دا حکم په "چنار" جومات کې د دولتي مفتيانو او ځايي خلکو ترمنځ د نښتې له امله صادر شوی، چې په لویدیځه تراکیا کې یې د مذهبي مشرتابه پر سر پخوانۍ شخړه یو ځل بیا راپارولې ده.
د یونان یوې محکمې په لویدیځه تراکیا کې د ترکي لږکي څلور تنه غړي د "کزانتې" ښار په چنار جومات کې د یوې احتجاجي پېښې په تړاو په ۱۷ میاشتو بند محکوم کړل. دا سزا د تعلیق په حالت کې ده او په نغدي جریمه بدله شوې ده.
د کزانتې محکمې تورن کسان (حسین بلتاجي، اوزان احمد اوغلو، بحري بلچو او مراد کوسه) په دوو جلا تورونو مجرم وپېژندل. دا قضیه په لویدیځه تراکیا کې د چنار جومات پورې اړه لري، چېرته چې د دولت لخوا د ګمارل شویو مذهبي چارواکو پر شتون کړکېچ رامنځته شوی و.
د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر په ۱۱مه د کزانتې د مدرسې له پرانیستې وروسته، دولتي مفتيانو هڅه وکړه چې جومات ته ننوځي او د جمعې لمونځ ادا کړي، خو د ځايي لمونځ کوونکو له کلک احتجاج سره مخ شول او هغوی یې جومات ته له ننوتلو منع کړل.
په اروپا کې د لویدیځې تراکیا د ترکانو فدراسیون دا محکومیت غندلی، دا پرېکړه یې غیر ډیموکراټیکه بللې او له محکومو شویو کسانو یې خپل ملاتړ اعلان کړی دی. دغه فدراسیون ویلي چې دا قضیه په لویدیځه تراکیا کې د مفتيانو د ګمارلو پر سر له پخوانۍ شخړې او د ترکي لږکیو له مذهبي آزادیو سره تړاو لري.
یاد فدراسیون پر یونان نیوکه وکړه چې مذهبي مشران (مفتيان) د دولت لخوا ګماري، په داسې حال کې چې لږکي ټولنه غواړي خپل مذهبي مشران پخپله وټاکي. د اعلامیې له مخې، تورنو کسانو د هغه مفتي ملاتړ کاوه چې د ترکي لږکیو لخوا غوره شوی و او د دولتي مفتيانو له شتون سره یې مخالفت درلود. فدراسیون استدلال کوي چې د محکمې دا حکم د لویدیځې تراکیا د ترکانو مذهبي خپلواکي تر پښو لاندې کوي.
د محکمې بهیر شاوخوا ۱۴ ساعته دوام وکړ، چې پر مهال یې د ترکي لږکیو ګڼ شمېر غړي د محکمې ودانۍ ته نږدې د تورنو کسانو د ملاتړ لپاره راټول شوي وو. په یونان کې، د لویدیځې تراکیا د ترکي لږکیو مفتيان او د خیریه بنسټونو ادارې د دولت لخوا ټاکل کېږي، خو دا لږکي له ډېر پخوا راهیسې د خپلو مذهبي مشرانو د ټاکلو د حق غوښتنه کوي.
