدي سرغړونې، نافرمانۍ یا د دندې غفلت" په تور له دندې ګوښه شوه.

ونیا اگروال، بله انجنیره، چې  پلان يي درلود د اپرېل په ۱۱مه استعفا وکړي، خو شرکت د دوشنبې په ورځ د هغې استعفا سمدستي قبوله کړه او له دندې يي ګوښه کړه. دا خبره د  سي ان بي سي تلویزیون کړې ده .

اعتراضونه د جمعې په ورځ پیل شول، کله چې عبوساد د شرکت د ۵۰مې کلیزې په مراسمو کې د مصنوعي زیرکتیا د څانګې مشر مصطفی سلیمان وینا ودروله او په لوړ غږ یې وویل چې د هغه "لاسونه په وینو ککړ دي" او مایکروسافټ یې د اسرائیلي پوځ سره د مصنوعي زیرکتیا  وسلو برابرولو په تور تورن کړ. هغې وویل: "۵۰,۰۰۰ کسان وژل شوي دي، او مایکروسافټ زموږ په سیمه کې دا نسل وژنه ځواکمنه کړې ده."

وروسته، اگروال د یوې بلې غونډې په ترڅ کې، چې د شرکت اجرائیه رئیس ستیا نډیلا، پخوانی اجرائیه رئیس سټیو بالمر، او بنسټګر بل ګیټس پکې ګډون درلود، مداخله وکړه او په لوړ غږ یې وویل: "تاسې ټولو ته د شرم ځای دی ! له اسرائیل سره اړیکې پرې کړئ."

د دغو اعتراضونو وروسته، عبوساد د مایکروسافټ کارکوونکو او اجرائیه پلاوي ته یو برېښنالیک واستاوه، چې په هغه کې یې تور پورې کړ چې شرکت د کارکوونکو د مخالفتونو مخه نیولې ده.

په دې برېښنالیک کې د "نو ازور فار اپارتایډ " په نوم د یوې ډلې د غوښتنې لینک هم شامل و، چې د مایکروسافټ هغه کارکوونکي نومونه مه  پکې شامل وو چې مخکې یې د اسرائیل سره د شرکت اړیکو پر وړاندې اعتراض کړی و.

مایکروسافټ د عبوساد برېښنالیک ته په ځواب کې وویل چې دوی د هغې "ناوړه چلند" په رسمیت پېژندلی او ټینګار یې وکړ چې د هغې دندې "سمدستي پای ته رسول" یوازینۍ مناسبه پرېکړه ده.

اگروال هم په خپل برېښنالیک کې خپلې اندېښنې څرګندې کړې او د مایکروسافټ د نظامي-صنعتي کمپلکس سره په ښکېلتیا نیوکه وکړه، او شرکت یې د څارنې، اپارتایډ، او نسل وژنې په ملاتړ تورن کړ.

د مایکروسافټ ویاند د جمعې په ورځ وویل: "موږ د ټولو غږونو د اورېدو لپاره ډېرې لارې برابرې کړې دي. مهمه دا ده چې موږ غوښتنه کوو چې دا کار په داسې ډول وشي چې د سوداګرۍ ګډوډي رامنځته نه کړي. که داسې وشي، موږ له ګډونوالو غواړو چې ځای بدل کړي."

له اکتوبر ۲۰۲۳ راهیسې په غزه کې د اسرائیلي ځواکونو په وحشیانه بریدونو کې له ۵۰,۷۰۰ څخه زیات فلسطینیان وژل شوي دي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

وپلټۍ
په لندن کې د فلسطین ډیپلوماتیک ماموریت بشپړ سفارت ته لوړ شو
ایران یو کس د اسرائیلو موساد ته د جاسوسۍ په تور اعدام کړ
پولنډ چمتو دی چې د اوکراین د سولې په احتمالي تړون کې مخکښ لوژستیکي رول ولوبوي.
د سعودي په مشرۍ ایتلاف د بېلتون غوښتونکي مشر سره د کړکېچ په ترڅ کې د یمن په جنوب بریدونه کړي دي
ټرمپ وايي، امریکا به د وینزویلا تر ۵۰ میلیونه بیرله پورې  تېل ترلاسه کړي
ټرمپ د ګرینلینډ لپاره د "مختلفو انتخابونو" په اړه بحث کوي، د پوځي عملیاتو په ګډون: سپینه ماڼۍ
ملګري ملتونه وايي چې په وینزویلا کې د امریکا مداخله نړیوال قانون تر پښو لاندې کړی دی
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
امریکا په وینزویلا کې د خپل سفارت د بیا پرانیستلو لپاره چمتووالی نیسي
د جاپان په لویدیځ کې د ریښتر په کچه ۶.۲ درجې زلزلې، د سونامي خبرداری نه دی ورکړل شوی
اردوغان له ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د وینزویلا او غزې په اړه اندیښنې څرګندې کړې
پاکستان بلوچستان او خیبر پښتونخوا ایالتونو کې د ځای پر ځای شویو ماینونو چاودنو کې دوه تنه وژل شول
روسیه ادعا کوي چې د سومي ولایت ته نږدې یو سرحدي مېشت ځای یې نیولی
حسینې د دورې تښتونو کې لږ تر لږه ۲۸۷ کسان وژل شوي، مړي یې په سیندونو یا ډله ییزو قبرونو کې اچول شوي
پاکستان او چین په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کوي