د دوشنبې د ورځې په فرمان کې چارواکو ته لارښوونه شوې چې په ۳۰ ورځو کې د هغو ایالتونو او محلي ادارو لیست خپور کړي چې د فدرالي مهاجرتي قوانینو د تطبیق مخه نیسي. په فرمان کې ویل شوي چې د دې لیست په نومونو کې شاملې ادارې د حکومتي مالي مرستو د لاسه ورکولو خطر سره مخ دي.

ټرمپ به په دې اونۍ کې د سپینې ماڼۍ ته د بېرته راتګ راهیسې خپلې لاسته راوړنې وستایي، چې پکې د اقتصاد، بهرني سیاست، حکومتي موثریت او مهاجرت په برخو کې پرمختګونه شامل دي.

دغه جمهوري غوښتونکي ادعا کړې چې د مکسیکو له لارې د غیر قانوني سرحدي تیریو په مخنیوي کې یې د خپلې ټاکنیزې ژمنې په پوره کولو کې لوی پرمختګ کړی، کوم چې د هغه د ډیموکراتیک مخکیني ولسمشر جو بایډن په دوره کې په بې ساري کچه لوړ شوي وو.

خو د جنورۍ راهیسې د ټرمپ محبوبیت کم شوی، او د واشنګټن پوسټ-ای بي سي د نظرپوښتنې له مخې، له ۴۰ سلنې څخه زیاتو امریکایانو ویلي چې دوی په کلکه د هغه مخالفت کوي.

د ټرمپ ویاندې کارولین لیویټ د دوشنبې په ورځ وویل چې د ۲۰۲۴ کال د مارچ راهیسې، کله چې بایډن لا هم په واک کې و، د مکسیکو په پوله د غیر قانوني مهاجرو سره د مخامخ کېدو کچه ۹۵ سلنه کمه شوې ده — له ۱۴۰,۰۰۰ څخه ۷,۰۰۰ ته راټیټه شوې.

هغې وویل: "د امریکا پولې اوس د ولسمشر ټرمپ په برکت خوندي دي. هغه د قانون واکمني بېرته راوستې، زموږ مهاجرتي قوانین یې پلي کړي او د امریکا حاکمیت یې خوندي کړی دی."

د ټرمپ د ټاکنیزې مبارزې شعارونه چې د غیر قانوني مهاجرت په اړه یې د جنایتکارانو او جنسي تېریو کوونکو د ډلو په اړه خبرې کولې، د هغو امریکایانو لپاره اغېزمن و چې د مهاجرت په اړه اندېښمن وو.

د دوشنبې د ورځې اجرائیوي فرمان د هغو "پناه ښارونو" پر وړاندې دی چې معمولاً محلي چارواکي اجازه نه ورکوي چې د غیر قانوني مهاجرو په اړه فدرالي ادارو ته معلومات ورکړي، که هغوی د شړلو له خطر سره مخ وي.

د څلورو ښارونو — بوسټن، شیکاګو، ډینور او نیویارک — ښاروالان د مارچ په میاشت کې په کانګرس کې د خپلو مهاجرتي پالیسو په اړه د یوې سختې پوښتنې سره مخ شول.

محکمې د پناه ښارونو د قوانینو قانوني حیثیت تایید کړی، او یوه امریکایي قاضي تېره اونۍ پرېکړه وکړه چې د ټرمپ اداره نشي کولی له هغو ادارو څخه فدرالي مالي مرستې ونیسي چې غیر قانوني مهاجرو ته محدودې ساتنې وړاندې کوي.

د دوشنبې په ورځ د سپینې ماڼۍ په چمن کې د هغه مهاجرو انځورونه لګول شوي وو، چې د هر انځور لاندې د هغوې تورونه  لیکل شوي وو او لاندې یې د هغوی جرمونه ذکر شوي وو، لکه "لومړۍ درجې قتل"، "د ماشوم جنسي ځورونه" او "د فینټانیل وېش."

د سپینې ماڼۍ د یوې اعلامیې سره د هغو ۱۰۰ کسانو لیست هم شامل و چې ویل شوي وو د ټرمپ د واکمنۍ راهیسې د "بدترینو جنایتکارانو غیر قانوني مهاجرینو" په توګه نیول شوي دي.

په همدې حال کې، د استازو جرګې جمهوري غوښتونکو یو داسې قانون وړاندې کړی چې ټرمپ ته د مهاجرت په برخه کې د درنو لګښتونو د وضع کولو واک ورکوي — چې پکې د پناه غوښتنې لپاره لږ تر لږه ۱,۰۰۰ ډالره فیس شامل دی.

ټرمپ د مکسیکو پولې ته پوځونه استولي او د لاتینې امریکا ډلې لکه ټرین دي اراګوا او MS-13 یې د ترهګرو ډلو په توګه اعلان کړي دي.

خو هغه د قاضیانو، د حقونو ډلو او ډیموکراتانو سره په ټکر کې دی، چې وایي هغه د اساسي قانون حقونه له پامه غورځولي او ځینې وختونه یې مهاجر پرته له اورېدنې شړلي دي.

د ټرمپ د سرحدي امنیت مسوول ټام هومین د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل: "موږ د دې ملت په تاریخ کې تر ټولو خوندي سرحد لرو."

هغه د شړلو د کچې په اړه وپوښتل شو، چې د بایډن د شمیرو په پرتله ټیټه ده، سره له دې چې ټرمپ د تاریخ تر ټولو لویې ډله ییزې شړنې کمپاین ژمنه کړې وه.

حکومت پراخې شمیرې نه دي خپرې کړې، خو د مهاجرت پالیسۍ انسټیټیوټ ویلي چې داسې ښکاري سږ کال به نیم میلیون کسان شړل کیږي — چې د ۲۰۲۴ مالي کال د ۶۸۵,۰۰۰ شړنو په پرتله کم دي چې د بایډن په دوره کې ثبت شوي وو.

هومین استدلال وکړ چې پرتله کول بې ځایه دي، ځکه د بایډن د شړلو شمیرې هغه کسان هم شاملوي چې په پوله نیول شوي وو، او اوس د دې کسانو ډیری برخه د سرحد ته له رسېدو مخکې نیول کیږي.