نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د سویلي کوریا سترې محکمې ولسمشرۍ د ټاکنو د مخکښ نوماند د بیا محاکمه کولو حکم وکړ
د جنوبي کوریا سترې محکمې د پنجشنبې په ورځ هغه پرېکړه لغوه کړه چې د ولسمشرۍ لپاره مخکښ نوماند لی جې میونګ د ټاکنو د قانون د سرغړونې په تور بې ګناه بللی و. دا پرېکړه ښايي د هغه د ټاکنو لپاره د نوماندۍ چانسونه له خطر سره مخ کړي.
د سویلي کوریا سترې  محکمې ولسمشرۍ د ټاکنو د مخکښ نوماند د بیا محاکمه کولو حکم وکړ
Lee Jae-myung, leader of South Korea's main opposition Democratic Party, arrives at a court in Seoul. / Photo: Reuters / Reuters
1 می 2025

سویلي کوریا د جون په دریمه نیټه په ترسره کیدونکو ټاکنو کې  د پخواني ولسمشر یون سوک یول ځای ناستی ټاکي. یون د نظامي قانون د اعلان په اړه د ناسمو پرېکړو له امله له خپلې دندې ګوښه شوی و.

پخوانی د اپوزیسیون مشر لی جې میونګ د مارچ په میاشت کې د یوې ټیټې محکمې له خوا د پخوانیو ټاکنیزو کمپاینونو پر مهال د ناسمو څرګندونو په تور بې ګناه وبلل شو، چې د هغه د وروستي کمپاین لپاره يي یو لوی قانوني خنډ لرې کړ.

خو اوس سترې محکمې د بیا محاکمې امر کړی، چې ښايي لی، چې په نظرپوښتنو کې مخکښ دی، له ټاکنو څخه منع کړي.

سترې محکمې وویل چې د هغه د بې ګناهۍ پرېکړه د "قانوني غلط فهمۍ" له امله شوې وه.

محکمې څرګنده کړه چې د ۲۰۲۲ کال د ولسمشرۍ په ناکام کمپاین کې د لی څرګندونې "د کافي اهمیت لرونکي موضوعاتو په اړه ناسمو ادعاوو په توګه ګڼل شوې چې رایه ورکوونکي د نوماند د عامه دفتر لپاره د وړتیا په اړه په غلطه پوه کړي."

محکمې زیاته کړه: "هغه نوماند چې عامه دفتر ته ځان نوموي، د بیان د آزادۍ هغه کچه او درجه نه شي ترلاسه کولی چې عامو وګړو ته د عامه ګټو په اړه د نظرونو یا باورونو د څرګندولو پر مهال ورکول کېږي."

که چېرې ټیټه محکمه لی مجرم وګڼي، هغه به د پنځو کلونو لپاره دفتر ته د نوماندۍ څخه منع شي او ښايي د بند سزا یا له یو میلیون وون (۷۰۰ ډالرو) څخه زیات جریمه شي.

ایا کافي وخت شته؟

د ګالوپ وروستۍ نظرپوښتنه ښيي چې ۶۰ کلن لی د ۳۸ سلنه ملاتړ سره په پام وړ مخکښ دی، په داسې حال کې چې ټول سیالان یې په یو شمېر کې دي.

دا ټاکنې د یون د نظامي قانون د هڅې له امله د هغه د ګوښه کېدو په تعقیب ترسره کېږي.

د پنجشنبې پرېکړه که څه هم د لی لپاره یوه ضربه وه، خو سیاسي شنونکي او وکیل یو جونګ هون وویل: "معمولاً درې میاشتې وخت نیسي چې ټیټه محکمه د سترې محکمې له خوا راستول شوې قضیه وڅېړي.

محکمې ته به ډېر ستونزمن وي چې د ټاکنو مخکې پرېکړه وکړي."

حتی که محکمه د لی پر ضد پرېکړه وکړي، هغه لا هم د استیناف غوښتنه کولی شي، چې دا به هغه ته "د بریا لپاره کافي وخت ورکړي.

د ټاکنو د قانون د سرغړونې قضیې سربېره، لی د فساد د تورونو په اړه د نورو محاکمو سره هم مخ دی.

که هغه په جون کې ولسمشر شي، دا قضیې د ولسمشرۍ د معافیت له مخې ځنډېدلی شي او د هغه د دورې له پای ته رسېدو وروسته به بیا پیل شي.

په همدې حال کې د ولسمشرۍ سرپرست هان دوک سو د پنجشنبې په ورځ استعفا ورکړه، چې ښايي د ولسمشرۍ د نوماندۍ نیت څرګند کړي.

هان په خپل د خدای پامانۍ وینا کې وویل: "زما مخې ته دوه لارې پرتې دي: یوه دا چې په خپل اوسني رول کې دوام ورکړم، او بله دا چې استعفا ورکړم او یوه لویه مسؤلیت ومنم."

تمه کېږي چې ۷۵ کلن هان به د جمعې په ورځ په رسمي ډول خپله نوماندۍ اعلان کړي.

وپلټۍ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.
سوريې په سویدا کې د بندیانو د تبادلې عملیات پیل کړل
جرمني د لومړي ځل لپاره ۲۰ افغان مجرمین په مستقیم ډول کابل ته ډیپورټ کړل
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد: د پاکستان بریدونو ته به پوځي ځواب ورکړل شي
د امریکا د هوايي ځواک پخوانی پیلوټ د چینايي پوځ د روزنې په تور ونیول شو
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر په انقره کې د اسلامي همکارۍ سازمان د ډیپلوماټانو کوربه توب وکړ