د سږو سرطان وختی تشخیص: د یوه ساده ادرار ټسټ سره خپل ژوند وژغورئ

په ډیری ناروغانو کې چې کله د سږو سرطان تشخیص کیږي ، وخت له وخت تیر وي او ډیر ناوخته شوی وي. سره له دې چې د روغتیا نړیوال سازمان په وینا، هر کال تقریبا ۱۰ میلیونه انسانان د سرطان له امله ژوند د لاسه ورکوي، او سږو سرطان تر ټولو خطرناک دی، په ځانګړې توګه هر کال په اوسط ډول ۱.۸ میلیونه کسان ددې ناروغۍ له امله ژوند د لاسه ورکوي خو بیا هم مونږ بې تفاوته پاتې کیږو. دډاکټران د خپلو ناروغانو سره د مرستې لپاره ډیر کوښښ کوي، مګر ستونزه دا ده چې،  د سږو سرطان معمولا تر هغه وخته پورې هیڅ نښې نه ښیې تر څو چې وروستۍ مرحلې ته ورسیږي. په دې مرحله کې د درملنې چانس  محدود وي او د روغتیا چانس خورا کم دی. اوس مهال، یوازې نږدې ۱۰٪ هغه خلک چې د سږو سرطان تشخیص شوی، کولی شي ۱۰ کاله یا له دې څخه ډیر ژوندي پاتې شي. خو، د ناروغۍ نښې د میاشتو یا حتی کلونو مخکې پیژندلو لاره شتون لري.

د سږو د سرطان لاملونه

لومړی، موږ باید پوه شو چې سرطان زموږ په بدن کې څنګه پرمختګ کوي. زموږ په بدن کې یوه حجره د فابریکې د یو کارګر په څیر ده. هره ورځ یو شان کار کوي، هڅه کوي موږ روغ وساتي.

مګر د وخت په تیریدو سره، حجرې د زړښت او فشار له امله زیانمنې کیږي. معمولا دا حجرې یا خپل ځان بیرته رغوني  یا د "اپوپتوزس" په نامه د یوې  پروسې په نتیجه  کې مړې کیږي، یعنې د حجرې مړینه پیښیږي. کله چې حجرې مړې شي، نوې او روغې حجرې یې ځای نیسي. خو ځینې وختونه، زیانمنې شوې حجرې په بشپړ ډول نه روغیږي یا نه مړې کیږي. دې حجرو ته "سینیسینټ حجرې" ویل کیږي. که څه هم دوی نور سم کار نه کوي خو ژوندي پاتې کیږي او ستونزې رامنځته کوي. دوی ته اکثرا "زومبي حجرې" ویل کیږي. دا "زومبي حجرې" که څه هم خپل پخوانی کار نه کوي، خو په زیانمن ډول فعاله پاتې کیږي. دوی پروټینونه، انزایمونه او نور مالیکولونه خوشې کوي او شاوخوا روغ نسجونه خرابوي. د بدن سره د مرستې پر ځای، دا مالیکولونه د التهاب، د نسجونو زیان او د سرطان د ودې لپاره مناسب شرایط رامنځته کوي.

ساینس پوهان لا تر اوسه په بشپړ ډول نه پوهیږي چې ولې دا "زومبي حجرې" په سمه توګه نه مړه کیږي، مګر په کمه اندازه کې دوی کولی شي ساتندویه رول ولوبوي. د مثال په توګه، د زخم روغیدو پر مهال، "زومبي حجرې" کولی شي په محدود ډول د نسجونو په ترمیم کې مرسته وکړي.

دا "زومبي حجرې" یوازې د سرطان سره تړلې نه دي. دا همدارنګه د زړه ناروغیو او الزایمر په څیر د زړښت اړوند نورو ناروغیو سره هم تړاو لري. کله چې دا حجرې په وخت سره راټولیږي، دوی کولی شي په هغو روغتیایي ستونزو کې مرسته وکړي چې معمولا د زړښت سره تړلي دي. نو که موږ وکولی شو دا "زومبي حجرې" وختي پیدا کړو او تشخیص کړو موږ کولی شو د سرطان مخه ونیسو.

د کیمبریج پوهنتون نوښت

د ۲۰۲۴ د دسمبر په میاشت کې، د کیمبریج پوهنتون څیړونکو د دې زومبي حجرو د پیژندنې لپاره نوې ټیکنالوژي رامینځته کړې. دا "پیچکارۍ وړ سینسر" د وینې له لارې د پښتورګو ته رسي، او د ادرار له لارې د زومبي حجرو لخوا ټاکل شوې پروټینونه تشخیص کوي. کله چې سینسر دا پروټینونه ولیدل، نو دا د کیمیاوي غبرګون پیلوي چې د ادرار په کې یوه ځانګړې تشخیص لپاره مرکب خوشې کوي.

د ازموینې د میتود اغیزمنتیا

که په ادرار کې د سرطان نښې موجود وي، نو ممکنه ده چې فزیکي بدلونونه ولیدل شي، د رنګ بدلیدل یا نور بدلونونه شامل وي. د Cancer Research UK لخوا تمویل شوې دا نوښت، چې کم تهاجمي او ارزانه ده، د سږو سرطان د وختي تشخیص لپاره لومړنی ازموینه ګڼل کیږي. د دغې ټیکنالوژۍ اعظمي هدف په لوړ خطر لرونکو ډلو کې د درملنو په سر کې مرسته کول دي.

د نورو سرطانونو په مقابل کې د ټیکنالوژۍ غوښتنې

پاتې شونې دی چې دا ټیکنالوژي د نورو سرطانونو لکه د تی سرطان او د پانقراس سرطان د تشخیص لپاره هم وکارول شي. لومړنۍ کلینیکي ازموینې په موږکان کې ښه نتیجه ورکړې، او څیړونکي د دې د بشري آزموینو پیل ته سترګې په لار دي.

د شعار د مبارزې موخې

د سرطان په وړاندې زموږ مبارزه تلپاتې ده، او د کیمبریج پوهنتون نوې څیړنه موږ ته هیلې وړاندې کوي. که چیرې دا ازموینه د ساینسي تمو په رڼا کې مثبته نتیجه ورکړي، نو دا به د ناروغانو د ژوند اوږدولو او د درملنې د بریالیتوب په لار کې د مهم ګام حیثیت ولري.

د زومبي حجرو په مبارزه کې د نوې ټیکنالوژۍ جوړیدل د امید نښانی ده چې په راتلونکي کې به مسلکي او شخصي طبابت کې د پام وړ بدلونونه راولي.