اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
د وینزویلا سرپرستې ولسمشرې ډېلسي رودریګز د دوشنبې په ورځ وړاندوینه وکړه چې په ۲۰۲۶ کال کې به د تېلو په برخه کې د نوې پانګونې بهیر ۱.۴ میلیارد ډالرو ته ورسېږي، چې دا د تېر کال په پرتله ۵۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي / Reuters

وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي

د وینزویلا سرپرسته ولسمشره ډېلسي رودریګز اټکل کوي چې د نړیوالو پانګه‌ والو د جذب لپاره د پراخو اصلاحاتو له تصویب سره به د تېلو تمویل ۵۵ سلنه زیات شي، او کاراکاس به د واشنګټن د انرژۍ له اجنډا سره لا نږدې همغږی شي.

د وینزویلا سرپرستې ولسمشرې ډېلسي رودریګز د دوشنبې په ورځ وړاندوینه وکړه چې په ۲۰۲۶ کال کې به د تېلو په برخه کې د نوې پانګونې بهیر ۱.۴ میلیارد ډالرو ته ورسېږي، چې دا د تېر کال په پرتله ۵۵ سلنه زیاتوالی ښيي، ځکه چې د هغې حکومت د لویو اصلاحاتو له لارې د هیواد د انرژۍ پراخه سکتور بهرنیو او خصوصي پانګې ته خلاصوي.

رودریګز په کاراکاس کې د تېلو د اجرائیه رییسانو، وکیلانو او قانون‌جوړونکو ته د وینا پر مهال وویل چې د پانګونې تمه کېدونکی زیاتوالی د هایدروکاربن د قانون له پلان شوو بدلونونو سره تړاو لري، چې دا مهال د ملي اسمبلۍ مخې ته پراته دي.

دغه قانون به د لسیزو راهیسې ټینګ دولتي کنټرول پای ته ورسوي او خصوصي شرکتونو ته به د خامو تېلو د استخراج او سوداګریز کولو لپاره لا ډېره ازادي ورکړي — دا د هوګو چاویز او نیکولاس مادورو له دورې څخه یو پراخ بدلون ګڼل کېږي.

رودریګز وویل: «تېر کال پانګونه نږدې ۹۰۰ میلیونه ډالرو ته ورسیده او د روان کال لپاره د ۱.۴ میلیارد ډالرو پانګونې لاسلیک شوې دي»، او ټینګار یې وکړ چې موخه یې دا ده چې هغه هېواد چې د نړۍ تر ټولو لوی ثابت شوي د تېلو زېرمي لري، د تولید له پلوه په یوه «ستر ځواک» بدل کړي.

د امریکا تر فشار لاندې قانون‌ جوړونکي

د پانګې د جلب لپاره د رودریګز هڅې په داسې حال کې روانې دي چې د روانې میاشتې له پیل راهیسې، د مادورو له تښتونې وروسته، د امریکا او وینزویلا د انرژۍ اړیکې په چټکۍ سره نرمې شوې دي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر فشار لاندې، قانون‌ جوړونکو هغه اصلاحات تایید کړي دي — چې په لومړۍ پارلماني لوستنه کې تصویب شوي — او دا کولی شي د دې لارې هواره کړي چې امریکايي او نور نړیوال د تېلو شرکتونه د هېواد په تېلو ډګرونو کې په لا خپلواکه توګه فعالیت وکړي.

خو منتقدین او د صنعت اجرائیه چارواکي وايي چې د اصلاحاتو مسوده، که څه هم سمدستي پانګونه هڅوي، ښايي لا هم د هغو ژورو حقوقي روڼتیاوو او خوندیتوبونو له پلوه کمه وي چې د لویې کچې تمویل د راجلبولو لپاره اړین دي، او ځینې ټینګار کوي چې د بهرنیو شرکتونو د ډاډ لپاره لا نورو بدلونونو ته اړتیا ده.

۳۰۰ میلیونه ډالر لا دمخه ترلاسه شوي

د رودریګز حکومت لا دمخه د تېلو د بیا پیل شویو پلورنو مالي ګټې ترلاسه کول پیل کړي دي.

د روانې میاشتې په پیل کې، هغې اعلان وکړ چې وینزویلا د واشنګټن سره د یوې هوکړې له مخې د تېلو له عوایدو څخه ۳۰۰ میلیونه ډالر ترلاسه کړي دي — دا په تېرو کلونو کې د بندیزونو او د تولید د سقوط وروسته، د نوي سوداګریز ترتیباتو تر چتر لاندې لومړنۍ پیسې دي.

دغه اصلاحات د تولید د زیاتولو موخه هم لري، او د وینزویلا د تېلو تولید له تاریخي ټیټو کچو څخه د لوړوالي په حال کې دی.

چارواکي او شنونکي وايي چې عصري کول او خصوصي پانګونه د لسیزو د کمښت د بیرته راګرځولو لپاره بنسټیز ارزښت لري، خو سیاسي بې ‌باوري، نه حل شوي بندیزونه او حقوقي پوښتنې لا هم د اوږدمهاله راتلونکې پر وړاندې سیوری غوړوي.

وپلټۍ
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
تورکیې او کاناډا د آزادې سوداګرۍ تړون په اړه خبرې اترې پیل کړې
د تورکیې اقتصاد د کال په لومړۍ ربع کې ۲.۵ سلنه وده کړې
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
د امریکا یو چارواکی وایي چې د امریکا او چین ترمنځ د نادرو ځمکنیو منرالونو تړون لا هم نافذ دی
اسیا د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د شاکونو دویمې څپې ته چمتووالی نیسي
د تورکیې دفاعي شرکتونو د ساحا ۲۰۲۶ نندارتون کې د نږدې ۸ میلیارد ډالرو صادراتو تړونونه لاسلیک کړل
د اماراتو له خوا د اوپک (OPEC) پرېښودل؛ پر دغه سازمان لویه ضربه او د تېلو په بازار کې بدلونونه
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر: د هرمز تنګي د بندېدو له امله هره ورځ ۱۳ میلیونه بیرله تېل له لاسه وتلي
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
د طالبانو حکومت د پاکستاني دارو ګانو د بدیل د موندولو  په اړه اعلان افغانستان د درملو بازار ولړزاوه
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
چین په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ تر ټولو ستر بېړۍ جوړوونکی هېواد شو
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
د تورکیې د مرکزي بانک زیرمې د لومړي ځل لپاره له ۲۰۰ ملیارد ډالرو څخه واوښتې