"یو رسنیز راپور وايي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر تورکیې د جنګي الوتکو د پلور په اړه د اسرائیل فشار رد کړی دی. دا په داسې حال کې ده چې د ایران د پالیسۍ پر سر د دواړو متحدینو ترمنځ کړکیچ مخ په زیاتیدو دی.

د 'اکسیوس'  راپور له مخې چې د پنجشنبې په ورځ خپور شو، ډونالډ ټرمپ د تورکیې سره د F-35 جنګي الوتکو د احتمالي معاملې په اړه د بنیامین نتنیاهو پر علني نیوکو سخت غصه شوی دی. دا د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د ترنګلتیا نوې نښه بلل کیږي.

اکسیوس د سپینې ماڼۍ د دوو چارواکو له قوله ویلي چې ټرمپ وروسته له هغه "ډېر غصه"  شو چې نتنیاهو له 'فاکس نیوز' سره په یوه مرکه کې پر دغه احتمالي پلور نیوکه وکړه. دا مرکه د جولای په ۷-۸ نېټه په انقره کې د ناټو له سرمشریزې وړاندې شوې وه.

د یو چارواکي په وینا، ټرمپ په دې باور و چې نتنیاهو "هیڅ حق نه درلود" چې د وسلو په دې وړاندیز شوې معامله کې په علني ډول مداخله وکړي. بل چارواکي وویل چې دغو څرګندونو د دواړو مشرانو ترمنځ موجود وضعیت نور هم خراب کړی دی.

دا راپور د ټرمپ له هغو نښو وروسته راځي چې واشنګټن چمتو دی له تورکیې سره دفاعي اړیکې بېرته ورغوي، چې پکې د روسیې د S-400 دفاعي سیسټم د اخیستلو له امله پر انقرې د لګول شویو بندیزونو لرې کول او د F-35 الوتکو پر سر د خبرو بیا پیل شامل دي.

د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ هیڅ لیدنه نه ده پلان شوې

اکسیوس همداراز راپور ورکړی چې د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ هیڅ لیدنه نه ده پلان شوې، سره له دې چې اسرائیلي رسنیو ویلي وو چې نتنیاهو به پدې اونۍ کې واشنګټن ته سفر وکړي. د راپور له مخې، نتنیاهو له دوو اونیو راهیسې له ټرمپ سره د لیدنې هڅه کوله، خو سپینې ماڼۍ هیڅ لیدنه نه ده تایید کړې.

د سپینې ماڼۍ یو چارواکي اکسیوس ته وویل: "زموږ تاثر دا و چې بي‌بي (نتنیاهو) هڅه کوله په زوره یو لیدنه رامنځته کړي." وروسته د نتنیاهو دفتر اعلان وکړ چې د هغه پلان شوی سفر د امریکایي سناتور لینډسي ګراهام د جنازې د مراسمو د ځنډېدو له امله لغوه شوی دی.

د ایران او تورکیې پر سر د واټن زیاتوالی

دا اختلاف په داسې حال کې رامنځته کیږي چې د ایران د پالیسۍ او له تورکیې سره د دفاعي اړیکو د عادي کولو پر سر د واشنګټن او نتنیاهو د حکومت ترمنځ توپیرونه مخ په زیاتیدو دي. اسرائیلي چارواکو په ښکاره د تورکیې سره د F-35 له معاملې سره مخالفت کړی او وايي چې دا به سیمه ییز نظامي توازن خراب کړي، خو ټرمپ د ناټو له دغه متحد سره د ستراتیژیکې همکارۍ د بیا جوړولو ملاتړ کړی دی.

دا راپور د امریکا د ولسمشر د مرستیال جې ډي وانس له هغو څرګندونو وروسته خپور شو چې ویلي یې وو، د اسرائیل حکومت ځینې غړي هڅه کوي له تهران سره د واشنګټن ډیپلوماټیکې هڅې کمزورې کړي ترڅو نظامي بریدونو ته لاره هواره کړي."