لیدلوری
نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر.
د امریکا د استازو جرګې په جون کې د محکمې پر وړاندې د بندیزونو یو قانون تصویب کړ، د امریکا د استازو جرګې دغه پریکړه د جرمونو نړیوالې محکمې څارنوال د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او پخواني دفاع وزیر یواف ګلنټ د نیولو غوښتنې په ځواب کې کړې ده.
00:00
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر.
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر. / Reuters
21 فبروري 2025

دجرمونو نړیوالې محکمې مشر ویلي چې د امریکا بندیزونو او د روسیې لخوا د محکمې پر کارکوونکو د نیولو امرونو د دې ادارې شتون په جدي توګه له ګواښ سره مخ کړی. د محکمې د ۱۲۴ غړو هېوادونو په کلني کنفرانس کې د محکمې مشر  توموکو اکاني په خپلو خبرو کې روسیه یا امریکا په مستقیم ډول یاد نه کړل، خو هغوۍ یې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د دایمي غړو په توګه یاد کړل.

"په هر معیار، په هر ستندرد، دا غونډه په یو کړکیچن وخت کې ده،" د جرمونو نړیوالې محکمې څارنوال کریم خان د کنفرانس په پیل کې وویل. "موږ له بې سارې ننګونو سره مخ یو. زه فکر کوم چې مدني ټولنه، قربانیان، ژوندي پاتې شوي، او په ټوله کې بشریت له مونږ څخه بې سارې هیلې لري." د روسیې د لاهي په محکمه کې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوټین د نیولو له امر څخه دوه میاشتې وروسته دغې محکمې، دجرمونو نړیوالې محکمې  د لوۍ څارنوال کریم خان لپاره د نیولو امر صادر کړ.

د امریکا استازو جرګې په جون میاشت کې د محکمې پر وړاندې د بندیزونو یو قانون تصویب کړ، چې دا د څارنوال خان لخوا د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او پخواني دفاع وزیر یواف ګلنټ د نیولو غوښتنې په ځواب کې و. نور: کله چې عدالت مناسب نه وي: د امریکا او د جرمونو نړیوالې ادارې ستونزمنې اړیکې

'درانه بندیزونه'

"محکمه د داسې بریدونو هدف ګرځېدلې چې موخه یې د محکمې مشروعیت، د عدالت د پلي کولو وړتیا او د نړیوال قانون او بنسټیزو حقونو د پلي کولو وړتیا کمزوري کول دي؛ جبري اقدامات، ګواښونه، فشارونه او د خرابۍ کړنې،" اکاني وویل او زیاته یې کړه چې د محکمې د کارکوونکو پر وړاندې د نیولو نور امرونه هم صادر شوي دي. "دوۍ داسې فکر کوي لکه مونږ چې یوه تروریستي ډله یو، محکمه د امنیت شورا د بل دایمي غړي لخوا د درنو اقتصادي بندیزونو له ګواښ سره مخ ده. داسې اقدامات به ژر تر ژره د محکمې عملیات په ټولو حالاتو او قضیو کې کمزوري کړي او د هغې شتون به په جدي توګه له ګواښ سره مخ کړي،".

که څه هم امریکا د محکمې غړې نه ده، خو د نړۍ د مخکښ پوځي او اقتصادي ځواک په توګه کولی شي د جرمونو نړیواله محکمه د دیپلوماتیکو او سیاسي لارو او د هغې پر کارکوونکو د مالي بندیزونو له لارې کمزورې کړي. محکمه په کلکه د خپلې خپلواکۍ د اغېزمن کولو هر ډول هڅه ردوي. موږ په کلکه زموږ د دندې د سیاسي کولو هڅې ردوو. موږ په هر حالت کې یوازې د قانون سره سم عمل کړی او تل به همداسې کوو،" هغه وویل.

د جرمونو نړیواله محکمه په ۲۰۰۲ کال کې د جګړې جرمونو، د بشریت پر وړاندې جرمونو، نسل وژنې او د تیري جرمونو د څېړلو لپاره جوړه شوه، په هغو مواردو کې چې غړي هېوادونه پخپله دغه جرمونه څېړل نه غواړي یا نشي کولی. محکمه کولی شي د غړو هېوادونو د اتباعو لخوا ترسره شوي یا د غړو هېوادونو په خاوره کې د نورو لخوا ترسره شوي جرمونه وڅېړي. د دغې محکمې د ۲۰۲۴ کال بودیجه شاوخوا ۱۹۷ میلیونه ډالره اټکل شوې ده.

وپلټۍ
د تورکیې ملي استخباراتو د سوریې په پلازمینه دمشق کې د یوې سترې فاجعې مخه ونیوله .
ایران پر اذربایجان برید وکړ؛ باکو وایي د ځواب ورکولو حق لري
د ايران د روغتيا وزارت: د امريکا او اسرائيلو په بريدونو کې د وژل شويو کسانو شمېر ۹۲۶ ته لوړ شو
امریکا په کویټ کې د بې پیلوټه الوتکې په برید کې د وژل شویو دوو نورو سرتېرو هویت څرګند کړ
متحده عربي اماراتو او د اسلامي همکاریو سازمان له ایران څخه په تورکیې د بالستیک توغندي برید وغنده
د ایران لخوا تورکیې پر لورې د راتوغول شوي توغندي له امله تورکیې ایران ته ډیر سخت خبرداری ورکړ
اردوغان د پاکستان او افغانستان ترمنځ د جګړې په شپږمه ورځ د اوربند د بیا ژوندي کولو وړاندیز وکړ
د تورکیې پر لور د توغول شوي بالستیک توغندي د لمنځه وړو په اړه د تورکیې د دفاع وزارت اعلامیه
امریکایي سرتېرو ته ویل شوي چې د ایران جګړه د 'صلیبیانو او مسلمانو ترمنځ د پیل لپاره د خدای پلان دی
امریکا د ایران پر وړاندې د جګړې په لومړیو ۴ ورځو کې نږدې ۲ میلیارده ډالره پوځي تجهیزات له لاسه ورکړي
برتانیا د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اتباعو ته د ویزو ورکړه بندوي
د تورکیې ولسمشر اردوغان د پر اصولو ولاړ نړۍوال نظم د خپو لاندې کول او پاشل وغندل
د افغانستان د سرپرست حکومت: له پاکستان سره جګړه هېڅکله لومړنی انتخاب نه وو او ندی
هاکان فیدان په سیمه کې د روانې جګړې د پایته رسولو لپاره هلو ځلو ته دوام ورکوي
د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره: د ایران او تورکیې پر پوله کوم جدي تحرک نشته