اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل"
روغتیا
2 د لوستلو دقیقې
اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل"د اکسفورډ ژبو، د ۲۰۲۴ کال کلمه "د مغزو خرابېدل" (brain rot) اصطلاح غوره کړه. دا غوره کول د ډیجیټل مصرف د شناختي اغیزو په اړه زياتيدونکې انديښني په نښه کوي.
00:00
اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل" / AP

په آنلاین سروې کې چې له ۳۷ زرو څخه زیاتو خلکو پکې برخه اخیستې وه "د مغزو خرابېدل" اصطلاح د ډیجیټل عصر د شناختي زیان تر ټولو ښه بیان کوونکې کلمه وه.

د دې اصطلاح کارول د ۲۰۲۳-۲۰۲۴ ترمنځ ۲۳۰ سلنه ریکارډ زیاتوالی ښیي. دا د ډیجیټل منځپانګې مصرف له امله رامنځته شوي اندېښنې څومره خپرې شوې دي، په ګوته کوي.

اکسفورډ "د مغزو خرابېدل" په ځانګړي ډول د آنلاین منځپانګې د اضافه مصرف په نتیجه کې د فرد په ذهني او فکري وړتیاوو کې د خرابوالي په توګه تعریف کړی.

په ټیکټاک غوندې پلیټفارمونو کې ځوانان دا اصطلاح د خپلو رسنیو عادتونو د نیوکې لپاره کاروي. دا حالت ښيي چې ځوانان د ډیجیټل روږدتیا په اړه خبر دي.

متخصصین ټینګار کوي چې ډیر سکرین وخت او ټیټ کیفیت لرونکي منځپانګې، په ځانګړي ډول د ځوانانو تمرکز، خلاقيت او ذهني روغتیا جدي ګواښي.

په روغتیایي مرکزونو کې لارښونې پرانیستل شوي

 د متحده ایالاتو د رواني روغتیا مرکزونو د " مغزو خرابېدلو" د اغیزو په پېژندلو او مخنیوي کې لارښوونه چمتو کول پیل کړل.

دا استعاره، چې هینري ډیویډ تورو په ۱۸۵۴ کې کارولې وه، د ډیجیټل عصر د اندېښنو له امله یو ځل بیا مخ په وړاندې راغلی. دا ښيي چې ستونزه په حقیقت کې نوې نه ده، مګر په ډيجیټل عصر کې لا ژوره شوې ده.

دې نورو کليمو ته ماتې ورکړه لکه "دماغ روټ"، "ډیمور"، "سلاپ"، "متحرک قیمت"، "رومانتاسي" او "لور". د اکسفورډ د ژبو مشر وویل چې دا غوره کول د مجازي ژوند تکامل او د انټرنېټ کلتور د ژبې په اغیزې منعکس کوي.

د اکسفورډ ژبو د محصول ډایرکټر کاترین کانر مارټین وویل، "د کال کلمه زموږ د ژبې متخصصینو د پلي کولو او شریکولو، د کال منعکس کولو، او په نړۍ کې د خلکو سره د ژبې د بدلون په اړه د مشغولتیا لپاره یوه ځانګړې لاره ده."

د " مغزو خرابېدلو" د کال د کلمې په توګه ټاکل د ډيجیټل عصر زموږ په ژبه او ذهني روغتیا د اغیزې په اړه یو مهم خبردارۍ ده. دا حالت، د دې خبرې لاندې کرښه باسي چې موږ باید خپل ډیجیټل مصرف عادتونه وڅیړو.

وپلټۍ
متحده عربي اماراتو ملي تېلو شرکت«اډنوک» اعلان وکړ چې یوه بېړۍ یې په هرمز تنګي کې تر برید لاندې راغلی
د حوثیانو له خوا توغول شوی یو کروز توغندی د ریاض په سیمه کې له منځه یوړل شو
د روسیې په کېمېروو سیمه کې د یوې پوځي ترانسپورتي الوتکې د لوېدو له امله ۱۹ تنو ژوند د لاسه ورکړی دی.
د ایران پوځ په کویټ کې د امریکا په هوايي اډه کې د پېټریوټ دفاعي سیسټمونو د ویشتو ادعا وکړه.
امریکا د ایران پر قیشم ټاپو ګڼ شمېر بریدونه کړي دي.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ټرمپ: د روسیې او اوکراین جګړه حل ته «ډېره نږدې» شوې ده
په ټوله اروپا کې د امریکا سفارتونو  خپلو اتباعو ته د احتمالي امنیتي ګواښونو په اړه خبرداری ورکړ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي