لکه څنګه چې د اقلیم بدلون اغېزې سختېږي، کارپوهان په استانبول کې راټول شوي ترڅو خبرداری ورکړي چې د اقلیمي زیانونو ۸۰ سلنه د اوبو له خطرونو سره تړاو لري، او هغوی د خصوصي سکټور لخوا د بېړنۍ پانګونې غوښتنه کوي.
د تورکیې د اوبو د امنیت ننګونې د استانبول د اوبو د پنځم نړیوال فورم د بحثونو په مرکز کې قرار لري؛ دا درې ورځنۍ پېښه په "لطفي کردار نړیوال کانګرس مرکز کې ترسره کېږي، چېرته چې چارواکي او نړیوال متخصصین د COP31 نړۍوالې سرمشریزې لپاره زمینه برابروي. دا د ملګرو ملتونو د اقلیم بدلون سرمشریزه ده چې انقره به سږ کال وروسته د هغې کوربه وي.
د "اقلیم له بدلون سره په توافق کې د اوبو مقاومت:
له نوښت څخه تر نړیوال اقدام پورې د COP31 لارنقشه" تر سرلیک لاندې یوې لوړپوړې ناستې دولتي وزیران، د ملګرو ملتونو چارواکي او د اقلیم متخصصین سره راټول کړل ترڅو وڅېړي چې اوبه باید څنګه د نړۍ د اقلیمي اقداماتو په مرکز کې وي.
په داسې حال کې چې تورکیه د COP31 د سرمشریزې کوربه توب له لارې د نړیوال اقلیمي سیاست جوړولو ته چمتووالی نیسي، ویناوالو خبرداری ورکړ چې د اوبو کړکېچ په مستقیم ډول له اقلیمي بحران او اقتصادي پراختیا سره تړلی دی.
د COP31 سرمشریزې لپاره د تورکیې لیدلوری
د کرنې او ځنګلونو وزارت مرستیال احمد باجي وویل چې هېواد یې د COP31 لپاره یو روښانه لیدلوری لري چې له عادي ډیپلوماټیکو خبرو اترو پورته دی. باجي وویل: "تورکیه ژمنه ده چې په دې برخه کې خپله تجربه نړیوالو پلیټ فارمونو ته ورسوي او اوبه، کرنه او د خوړو سیسټمونو بدلون د COP31 د بهیر مرکزي برخې وګرځوي."
د اقلیم د بدلون ادارې رئیس خلیل حصار ټینګار وکړ چې COP31 باید د عمل پر لور یو مهم پړاو وي، نه یوازې د خبرو اترو. هغه وویل: "موږ تمه لرو چې COP31 د COP راتلونکی تعریف کړي. د پاریس تړون لومړۍ لسیزه د لوړو ژمنو په اړه وه؛ اوس باید دا اهداف په عملي پایلو بدل شي."
"موږ باید د اوبو غږ واورو او د هغې مطابق پلان جوړونه وکړو"
د کرنې او ځنګلونو وزارت د اوبو د مدیریت عمومي مشرې افیر سویر خبرداری ورکړ چې د اقلیم بدلون د تورکیې په حساسه مدیتراني اقلیمي سیمه کې هم وچکالۍ او هم سېلابونه سختوي. هغې د اوبو د اغېزمنتوب پر اړتیا ټینګار وکړ.
د ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو ادارو هم په همغږو اقداماتو ټینګار وکړ. د ملګرو ملتونو استازې ګوي-یوب سون وویل چې COP31 کولی شي د اوبو او اقلیم ډیپلوماسي پیاوړې کړي، په داسې حال کې چې د نړیوالې هوا پېژندنې سازمان (WMO) مرستیالې کو بارېټ د اقلیم له امله د وچکالیو پر زیاتوالي او پر عامه روغتیا یې پر اغېزو خبرې وکړې.
تورکیه د COP31 د اوبو په اجنډا کې کلیدي رول لوبوي
په تورکیه کې د نړیوال بانک رئیس هومبرتو لوپیز وویل چې اوبه یو اړخیزه موضوع نه ده، بلکې د بارانونو کمښت، د تودوخې لوړېدل او د غوښتنو زیاتوالی باید په ورته وخت کې په پام کې ونیول شي. هغه یادونه وکړه چې سره له دې چې بارانونه کم شوي، خو د اوبو غوښتنه به نږدې ۴۰ سلنه زیاته شي. د نړۍ د اوبو سکټور په کال کې شاوخوا ۱۴۰ میلیارده ډالرو پانګونې ته اړتیا لري، خو اوسنۍ بودیجه بسنه نه کوي.
د اوبو په بنسټونو کې د خصوصي سکټور رول
د اقلیمي بدلون د متخصصینو د کمېټې (IPCC) مرستیالې شعر کلکش وویل چې یوازې سېلابونه کولی شي د هېوادونو د ناخالص کورني تولید (GDP) له ۱.۵ څخه تر ۱.۸ سلنې پورې زیان ورسوي. د UNDP مرستیال نیک هارټمن ټینګار وکړ چې نږدې ۸۰ سلنه اقلیمي اغېزې له اوبو سره تړاو لري او خصوصي سکټور کولی شي د اوبو په بنسټونو کې تر ۷۰-۸۰ سلنې پورې ونډه واخلي.
د بریتانیا ځانګړې استازې روت ډیوس په پای کې وویل: "که تاسو پاکې اوبه په سمه توګه اداره کړئ، نو تاسو د دې چانس لرئ چې له ایکوسیستمونو څخه نیولې تر اقتصاد پورې هرڅه اداره کړئ."
