نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
افريقايي اتحادیه د سوډان د لوېدونکي خطر خبرداری ورکوي.
د دوو خواوو، د سودان منظمه اردو او د ځانګړو ځواکونو د مالتړ ځواکونه، په هیواد کې تقریباً له دوو کالو جګړه کوي.
00:00
افريقايي اتحادیه د سوډان د لوېدونکي خطر خبرداری ورکوي.
/ Reuters
13 مارچ 2025

د افريقا اتحاديې د چهارشنبې په ورځ وويل چې په جګړه ځپلي سوډان کې د يو موازي حکومت اعلان د هېواد د وېش خطر زياتوي، چې لا دمخه د نږدې دوو کلونو ګډوډۍ له امله سخت زيانمن شوی دی.

د چټک ملاتړ ځواکونو (RSF) او د سوډان د منظم پوځ ترمنځ جګړې لسګونه زره کسان وژلي او له ۱۲ ميليونو څخه زيات خلک يې بې کوره کړي دي. ملګرو ملتونو دغه حالت د افريقا په وچه کې يو بې ساری بشري بحران بللی دی.

دغه جګړه چې په لومړي سر کې د چټک ملاتړ ځواکونو د پوځ سره د يو ځای کېدو پر سر د اختلافاتو له امله پيل شوې وه، هېواد يې ټوټه ټوټه کړی دی. اوس پوځ د سوډان ختيځ او شمال کنټرولوي، په داسې حال کې چې چټک ملاتړ ځواکونه د لويديځ دارفور او د جنوب ځينې برخې تر خپل واک لاندې لري.

تېره مياشت، چټک ملاتړ ځواکونو او د هغوی متحدينو په نایروبي کې د يو موازي حکومت د جوړېدو "بنسټيز منشور" لاسليک کړ.

د افريقا اتحاديې په يوه اعلاميه کې وويل چې دوی دغه اقدام غندي او "خبرداری ورکوي چې دغه ډول کړنې د هېواد د وېشلو لوی خطر لري."

د فرانس پرېس خبري اژانس لخوا ليدل شوي سند لاسليک کوونکي غواړي چې په ياغيانو تر کنټرول لاندې سيمو کې د "سولې او يووالي حکومت" جوړ کړي.

د مارچ په لومړيو کې، چټک ملاتړ ځواکونو او د هغوی متحدينو يو ځل بيا په نایروبي کې د "انتقالي اساسي قانون" لاسليک کړ.

د افريقا اتحاديې له خپلو ټولو غړو هېوادونو او نړيوالې ټولنې څخه غوښتنه وکړه چې "د سوډان د جمهوريت د خاورې يا ادارو د وېش او اداره کولو لپاره د هر ډول حکومت يا موازي ادارې په رسمیت پېژندلو څخه ډډه وکړي."

د افريقا اتحاديې زياته کړه چې "د سوډان په جمهوريت کې د ياد حکومت يا موازي ادارې په رسمیت نه پېژني."

د سه شنبې په ورځ، اروپايي اتحاديې په يوه اعلاميه کې وويل چې موازي حکومت د سودانيانو د ديموکراتيکو هيلو لپاره ګواښ دی، چې د تېرې اونۍ د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د اعلاميې سره ورته څرګندونې وکړې.

وپلټۍ
امریکایي سرتېرو ته ویل شوي چې د ایران جګړه د 'صلیبیانو او مسلمانو ترمنځ د پیل لپاره د خدای پلان دی
امریکا د ایران پر وړاندې د جګړې په لومړیو ۴ ورځو کې نږدې ۲ میلیارده ډالره پوځي تجهیزات له لاسه ورکړي
برتانیا د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اتباعو ته د ویزو ورکړه بندوي
د تورکیې ولسمشر اردوغان د پر اصولو ولاړ نړۍوال نظم د خپو لاندې کول او پاشل وغندل
د افغانستان د سرپرست حکومت: له پاکستان سره جګړه هېڅکله لومړنی انتخاب نه وو او ندی
هاکان فیدان په سیمه کې د روانې جګړې د پایته رسولو لپاره هلو ځلو ته دوام ورکوي
د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره: د ایران او تورکیې پر پوله کوم جدي تحرک نشته
د ایران د بهرنیو چارو وزیر له خپل افغان سیال سره ټیلیفوني خبرې وکړې
یوناما: د افغانستان او پاکستان په نښتو کې لږ تر لږه ۴۲ ملکي وګړي وژل شوي؛ جګړه شپږمې ورځې ته ورسېده
پاکستان :د افغانستان له لوري وروستي بریدونه مو په شا تنبولي او افغان لوري ته ۶۷ تنه ځاني تلفات اوښتي
عمر چیلیک : ایران له یوه ناعادلانه او غیرقانوني برید سره مخ دی
ولسمشر اردوغان په ایران کې د ملکي وګړو په مرګ ژوبلې ژوره خواشیني څرګنده کړه او سولې غوښتنه يي وکړه
ایران د سعودي عربستان د تیلو په تصفیه خانه د ډرون الوتکو برید وکړ
د سیمه ییزو کړکېچونو په زیاتېدو سره، تورکیې او ایران د مځکنیو پولو له لارې تګ راتګ ودرولو.
پاکستان په افغانستان کې په بریدونو کې د ۴۱۵ تنو د وژلو ادعا کوي