نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پنځو دایمي غړو څخه څلورو د اسرائیلو د غزې د نیولو پلان وغنده
روسیې، چین، بریتانیا او فرانسې د یکشنبې په ورځ د اسرائیلو د جګړې کابینې هغه پرېکړه وغندله چې د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د غزې د بشپړ نیولو او فلسطینیانو د شمال څخه جنوب ته د بې ځایه کولو پلان یې تصویب کړ.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پنځو دایمي غړو څخه څلورو د اسرائیلو د غزې د نیولو پلان وغنده
/ AP

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پنځو دایمي غړو څخه څلورو د اسرائیلو د غزې د نیولو پلان وغنده، په داسې حال کې چې یوازې امریکا د اسرائیلو ملاتړ وکړ.

روسیې، چین، بریتانیا او فرانسې د یکشنبې په ورځ د اسرائیلو د جګړې کابینې هغه پرېکړه وغندله چې د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د غزې د بشپړ نیولو او فلسطینیانو د شمال څخه جنوب ته د بې ځایه کولو پلان یې تصویب کړ.

د روسیې دایمي مرستیال استازي دیمتري پولیانسکي دغه پرېکړه "د نړیوالو قوانینو جدي سرغړونه" وبلله او ویې ویل چې دا د نړیوالې ټولنې غوښتنو ته "ښکاره بې پروايي" ښیي.

روسیې د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزیر ګیدون سعار په دوه مخې چلند تورن کړ، په دې ادعا چې هغه د کابینې د پرېکړې په اړه خبر و کله چې تېره سه شنبه د امنیت شورا ته څرګند شو او د یرغمل شویو کسانو په اړه یې اندېښنه څرګنده کړه.

د چین د ملګرو ملتونو دایمي استازي فو کانګ له اسرائیلو وغوښتل چې "دا خطرناک ګام سمدستي ودروي" او ویې ویل: "غزه د فلسطیني خلکو ده. دا د فلسطین د خاورې نه بېلېدونکې برخه ده."

هغه ټینګار وکړ چې "هره هڅه چې د دې دیموګرافیک او ځمکنۍ جوړښت بدلولو لپاره وي، باید په کلکه رد او مقاومت وشي."

چین د "پوځي برلاسي د خیال" په وړاندې خبرداری ورکړ او له اسرائیلو یې وغوښتل چې د نړیوال بشري قانون لاندې خپلې ژمنې پوره کړي، د سرحدي لارو پرانیستل او د مرستو محدودیتونه لرې کړي.

‘د اسرائیلو پلان د کړکېچ د حل لار نه ده’

د بریتانیا دایمي استازي مرستیال جیمز کاریوک دغه پرېکړه "غلطه" وبلله او خبرداری یې ورکړ: "د پوځي عملیاتو پراخول به د دې شخړې د پای ته رسولو لپاره به هیڅ ونه کړي. دا به د یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو لپاره مرسته ونه کړي."

کاریوک وویل چې د اسرائیلو پلان د کړکېچ د حل لار نه ده، بلکې یوازې به د فلسطینیانو کړاو زیات کړي او د وینې توییدنه به ډېره کړي. هغه له اسرائیلو وغوښتل چې د غزې د مرستو د بندیز لرې کولو لپاره ګامونه پورته کړي.

د فرانسې دایمي استازي مرستیال جای دارمادیکاري له اسرائیلو وغوښتل چې خپله پرېکړه بېرته واخلي، او ویې ویل چې فرانسه "د غزې د نیولو، الحاق او مېشتېدو د هر ډول پلان په کلکه مخالفت کوي."

هغه وویل: "د اسرائیلو د حکومت د پرېکړې پلي کول به په هیڅ ډول د اسرائیلو او د هغې د اتباعو امنیت ته مرسته ونه کړي."

امریکا له اسرائیلو ملاتړ وکړ

په مقابل کې، د امریکا دایمي استازي مرستیال ډوروتي شیا د اسرائیلو د "ځان د دفاع حق" ملاتړ وکړ.

هغې د سیمې د ستونزو لپاره حماس تورن کړ او ادعا یې وکړه چې دغه ډله "د اوربند منلو څخه انکار کوي"، سره له دې چې مستند راپورونه ښيي چې نتنیاهو د اوربند د تړونونو مخه نیولې ده.

د جمعې په ورځ، د اسرائیلو د جګړې کابینې د نتنیاهو "تدریجي پلان" تصویب کړ چې د غزې بشپړ نیول او د فلسطینیانو د شمال څخه جنوب ته بې ځایه کول پکې شامل دي.

اسرائیلو په محاصره شوې غزه کې د ښځو او ماشومانو په ګډون له ۶۱،۴۰۰ څخه زیات فلسطینیان وژلي دي.

د فلسطین رسمي خبري اژانس (وفا) په وینا، شاوخوا ۱۱،۰۰۰ فلسطینیان د ویجاړو شویو کورونو لاندې ښخ شوي دي.

کارپوهان بیا وایي چې د مرګ ژوبلې اصلي شمېر د غزې د چارواکو د راپورونو څخه ډېر زیات دی او ښایي شاوخوا ۲۰۰،۰۰۰ ته ورسیږي.

د نسل وژنې په ترڅ کې، اسرائیلو د محاصره شوې سیمې ډېره برخه ویجاړه کړې او د دې ټول نفوس یې نږدې بې ځایه کړی دی.

تېر نومبر، د نړیوالې جنایي محکمې لخوا د نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوآف ګالانت لپاره د جګړې جرمونو او د بشریت پر وړاندې د جرمونو په تور د نیولو امرونه صادر شول.

اسراییل د غزې پر وړاندې د جګړې لپاره د نړیوالې محکمې لخوا د نسل وژنې قضیې سره هم مخ دی.

وپلټۍ
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د بندیزونو د غځولو لپاره چمتووالی ونیسي.
ټرمپ د انګلستان د  پاچا  دریم چارلس سره په دولتي میلمستیا کې وویل  چې ایران باید اټومي وسلې ونلري.
ملګري ملتونه: پر افغانستان د پاکستان د تېرې ورځې په بریدونو کې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې
جرمني ۲۵ محکوم شوي افغانان بېرته کابل ته ډیپورټ کړل.
د اسرائیلو پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې یو ماشوم ټپي کړی او یو بل یې نیولی دی
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .
ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانستلو په اړه د ایران پر وړاندیز خوښ نه دی
نن دوشنبه د پاکستان له لورې د افغانستان پر کونړ ولایت په بریدونو کې ۴ تنه مړه او ۷۰ تنه ټپيان شوي