د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني د څو ملیارد ډالرو په ارزښت د دفاع ستراتیژي اعلان کړه، او ویې ویل چې کاناډا نور نشي کولی د ساتنې لپاره د امریکا په "مات شوي" اتحاد تکیه وکړي.

کارني خبرداری ورکړ چې جغرافیایي امنیت اوس د تیرو وختونو خبره ده، او استدلال یې وکړ چې پر واشنګټن تکیه کولو نه پایښت لرونکي زیانونه رامینځته کړي دي.

لومړي وزیر خپل غږ نور هم توند کړ او د کاناډا "مدني ملتپالنه" یې د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر مارکو روبیو لخوا هڅول شوي "مسیحي ملتپالنې" سره پرتله کړه.

لومړي وزیر مارک کارني د کاناډا د پوځ پیاوړي کولو او پر متحده ایالاتو باندې د تکیې کمولو لپاره د څو ملیارد ډالرو یو پلان پیل کړی دی. کارني د سې شنبې په ورځ د کاناډا د لومړني دفاعي صنعتي ستراتیژۍ په اړه د اعلان د هغو موضوعاتو په دوام و چې هغه د خپلې ۱۱ میاشتنۍ واکمنۍ په اوږدو کې پرې ټینګار کړی، په داسې حال کې چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا دودیز اتحادونه له منځه وړي.

کارني وویل کاناډا په مخ په زیاتېدونکي خطرناکه نړۍ کې د خپل ځان دفاع لپاره کافي کار نه دی کړی او پر امریکايي خوندیتوب حساب کول نور ممکن نه دي. هغه زیاته کړه: «موږ د خپل ځان ساتلو لپاره پر خپلې جغرافیې او نورو ډېره تکیه کړې ده. دې چارې داسې زیانمننې رامنځته کړې چې موږ یې نور توان نه لرو او داسې وابستګۍ یې جوړې کړې چې موږ یې نور نشو ساتلی.»

د ارزښتونو ټکر:

کارني تېره میاشت په نړیواله اقتصادي غونډه کې وویل چې ټرمپ په قانون ولاړ نړیوال نظم کې یو "درز" رامنځته کړی دی. هغه همدارنګه د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، مارکو روبیو هغې وینا ته اشاره وکړه چې پکې روبیو د "مسیحي ملتپالنې" د دفاع غوښتنه کړې وه. کارني په ځواب کې وویل: «د کاناډا ملتپالنه یوه مدني ملتپالنه ده او د اوټاوا دنده د یو پراخ او متنوع هېواد د هر وګړي د حقونو دفاع ده.»

مالي پانګونه او دندې:

د کارني دفتر وویل چې دا دفاعي ستراتیژي د کاناډا په امنیت، اقتصادي سوکالۍ او حاکمیت کې د نیم ټریلیون ډالرو (۳۶۶ ملیارده امریکايي ډالره) پانګونې سره برابره ده. په دې کې شامل دي:

·         ۱۸۰ ملیارده ډالر د دفاعي توکو په رانیولو.

·         ۲۹۰ ملیارده ډالر په دفاعي او امنیتي زیربناوو.

·         د ۱۲۵,۰۰۰ لوړ معاش لرونکو دندو رامنځته کول.

نوي نړیوال شریکان:

د امریکا سره د امنیتي اړیکو نازکوالی پدې معنی نه دی چې کاناډا باید په دفاع کې یوازې پاتې شي. د کارني حکومت له اروپایي ټولنې سره نږدې پوځي اړیکې پاللې او په رسمي ډول د اروپایي ټولنې د امنیتي اقدام (SAFE) پروګرام سره یوځای شوی دی. سربیره پردې، هغه په اسیا کې د نویو دفاعي صادراتو، په ځانګړې توګه له سویلي کوریا سره، هیله مندي وښوده.

کارني په پای کې د ارکټیک (شمالي قطب) په سیمه کې د کاناډا د حاکمیت پر پلي کولو بیا ټینګار وکړ، چیرې چې د اقلیمي بدلون له امله د یخ ویلي کېدل د مهمو منرالونو د ترلاسه کولو لپاره د سیالۍ نوې دوره پرانیزي.