کاناډا او هند د اوږده اختلاف وروسته د سوداګرۍ د دوه چنده کولو په هڅه کې د خبرو اترو له سره پیلولو باندې سلا شول.

دواړو خواوو د خپلو اوږدمهاله ملکي اټومي همکاریو بیا تایید وکړ او د هغې د پراختیا په اړه یې د روانو خبرو اترو یادونه وکړه، په شمول د احتمالي اوږدمهاله یورانیمو رسولو تړونونه.

د هند حکومت وویل، کاناډا او هند موافقه کړې چې د نوي سوداګریز تړون لپاره ودرول شوې خبرې اترې بیا پیل کړي، وروسته له هغه چې د دواړو هیوادونو ترمنځ دوه کاله دمخه د ډیپلوماټیکو شخړو وروسته خبرې اترې ودرول شوې.

لومړي وزیر مارک کارني د سویلي افریقا په جوهانسبرګ کې د G20 سرمشریزې په څنډه کې د دوه اړخیزو خبرو اترو لپاره د هند له لومړي وزیر نریندرا مودي سره ولیدل.

د هند د لومړي وزیر دفتر د یکشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل: "مشرانو سلا وکړه چې د یو لوړ هدف لرونکې هراړخیز اقتصادي مشارکت هوکړې (CEPA) پر سر خبرې پیل کړي، چې موخه یې تر ۲۰۳۰ کال پورې دوه اړخیزه سوداګرۍ د ۵۰ میلیارده ډالرو تر کچې رسول دي".

کارني په ايکس کې په یوه پوسټ کې وویل: "لومړي وزیر نريندرا مودي او ما نن د G20 سرمشریزې په جریان کې سره ولیدل، او د سوداګرۍ تړون لپاره مو خبرې اترې پیل کړې چې کولی شي زموږ سوداګري له ۷۰ ملیارد ډالرو څخه دوه چنده کړي." "هند د نړۍ پنځم لوی اقتصاد دی، او دا د کاناډا کارګرانو او سوداګرۍ لپاره لوی نوي فرصتونه معنی لري."

دواړو خواوو د خپلو اوږدمهاله ملکي اټومي همکاریو بیا تایید کړه او د همکارۍ د پراخولو په اړه یې د روانو بحثونو یادونه وکړه، چې پکې د یورانیمو د اوږدمهالو عرضه‌ کوونکو احتمالي ترتیبات هم شامل دي.

د خبرو اترو بیا پیل د دواړو هېوادونو د اړیکو د تودېدو نښه ده، په داسې حال کې چې کارني هڅه کوي د امریکا ترڅنګ له نورو هېوادونو سره هم سوداګریز روابط پراخ کړي، چې امریکا د کاناډا تر ټولو ستر سوداګریز شریک دی.

کارني ژمنه کړې چې راتلونکې لسیزه کې به د کاناډا غیر امریکایي صادرات دوه چنده کړي.

کاناډا په ۲۰۲۳ کال کې د پراخې سوداګریزې هوکړې خبرې هغه مهال ودرولې چې اړیکې ترینګلې شوې، کله چې اوتاوا د یوه کاناډایي سیک بیلتون ‌پال وژنه کې د هند حکومت پر لاس لرلو تور پورې کړ. نوي ډیلي دغه تور رد کړی دی.

"د باور وړ سوداګریز شریک"

سره له دې چې ډیپلوماتیک شخړه وه، د کاناډا او هند ترمنځ سوداګري وده کړې ده، خو د سوداګرۍ کارپوهان وايي چې دا د هند د اقتصاد د اندازې په پرتله خورا کوچنۍ ده.

د دواړو لورو د توکو او خدماتو دوه اړخیزه سوداګري په ۲۰۲۴ کال کې شاوخوا ۳۱ ملیارد کاناډايي ډالر وو (21.98 ملیارد ډالرو) ته ورسیده، چې زیاتره یې د کاناډا په ګټه و ځکه چې د هغې د خدماتو صادرات ۱۶ ملیارد کاناډايي ډالر وو. په ورته وخت کې، د کاناډا د چین سره ټول دوه اړخیزه سوداګري په ۲۰۲۴ کال کې تقریبا څلور چنده زیاته وه.

د کاناډا او هند اړیکې د جون په میاشت کې د G7 سرمشریزې پر څنډو د مودي او کارني تر منځ د لیدنې وروسته ښي شوې.

د یکشنبې په ورځ کارني وویل چې هغه هند د باور وړ سوداګریز شریک ګڼي، که څه هم هغه دا ومنله چې ممکن د "اختلاف سرچینه" وي.

هغه وویل چې کاناډا او هند قوي تجارتي اړیکې لري او هغه غواړي دا لا پراخې کړي.

"څه چې موږ یې په لټه کې یو دا دي چې دا (سوداګریزې اړیکې) د دواړو هیوادونو ترمنځ د احتمالي سوداګریز تړون له لارې په یوه سالم بنسټ کېښودل شي، چې زموږ کاروبارونه خوندي کړي، د هندي کاروبارونو خونديتوب یقیني کړي، واضح قواعد، د شخړو حل لارې، او نورو ته خوندیتوب ورکوي، او په دې فرصتونو باندې کار کوي."

کارني د G20 په سرمشریزه کې د برازیل له ولسمشر لویز اناسیو لولا دا سلوا سره هم ولیدل او مشرانو موافقه وکړه چې د کاناډا-مرکوسور د آزادې سوداګرۍ تړون په اړه خبرې اترې ګړندۍ کړي. مرکوسور کې برازیل، ارجنټاین، پاراګوای او یوروګوای شامل دي.