منځنی ختیځ
4 د لوستلو دقیقې
د اوربند ځنډ: ایا نتنیاهو د ښي اړخو متحدینو فشار ته تسلیم شوی دی؟
د اسرائیلو د لومړي وزیر پرېکړه چې د غزې د اوربند تړون د تصویب لپاره د کابينې مهمه غونډه وځنډوي، د کورنیو فشارونو په زیاتېدو سره، داسې پوښتنې راپورته کړې دي چې ایا هغه د خپلو سخت دریځه ائتلافي ملګرو فشارونو ته تسلیمېږي.
00:00
د اوربند ځنډ: ایا نتنیاهو د ښي اړخو متحدینو فشار ته تسلیم شوی دی؟
/ Getty Images
16 جنوري 2025

په یوه ډراماتیک بدلون کې، د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د پنجشنبې په ورځ پریکړه وکړه چې د کابینې غونډه د حماس سره د اوربند د موافقې د تصویب څخه څو دقیقې مخکې وځنډوله، او فلسطیني ډله یې د "وروستي شیبې کړکېچ" په رامینځته کولو تورنه کړه.

د حماس لوړ پوړي چارواکي عزت الرشق د پنجشنبې په ورځ وویل، چې حماس په ځواب کې ویلي چې د نړیوالو منځګړو لخوا د چهارشنبې په ورځ اعلان شوي اوربند تړون ته ژمن دی.

دا ځنډ، د اسراییلو په سیاست کې د کړکیچونو په منځ کې، دا پوښتنې راپورته کړې چې ایا نتانیاهو د خپلو ښي اړخو ایتلافي ملګرو، په ځانګړې توګه د هغه د ملي امنیت وزیر ایتامار بین ګویر او د مالیې وزیر بیزلیل سموتریچ، چې د امنیتي مسلو په اړه د سخت دريځي لپاره پیژندل کیږي، فشارونو ته تسلیمیږي.

د نتنیاهو دفتر ادعا وکړه چې حماس د تړون له ځینو برخو څخه سرغړونه کړې او د تړون له نهایی کیدو دمخه یې د وروستي وخت امتیازونه غوښتل. په هرصورت، د دې ادعا شویو سرغړونو ځانګړي توضیحات افشا نه شول او دا لومړی ځل نه دی چې نتنیاهو د اوربند هڅې له مينځه وړي.

که څه هم د اوربند وروستۍ موافقه د تصویب لپاره چمتو ښکاریده، خو د نتنیاهو د کابینې د غونډې د ځنډولو پریکړه احتمالاً د سولې د تامین او د هغه د حکومت دننه د ښي اړخو سیاسي ځواکونو د راضي کولو ترمنځ د هغه د نازک توازن عمل څخه اغیزمنه شوې ده.

لکه څنګه چې د نیویارک ټایمز لخوا راپور شوی، د ښي اړخو مخکښ شخصیتونو لکه بن ګویر په تېرو وختونو کې په ورته تړونونو کې د خنډونو رامنځته کولو هڅې کړې دي.

بن ګویر، د نورو ښي اړخو غړو سره یوځای، په ښکاره توګه هر هغه تړون غندلی چې د حماس په وړاندې د نرمښت نښه ګڼل کېږي، او دا یې د کمزورتیا یوه نښه بللې ده.

په ځانګړي ډول، بن ګویر ګواښ کړی چې که د اوربند تړون پر مخ ولاړ شي، نو خپله اوتزما یهودهیت (یهودي ځواک) ګوند به د نتانیاهو له حکومت څخه وباسي. هغه استدلال کوي چې دا تړون د غزې په جګړه کې د اسراییلو پوځي لاسته راوړنې کمزورې کوي.

د اسراییلو د مالیې وزیر بیزلیل سموتریچ، چې یو بل مشهور ښي اړخی شخصیت دی، هم د هر ډول اوربند سره مخالفت څرګند کړی او دا تړون یې د اسراییلو د امنیت لپاره "خطرناک" بللی دی.

د نتنیاهو په حکومت کې دا داخلي درزونه د روانې جګړې په اړه د اسراییلي ټولنې دننه مخ په زیاتیدونکي ویش منعکس کوي.

د نتنیاهو منتقدین، چې غزې کې د اسراییلو د بندیانو کورنۍ هم په کې شاملې دي، هغه د سولې په هڅو کې په تخریبولو تورنوي ترڅو خپل ائتلاف وساتي، کوم چې د اسراییلو په تاریخ کې تر ټولو ښی اړخیزه او مذهبي محافظه کاره دی.

اوسنی د اوربند تړون، چې پکې د اسراییلو د بندیانو او فلسطیني بنديانو خوشي کول او د جګړې durو ته پای ورکول شامل دي، تمه کېده چې حتی د ښي اړخو ملاتړ پرته هم تصویب شي. په هرصورت، ناڅاپي اعتراضونه اسراییلي حکومت کې ژور درزونه په ګوته کوي.

د اسراییلي چارواکو په وینا، د اوربند تړون د اسراییلو د پوځي بریالیتوبونو له امله، د اکتوبر په میاشت کې د حماس د مشر یحیی سنوار د وژنې، او همدارنګه د نړیوالې ټولنې د زیاتیدونکي فشار له امله چټک شو.

د وخت په تېریدلو سره، دا به ولیدل شي ایا نتانیاهو کولی شي د پیچلې او بې ثباته سیاسي وضعیت په منځ کې تګ وکړياو د سولې ډیر تمه کیدونکې معاملې ته ورسیږي - یا ایا د هغه د ښي اړخو متحدینو فشار به هغه دې ته اړ کړي چې له احتمالي پرمختګ څخه ووځي.

وپلټۍ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.
سوريې په سویدا کې د بندیانو د تبادلې عملیات پیل کړل
جرمني د لومړي ځل لپاره ۲۰ افغان مجرمین په مستقیم ډول کابل ته ډیپورټ کړل
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد: د پاکستان بریدونو ته به پوځي ځواب ورکړل شي
د امریکا د هوايي ځواک پخوانی پیلوټ د چینايي پوځ د روزنې په تور ونیول شو
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر په انقره کې د اسلامي همکارۍ سازمان د ډیپلوماټانو کوربه توب وکړ