لیدلوری
نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر.
د امریکا د استازو جرګې په جون کې د محکمې پر وړاندې د بندیزونو یو قانون تصویب کړ، د امریکا د استازو جرګې دغه پریکړه د جرمونو نړیوالې محکمې څارنوال د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او پخواني دفاع وزیر یواف ګلنټ د نیولو غوښتنې په ځواب کې کړې ده.
00:00
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر.
د جګړې د جرمونو محکمه په خطر کې ده: دجرمونو نړیوالې محکمې مشر. / Reuters

دجرمونو نړیوالې محکمې مشر ویلي چې د امریکا بندیزونو او د روسیې لخوا د محکمې پر کارکوونکو د نیولو امرونو د دې ادارې شتون په جدي توګه له ګواښ سره مخ کړی. د محکمې د ۱۲۴ غړو هېوادونو په کلني کنفرانس کې د محکمې مشر  توموکو اکاني په خپلو خبرو کې روسیه یا امریکا په مستقیم ډول یاد نه کړل، خو هغوۍ یې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د دایمي غړو په توګه یاد کړل.

"په هر معیار، په هر ستندرد، دا غونډه په یو کړکیچن وخت کې ده،" د جرمونو نړیوالې محکمې څارنوال کریم خان د کنفرانس په پیل کې وویل. "موږ له بې سارې ننګونو سره مخ یو. زه فکر کوم چې مدني ټولنه، قربانیان، ژوندي پاتې شوي، او په ټوله کې بشریت له مونږ څخه بې سارې هیلې لري." د روسیې د لاهي په محکمه کې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوټین د نیولو له امر څخه دوه میاشتې وروسته دغې محکمې، دجرمونو نړیوالې محکمې  د لوۍ څارنوال کریم خان لپاره د نیولو امر صادر کړ.

د امریکا استازو جرګې په جون میاشت کې د محکمې پر وړاندې د بندیزونو یو قانون تصویب کړ، چې دا د څارنوال خان لخوا د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او پخواني دفاع وزیر یواف ګلنټ د نیولو غوښتنې په ځواب کې و. نور: کله چې عدالت مناسب نه وي: د امریکا او د جرمونو نړیوالې ادارې ستونزمنې اړیکې

'درانه بندیزونه'

"محکمه د داسې بریدونو هدف ګرځېدلې چې موخه یې د محکمې مشروعیت، د عدالت د پلي کولو وړتیا او د نړیوال قانون او بنسټیزو حقونو د پلي کولو وړتیا کمزوري کول دي؛ جبري اقدامات، ګواښونه، فشارونه او د خرابۍ کړنې،" اکاني وویل او زیاته یې کړه چې د محکمې د کارکوونکو پر وړاندې د نیولو نور امرونه هم صادر شوي دي. "دوۍ داسې فکر کوي لکه مونږ چې یوه تروریستي ډله یو، محکمه د امنیت شورا د بل دایمي غړي لخوا د درنو اقتصادي بندیزونو له ګواښ سره مخ ده. داسې اقدامات به ژر تر ژره د محکمې عملیات په ټولو حالاتو او قضیو کې کمزوري کړي او د هغې شتون به په جدي توګه له ګواښ سره مخ کړي،".

که څه هم امریکا د محکمې غړې نه ده، خو د نړۍ د مخکښ پوځي او اقتصادي ځواک په توګه کولی شي د جرمونو نړیواله محکمه د دیپلوماتیکو او سیاسي لارو او د هغې پر کارکوونکو د مالي بندیزونو له لارې کمزورې کړي. محکمه په کلکه د خپلې خپلواکۍ د اغېزمن کولو هر ډول هڅه ردوي. موږ په کلکه زموږ د دندې د سیاسي کولو هڅې ردوو. موږ په هر حالت کې یوازې د قانون سره سم عمل کړی او تل به همداسې کوو،" هغه وویل.

د جرمونو نړیواله محکمه په ۲۰۰۲ کال کې د جګړې جرمونو، د بشریت پر وړاندې جرمونو، نسل وژنې او د تیري جرمونو د څېړلو لپاره جوړه شوه، په هغو مواردو کې چې غړي هېوادونه پخپله دغه جرمونه څېړل نه غواړي یا نشي کولی. محکمه کولی شي د غړو هېوادونو د اتباعو لخوا ترسره شوي یا د غړو هېوادونو په خاوره کې د نورو لخوا ترسره شوي جرمونه وڅېړي. د دغې محکمې د ۲۰۲۴ کال بودیجه شاوخوا ۱۹۷ میلیونه ډالره اټکل شوې ده.

وپلټۍ
د نیپال او چین د سیلابونو له امله د مړو شمېر له ۱۳۰۰ څخه اوښتی او زرګونه کسان لا هم ورک دي
د بریتانیا حکومت پر لایپزیگ هوایي ډګر برید له امله روسي استازی احضار کړ
د امریکا د استازو جرګې د هغو پوهنتونونو لپاره د بندیزونو لایحه تصویب کړه چې پر اسرائیلو بایکاټ لګوي
پوتین وویل، د روسیې او اوکراین ترمنځ هوکړې ته د رسېدو لپاره چانس شته
د مونیخ د دفاعي صنایعو د یوه شرکت مخې ته د قصدي اور اچونې هڅه
د پاکستان پوځ: "په خېبر پښتونخوا کې ۱۵ وسله‌وال له منځه یوړل شول"
د امریکا پوځ په ختیځ ارام سمندر کې یوه کښتۍ د مخدره توکو د قاچاق په تور ډوبه کړه
ټرمپ د ایران جګړې د پای ته رسولو د اعلان په اړه غور کوي
روسیه وايي، د مسکو پر لور روانې ۳۷ بې پیلوټه الوتکې یې نسکورې کړې دي
روسیه: "موږ د اوکراین لوژستیکي مرکزونه او هغه کښتۍ چې د پوځي موخو لپاره کارول کېدې په نښه کړل."
د امریکا په مینیپولیس ښار کې وسله وال برید کې ۲ تنه وژل شوي
اوکراین ولسمشر زیلینسکي وویل چې د اوکراین پر وړاندې د روسیې د بریدونو په اړه د نړۍ غبرګون کافي نه دي
په جرمني کې د اورګاډي یو تمځای تر څېرمه چاودنه شوې
ټرمپ: "که زه د امریکا ولسمشر نه وای، اسرائیل به له منځه تللی وای."
د روسیې له خوا د انګلستان پر پوځي اډو د حملې ګواښ
د ایران بریدونو په منځني ختیځ کې د امریکا استخباراتي تاسیساتو ته پراخ زیان اړولی دی
د روسیې په کراسنودار سیمه کې د تېلو د تصفیې په یوه فابریکه کې د ډرون برید وروسته اور رامنځته شو
یوه ۱۰۱ کلنه ښځه د مخدره توکو د قاچاق په تور ونیول شوه
د روسي شرکت اوزون پر درې بېلا بېلا زېرمتونونو باندې د بې پیلوټه الوتکو حملې ترسره شوې
د ملګرو ملتونو سرمنشي ګوټریش په کیف او نورو اوکرایني ښارونو د روسیې بریدونه په کلکه وغندل