افغانستان په شمال کې زلزلې ۲۰ کسان وژلي او تر ۳۰۰ ډېر یې ټپیان کړي: د عامې روغتیا وزارت
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت چارواکو د دوشنبې په ورځ وویل، د افغانستان په شمال کې یوې سختې زلزلې لږ تر لږه ۲۰ کسان وژلي او تر ۳۰۰ تنو ډیر يي ټپیان کړي دي. دا په داسې حال کې ده چې یوازې څو میاشتې وړاندې یوې بلې مرګونې زلزلې دغه هېواد سخت ځپلی و.
د امریکا د جیولوژیکي سروې له مخې، د ریښتر په کچه ۶.۳ درجې په شدت سره زلزله تېره شپه د ځمکې په ۲۸ کیلومترۍ ژوروالي کې رامنځته شوې چې مرکز یې مزارشریف ښار ته نږدې و.
د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان د دوشنبې په سهار خبریالانو ته وویل چې د بلخ او سمنګان په ولایتونو کې تر ۲۰ ډېر کسان وژل شوي او شاوخوا ۳۲۰ نور ټپیان دي، هغه ټینګار وکړ چې دا لومړنۍ شمېرې دي.
هغه د ولایتونو په کچه د مرګ ژوبلې کره شمېر وړاندې نه کړ.
د فرانس پریس اژانس یوه خبریال لیدلي چې د افغانستان د شمال د سترو ښارونو څخه د یوه، مزارشریف اوسېدونکي له دې وېرې چې کورونه به یې ونړیږي، واټونو ته راوتلي وو.
د فرانس پریس اژانس یوه خبریال لیدلي چې د ښار مشهور نیلي جومات، چې د ۱۵مې پیړۍ یو تاریخي ځای دی او په خپلو رنګارنګ کاشیانو مشهور دی، هم زیانمن شوی دی.
د دغه جومات ټوټې، په ځانګړې توګه د یوه منار څخه، راغورځېدلې او د جومات په انګړ کې پرتې وې، چې دا د هېواد له څو پاتې سیاحتي ځایونو څخه یو دی.
له پلازمینې کابل څخه، چې شاوخوا ۴۲۰ کیلومتره سوېل ته پروت دی، خبریالانو هم ویلي چې دوی ټکانونه احساس کړي دي.
په غرني افغانستان کې د مخابراتي شبکو او زیربناوو کمزورتیا په تېرو وختونو کې د ناورینونو پر وړاندې د غبرګون هڅې له خنډ سره مخ کړې او چارواکي یې د ساعتونو او حتی ورځو لپاره د زیانونو د ارزونې لپاره لرې پرتو کلیو ته له رسېدو منع کړي دي.
دا د طالبانو د حکومت لپاره وروستۍ طبیعي پېښه ده، چې په ۲۰۲۱ کال کې پر افغانستان له واکمنېدو راهیسې له دریو لویو مرګونو زلزلو سره مخ شوی، په داسې حال کې چې بهرنۍ مرستې چې د هېواد د اقتصاد ملا یې جوړوله، په ډراماټیک ډول کمې شوې دي.
د اګست په میاشت کې د هېواد په ختیځ کې د ۶.۰ درجې یوې کمې ژورې زلزلې د غره په لمنو کې کلي له منځه یوړل او تر ۲۲۰۰ ډېر کسان یې ووژل.
په لویدیځ هرات کې ایران پولې ته نږدې په ۲۰۲۳ کال کې او په ختیځ ننګرهار ولایت کې په ۲۰۲۲ کال کې لویو ټکانونو سلګونه کسان ووژل او زرګونه کورونه یې ویجاړ کړل.
ملګرو ملتونو او مرستندویه ادارو خبرداری ورکړی چې د افغانانو ترمنځ لوږه مخ په ډیریدو ده.
دا منزوي هېواد له یوه بشري ناورین سره مخ دی چې د وچکالۍ، د بانکي سکټور پر اقتصادي محدودیتونو او له ګاونډیو هېوادونو ایران او پاکستان څخه د میلیونونو افغانانو د شړلو له امله لا پسې ژور شوی دی.
زلزلې په افغانستان کې، په ځانګړې توګه د هندوکش د غرونو په لړۍ کې، چېرې چې د یوریشیا او هند ټیکټونیکي تختې سره یو ځای کیږي، یوه عامه پېښه ده.
په دغه ډیری کلیوالي هېواد کې، چې د لسیزو جګړو له امله ویجاړ شوی، ډیری کورونه په کمزوري ډول جوړ شوي دي.
لرې پرتو کلیو ته د تګ لپاره چې ډیری وختونه د ناورینونو او خرابې هوا پر مهال له مرستو څخه پرې کیږي، په لوړو او سختو لارو سفر ساعتونه او حتی ورځې وخت نیسي.
