د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ وویل چې له اسرائیلو او امریکا سره د جګړې احتمالي بیا پیلېدل به د هغه د هېواد دریځونه بدل نه کړي.

دا څرګندونې پر ایران د بیاځلي بریدونو په اړه د امریکا او اسرائیلو د مخ پر زیاتېدونکو ګواښونو په ترڅ کې مطرح کېږي؛ لکه څنګه چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ وویل چې واشنګټن "ښايي یو بل کوچنی ایيپیک فیوري (Epic Fury)" ترسره کړي، چې دا د فبرورۍ په ۲۸مه پر ایران د امریکا او اسرائیلو پیل شویو عملیاتو ته اشاره ده.

عراقچي په تهران کې د یوې تلوېزیوني غونډې پر مهال وویل: "په دې وروستیو کې د یوې نوې جګړې خبرې کېږي، خو زه له وړاندې له جګړې وروسته دورې په اړه فکر کوم. جګړه وي یا نه، زموږ تګلارې همغسې پاتې کېږي."

"دوی مخکې دوه ځله دا کار کړی او پایلې یې لیدلې دي. که دوی غواړي بیا هڅه وکړي، دوی پوهېږي چې له تېرو هغو څخه به کومه متفاوته پایله ترلاسه نه کړي."

د اپرېل د اتمې نېټې اوربند چې د ایران او امریکا ترمنځ وشو، تر ټولو سختو جګړو ته یې د پای ټکی کېښود؛ خو په هرمز ستراتیژیک تنګي او شاوخوا کې یې چې د نړیوالو انرژۍ د اکمالاتو لپاره یوه کلیدي لار ده، کله ناکله د ډزو تبادلې لا هم روانې وې.

دا پوځي نښتې په وروستیو اونیو کې کمې شوې دي.

متقابله سمندري کلابندي

تهران پر ایران د امریکا-اسرائیلو د جګړې له پیل راهیسې پر دغه تنګي د کنټرول ادعا کړې او په پرله پسې توګه یې هغه کښتۍ په نښه کړې دي چې له اجازې پرته یې د تېرېدو هڅه کوله ــ دا هغه کړنې دي چې د واشنګټن او سیمې د هېوادونو له سخت مخالفت سره مخ شوې دي.

امریکا د دې په غبرګون کې، د ایران پر بندرونو خپله متقابله سمندري کلابندي ساتلې ده.

په جون میاشت کې، ایران له متحده ایالاتو سره پر یوه داسې هوکړه لیک توافق وکړ چې د شخړې د دایمي حل لپاره یې یوه لار هواروله، خو وروسته دا هوکړه هغه مهال له منځه لاړه کله چې هر یوه لوري بل لوری د هغې پر سرغړونې تورن کړ.

له هغه وخت راهیسې، تهران د شخړې د پای ته رسولو لپاره دغې هوکړې ته د بیا راستنېدو غوښتنه کړې ده.

عراقچي وویل: "اوسنۍ جګړې هر څه بدل کړي دي. موږ باید ومنو چې نوي واقعیتونه د رامنځته کېدو په حال کې دي. د هرمز تنګي له لارې به د کښتیو د تګ راتګ لارې نورې د پخوا په څېر نه وي، او د دې تنګي مدیریت به هم نور همغسې پاتې نشي."

"د سولې او ثبات د ترلاسه کولو لپاره، زموږ سیمه باید د بهرنیو ځواکونو د بشپړ نشتوالي په لور حرکت وکړي."