د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش د سودان په جګړه کې د ملکي وګړو پر سخت زیان اندېښنه څرګنده کړې او نړیواله ټولنه یې هڅولې چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره ګامونه پورته کړي، ځکه چې دا جګړه درېیم کال ته داخله شوې ده.
ګوتریش د دوشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل: "دوه کاله د یوې ویجاړوونکې جګړې په ترڅ کې، سودان لا هم په یوه ستر بحران کې دی، چې ملکي وګړي یې تر ټولو زیات زیان ویني." هغه د بازارونو، روغتونونو، ښوونځیو او بېځایه شویو کسانو د کمپونو پر بېپروا بریدونو سخت غبرګون وښود.
هغه زیاته کړه: "نږدې ۱۲ میلیونه خلک له خپلو کورونو بېځایه شوي دي، چې دا د نړۍ تر ټولو ستر بېځایه کېدونکی بحران ګرځېدلی دی." د دې کسانو له ډلې څخه ۳.۸ میلیونه کسان ګاونډیو هېوادونو ته پناه وړې ده.
ګوتریش وویل چې له ۳۰ میلیونو څخه زیات خلک بشري مرستو ته اړتیا لري، چې په دې کې ۲۵ میلیونه کسان له سختې لوږې سره مخ دي. هغه خبرداری ورکړ چې "د خوړو د کمښت موسم په رانږدې کېدو سره، لږ تر لږه په پنځو ځایونو کې قحطي ډېره شوې او تمه کېږي چې نورې سیمې به هم اغېزمنې شي."
ګوتریش زیاته کړه چې "مرستندوی کارکوونکي هم په نښه شوي دي: لږ تر لږه ۹۰ کسان د جګړې له پیل راهیسې وژل شوي دي." هغه د حساب ورکونې غوښتنه وکړه او ویې ویل: "د ټولو سرغړونو او ناوړه کړنو په اړه خپلواکې، بېطرفه او روڼې پلټنې ډېرې مهمې دي."
زرګونه وژل شوي، میلیونه بېځایه شوي
ګوتریش د سیاسي ارادې د بیا تازه کولو غوښتنه وکړه او ټینګار یې وکړ چې "د ملکي وګړو د ساتنې یوازینۍ لار د دې بېځایه جګړې پای ته رسول دي." هغه زیاته کړه: "نړۍ باید د سودان خلک هېر نه کړي."
هغه وویل چې ملګري ملتونه د سولې د هڅو ملاتړ ته ژمن دي، چې د هغه ځانګړي استازي رمطان لعمامره په مشرۍ ترسره کېږي.
د ۲۰۲۳ کال د اپرېل له ۱۵مې نېټې راهیسې، د چټک ملاتړ ځواکونه (RSF) د سودان د پوځ سره د واک د ترلاسه کولو لپاره په جګړه بوخت دي، چې په پایله کې یې زرګونه کسان وژل شوي او دا د نړۍ یو له بدترینو بشري بحرانونو څخه ګرځېدلی دی.
د ملګرو ملتونو او ځايي چارواکو د معلوماتو له مخې، تر ۲۰ زره زیات کسان وژل شوي او ۱۵ میلیونه بېځایه شوي دي. خو د امریکا د پوهانو څېړنې ښيي چې د وژل شویو شمېر شاوخوا ۱۳۰ زره تنو ته رسېدلی دی.
ډېری هغه کسان چې له هېواد څخه وتلي دي، په عمده توګه ایتوپیا، مصر، د مرکزي افریقا جمهوریت او چاډ ته کډه شوي دي.
