په استانبول کې د غزې د محکمې تاریخي غونډه  وروستۍ پریکړې ته چمتووالی نیسي

د استانبول پوهنتون څلور ورځنۍ غونډه نړیوال کارپوهان، فعالان او خبریالان سره راټولوي ځکه چې د غزې خپلواکه محکمه د اسرائیلو د جنګي جرمونو په اړه د خپلې وروستۍ پریکړې د وړاندې کولو لپاره چمتووالی نیسي.

د غزې د محکمې وروستۍ څلور ورځنۍ ناسته، چې یوه خپلواکه نړیواله هڅه ده د هغو جنګي جرمونو د څېړلو لپاره چې اسرائیلو په غزه کې ترسره کړي، د پنجشنبې په ورځ په استانبول پوهنتون کې پرانېستل شوه. په دې ناسته کې د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه پوهان، د بشري حقونو مدافعین، خبریالان او د مدني ټولنې استازي ګډون لري.

یاده محکمه، چې د نړیوالو کارپوهانو له پلاو څخه جوړه شوې ده څو د شواهدو او شاهدانو د څرګندونو ارزونه وکړي چې د شخړې سره تړاو لري، د اکتوبر تر ۲۶مې پورې به دوام ولري او تمه ده چې خپله وروستۍ پرېکړه به اعلان کړي.

د اورېدنو تر څنګ، دغه پروګرام کې یو لړ فعالیتونه هم شامل دي — لکه نندارتونونه، د فلم نندارې او عامه ویناګانې — چې د استانبول پوهنتون د ادبیاتو پوهنځي د ویاړ په تالار کې ترسره کېږي.

د پروګرام یوه ځانګړې برخه د «شواهد» په نوم د کتاب له عکسونو جوړ نندارتون دی، چې د اناطولیه خبري آژانس خبریالانو لخوا برابر شوی او د غزې د ویجاړۍ مستند انځورونه پکې نندارې ته ایښودل شوي دي.

'د ظلمونو بصري ثبوت'

له نندارتون سره مل مستند فلم، چې "شواهد" نومېږي، د هغو خبریالانو انځورونه او شخصي کیسې وړاندې کوي چې دغه صحنې یې ثبت کړي، او هغه څه انځوروي چې تنظیموونکي یې د اسرائیلو د پوځي عملیاتو پر مهال د ترسره شوو ظلمونو بصري ثبوت بولي.

د نندارتون تر څنګ، څو عامه ویناوې هم مهالویش شوې دي.

پروفیسور ایهان چیټیل به د “غزې وروسته د فکري کسانو مسؤلیت” تر سرلیک لاندې وینا وکړي، په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو پخوانی ځانګړی راپور ورکوونکی د فلسطین لپاره، پروفیسور ریچارډ فالک، به د “نړیوال قانون او وجدان” په موضوع خبرې وکړي.

د غونډې ځای کې همدارنګه فلسطین ته ځانګړي شوي کتاب نندارتونونه او یو متقابل نصب “د هیلو دیوال: د غزې لپاره پیغامونه او دعاګانې” په نوم شامل دي، چې لیدونکي هڅوي خپل د همدردۍ لیکلي یادښتونه پرېږدي.

تنظیموونکي وایي، د غزې محکمه موخه لري چې “نړیوال وجدان راویښ کړي” او د غزې د کړکېچ په لړ کې د ترسره شوو کړنو لپاره “د حساب ورکولو فرهنګ” ته وده ورکړي، چیرې چې زرګونه ملکي وګړي وژل شوي او پراخه ویجاړتیا مستند شوې ده.